Z cenami w Polsce stało się coś, czego dawno nie obserwowaliśmy. Ważna miara inflacji – inflacja bazowa – spadła do najniższego poziomu od niemal siedmiu lat.
Wskaźnik ten jest bardzo ważny dla RPP. W „normalnych” okolicznościach byłby zapewne argumentem za dalszym obniżaniem stóp procentowych.
Wojna na Bliskim Wschodzie niesie ze sobą jednak wiele zagrożeń dla poziomu cen w Polsce. Wzrost kosztów energii i paliw może zadziałać jako impuls zwiększający inflację.

Inflacja bazowa w Polsce w lutym wyniosła 2,5 proc. w ujęciu rok do roku wobec 2,7 proc. w styczniu – podał Narodowy Bank Polski. Mowa o wskaźniku, który „nie bierze pod uwagę” tempa wzrostu cen żywności i energii (oprócz tego są jeszcze trzy inne miary inflacji bazowej). Jest on szczególnie ważny dla Rady Polityki Pieniężnej. Dlaczego?

Doskonałe dane o inflacji bazowej

RPP zawsze podkreśla, że inflacja bazowa pozwala jej ocenić, czy skutecznie prowadzi politykę pieniężną (a więc czy np. obniżki stóp miały miejsce w wystarczającej skali, czy były dokonane w porę itp.). Jest tak właśnie dzięki wspomnianemu wyłączeniu cen żywności i energii. Ceny energii (w tym paliw) są poza oddziaływaniem RPP – decyduje o nich sytuacja na światowych rynkach, notowania surowców, okoliczności geopolityczne. Obserwujemy to zresztą teraz, w trakcie konfliktu na Bliskim Wschodzie, który wywindował ceny ropy naftowej i gazu ziemnego.

Drożyzna czy obniżki? Zaglądamy w dane GUS o inflacji

Z kolei ceny żywności zależą w dużym stopniu np. od pogody i od sytuacji na rynkach rolnych w kraju i za granicą. RPP też ma więc na nie niewielki wpływ.

Wojna w Zatoce Perskiej zmienia perspektywy

To dlatego spadek inflacji bazowej w lutym do najniższego poziomu od niemal siedmiu lat (a dokładnie od października 2019 r. – wtedy wskaźnik ten znalazł się na poziomie 2,4 proc. w ujęciu rocznym) jest tak ważny z punktu widzenia RPP. Gdyby nie wybuch wojny na Bliskim Wschodzie, byłby też dla Rady zapewne dodatkowym argumentem na rzecz dalszego obniżania stóp procentowych w Polsce.

Konflikt ten zmienił jednak i prognozy inflacji, i oczekiwania co do poziomu stóp.

– Sytuacja na Bliskim Wschodzie jest newralgiczna – przekazała Zero.pl Agata Filipowicz-Rybicka, główna ekonomistka Alior Banku. – Oczywiście, jeśli turbulencje potrwają miesiąc, to nie przełoży się to istotnie na całoroczną ścieżkę inflacji czy stóp procentowych – uspokaja.

– Natomiast eskalacja i przedłużanie się konfliktu sprawi, że wyższe ceny węglowodorów, a co za tym idzie paliw i gazu naturalnego, będą istotnym katalizatorem wzrostu inflacji rocznej. Obecnie, na tym etapie rozwoju sytuacji na Bliskim Wschodzie i ryzyk z nim związanych, w naszej ocenie RPP przejdzie prawdopodobnie w tryb „wait and see” (z ang. „czekaj i obserwuj” – red.) i pozostanie przy obecnym poziomie stóp na dłużej – trudno w tej sytuacji powiedzieć, kiedy obniżki mogłyby zostać wznowione.

Tańsze kredyty nie tak szybko. Wojna na Bliskim Wschodzie oddala kolejne obniżki stóp

„Choć silniejszy od oczekiwań spadek inflacji bazowej w lutym jest pozytywny, jego znaczenie dla przyszłej ścieżki inflacji będzie najprawdopodobniej ograniczone z uwagi na rosnącą niepewność dotyczącą elementów niebazowych, zwłaszcza cen energii i żywności” – zgadzają się ekonomiści Santander Banku Polska.

Wojna na Bliskim Wschodzie poprzez „kanał paliwowy” (zwyżki cen benzyny i diesla) wpłynie też na inne obszary gospodarki, podbijając np. ceny usług transportowych. Wyższe koszty logistyki przełożą się na ceny żywności w sklepach.

Ceny paliw to tykająca bomba. Sondaż Zero.pl pokazuje, czego naprawdę powinien obawiać się rząd

Czy koncerny paliwowe zarabiają na kryzysie? Bierzemy pod lupę ceny na stacjach

Wojenny efekt domina. Czy przed świętami Polacy odczują drożyznę?

Droższy gaz oznacza z kolei większe koszty produkcji żywności, np. mięsa. W tym konkretnym przypadku gaz jest ważnym źródłem energii w przetwórstwie, ale wpływa też na ceny pasz dla zwierząt – kształtowane są one przez ceny nawozów, w produkcji których gaz odgrywa znaczącą rolę. Ten system naczyń połączonych pokazuje, jak liczne są czynniki ryzyka dla inflacji w Polsce.

Komentarze (2)