Do Sejmu wpłynęły już dziesiątki zgłoszeń sędziów, którzy chcą wejść do nowej Krajowej Rady Sądownictwa.
Kandydaci muszą zdobyć poparcie środowiska sędziowskiego lub tysięcy obywateli – później czeka ich szczegółowa weryfikacja.
Wybór nowych członków KRS od lat wywołuje polityczny i prawny spór. Kluczowe decyzje zapadną w najbliższych miesiącach.

Przypomnijmy. Kadencja obecnej rady kończy się w maju. Zgodnie z procedurą parlament musi wyłonić 15 sędziów-członków Krajowej Rady Sądownictwa na nową kadencję.

Aby zostać kandydatem, sędzia musi uzyskać odpowiednie poparcie. Wymagane jest:

25 podpisów innych sędziów

lub

2 tysiące podpisów obywateli.

Zgłoszenia są przyjmowane do połowy marca, po czym rozpoczyna się etap ich formalnej weryfikacji.

Za sprawdzenie poprawności zgłoszeń odpowiada marszałek Sejmu, który przeprowadzi procedurę we współpracy z ministerstwem sprawiedliwości. Kontrola obejmuje dwie kluczowe kwestie.

Nawrocki w ogniu krytyki ws. SAFE. „Weto nie przysłuży się naszemu bezpieczeństwu”

Weryfikacja podpisów kandydatów do KRS – kto ją przeprowadza

Jeśli kandydat przedstawi listę poparcia podpisaną przez 25 sędziów, sprawdzona zostanie autentyczność podpisów oraz to, czy osoby udzielające poparcia są czynnymi sędziami. Informacje o ich statusie ma przekazać ministerstwo sprawiedliwości.

Inaczej wygląda procedura w przypadku kandydatów popieranych przez obywateli. Listy z 2 tysiącami podpisów będzie weryfikować Państwowa Komisja Wyborcza – podobnie jak przy sprawdzaniu list poparcia w wyborach. PKW ma potwierdzić autentyczność podpisów i wykluczyć ewentualne błędy lub fałszerstwa.

Po zakończeniu weryfikacji planowane są prawybory w środowisku sędziowskim, które mają pokazać, którzy kandydaci cieszą się największym poparciem wśród sędziów.

Swoje rekomendacje przedstawiły już stowarzyszenia sędziowskie Iustitia i Themis. Organizacje te wskazały łącznie 15 kandydatów. Wśród osób startujących są jednak także sędziowie zgłaszający się niezależnie, m.in. sędzia Izby Cywilnej Sądu Najwyższego Marcin Łochowski oraz wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia Absolwentów i Aplikantów KSSiP Votum Aleksandra Siniecka-Kotula.

Wszystkie kandydatury mają zostać dodatkowo zaopiniowane podczas zgromadzeń sędziów w poszczególnych sądach. Wstępny termin tych spotkań wyznaczono na 20 kwietnia.

Po zakończeniu procedur opiniowania i prawyborów Sejm wybierze 15 sędziów, którzy zasiądą w Krajowej Radzie Sądownictwa na nową kadencję.

Co zmienia uchwała Sejmu ws. KRS? „Nadzieja na rozwiązanie kryzysu praworządności”

Spór o KRS w Polsce i kontrowersje wokół list poparcia

Sposób wyboru członków KRS od kilku lat jest przedmiotem ostrego sporu politycznego i prawnego. Krytycy reform wskazują, że udział parlamentu w wyborze sędziów do Rady może zwiększać wpływ pola politycznego na sądownictwo. Zwolennicy zmian argumentują natomiast, że nowe rozwiązania mają zwiększyć przejrzystość i kontrolę nad systemem nominacji sędziowskich.

Kontrowersje wokół list poparcia pojawiły się już w 2018 r., kiedy po raz pierwszy sędziowskich członków KRS wybierali politycy. Organizacje pozarządowe domagały się wtedy ujawnienia list podpisów, zwracając uwagę, że poparcie miało pochodzić głównie od sędziów powiązanych z ówczesnym ministerstwem sprawiedliwości.

Listy ostatecznie opublikowano dopiero w 2020 r. Równolegle sprawa trafiła do sądu administracyjnego. W 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nazwiska sędziów udzielających poparcia kandydatom do KRS stanowią informację publiczną, a przepisy ustawy o KRS nie wyłączają dostępu do tych danych.

Co zmienia uchwała Sejmu ws. KRS? „Nadzieja na rozwiązanie kryzysu praworządności”

Posłowie komentują uchwałę Sejmu ws. KRS. „Wyrzucić do kosza” kontra „przywracanie normalności”

Senatorowie na sali obrad izby. Fot. PAP/Radek Pietruszka

Senat przyjął nowelizację ustawy o KRS. Czas na ruch prezydenta

Komentarze (1)