Obowiązkowy rejestr mieszkań, nowe uprawnienia dla gmin oraz ograniczenia dla właścicieli lokali – to tylko kilka założeń poselskiego projektu ustawy regulującej najem krótkoterminowy. W piątek posłowie zdecydowali, by dalej pracować nad nią w komisji. Przeciwko byli parlamentarzyści Konfederacji.
- Sejm rozpoczął prace nad ustawą, która zmieni zasady działania Airbnb i podobnych platform.
- Posłowie zdecydowali, by przekazać projekt do dalszych prac w komisji.
- Projekt wprowadza obowiązkowy rejestr mieszkań, daje uprawnienia wspólnotom mieszkaniowym i wprowadza nowe obowiązki dla właścicieli.
– Pierwsze głosowanie w sprawie naszej ustawy o ucywilizowaniu krótkiego najmie w Sejmie - wygrane – napisała na X Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Chodzi o ustawę, która ma uregulować działanie takich platform jak Airbnb.
Ostateczny kształt przepisów zdecyduje o tym, w jakim zakresie najem krótkoterminowy będzie możliwy w Polsce oraz jakie obowiązki będą spoczywać na właścicielach mieszkań i platformach pośredniczących.
Ustawa o najmie krótkoterminowym. Co się zmieni?
Projekt przedstawiony przez Polskę 2050 przewiduje kompleksowe uregulowanie rynku najmu krótkoterminowego. Zgodnie z założeniami:
- najem krótkoterminowy miałby zostać wyodrębniony jako osobna usługa,
- powstanie obowiązkowy rejestr lokali – Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych,
- gminy zyskają możliwość wprowadzania ograniczeń (np. specjalnych stref wolnych od najmu krótkoterminowego) i zakazów,
- wspólnoty i spółdzielnie będą mogły blokować wynajem,
- wprowadzone zostaną limity dni wynajmu – działalność będzie można prowadzić do 3 miesięcy w ciągu roku kalendarzowego.
- pojawią się nowe wymogi bezpieczeństwa i kontrole,
- Za brak spełnienia wymogów przewidziane są kary administracyjne.
W założeniu posłów PL2050 ma to być ulga dla mieszkańców, którzy coraz częściej skarżą się na uciążliwość usług typu Airbnb.
Konkurencja dla najmu długoterminowego
Innym argumentem za wprowadzeniem projektu jest też wpływ platform oferujących mieszkania na krótki wynajem na lokalne rynki nieruchomości.
Analiza stołecznego rynku nieruchomości przeprowadzona przez badaczy z DELab Uniwersytetu Warszawskiego pokazuje, że w przypadku najmu krótkoterminowego od dawna mamy do czynienia nie tyle z „dorabianiem do pensji”, a sprofesjonalizowanym segmentem rynku.
Z danych DELab UW wynika, że już w 2019 roku ponad połowa ofert należała do gospodarzy posiadających co najmniej cztery mieszkania, co wskazuje na dominację podmiotów działających na większą skalę.
Jednocześnie najem krótkoterminowy koncentruje się w centralnych dzielnicach i tam, gdzie jest najwyższy popyt turystyczny, a potencjalne zyski z takiego wynajmu często przewyższają dochody z najmu długoterminowego, co tworzy tzw. „rent gap” i zachęca właścicieli do wycofywania mieszkań z rynku dla mieszkańców.
Podobne wnioski badacze opisywali dla Berlina. Analiza opublikowana w 2022 pokazała, że im więcej Airbnb w danej okolicy, tym mniej mieszkań dla stałych lokatorów i tym drożej za metr.
Polska nie jest pierwsza
Proponowane przepisy wpisują się w szerszy trend regulowania najmu krótkoterminowego. W Europie regulacje te przybierają różne formy, ale łączy je jedno: ograniczenie skali działalności platform. W Berlinie wprowadzono m.in. limit wynajmu drugiego mieszkania do 90 dni w roku, połączony z dodatkowymi wymogami jakościowymi.
Amsterdam poszedł dalej, wprowadzając nie tylko limit 30 dni wynajmu rocznie, ale także ograniczenie liczby gości do czterech osób oraz obowiązki dotyczące standardu lokalu. Z kolei w Londynie dopuszczono najem krótkoterminowy do 90 dni w roku bez konieczności rejestracji, jednak przekroczenie tego progu wymaga już uzyskania specjalnego zezwolenia.
Konfederacja przeciw dalszym pracom
Za tym, by dalej pracować nad projektem Polski 2050 głosowały niemal wszystkie ugrupowania parlamentarne, w tym Koalicja Obywatelska oraz Prawo i Sprawiedliwość. Przeciwko byli posłowie Konfederacji.
Z wyników głosowania cieszą się społecznicy. W serwisie X pogratulował m.in. Jan Mencwel, współzałożyciel organizacji Miasto Jest Nasze i radny Warszawy.
Przeciwko projektowi jest natomiast Forum Obywatelskiego Rozwoju. W środę organizacja opublikowała analizę projektu. "To rozwiązania, które mogą znacząco zmniejszyć skalę turystyki platformowej w Polsce i w efekcie podnieść ceny usług noclegowych, przede wszystkim dla polskich turystów (nawet dla większości Polaków)" – alarmował FOR.
Projekt ustawy został skierowany prac w komisji kultury fizycznej, sportu i turystyki. Kluczowe rozwiązania mogą jeszcze ulec zmianie na poziomie prac parlamentarnych. Otwarte pozostaje też pytanie o stosunek Pałacu Prezydenckiego dla proponowanych zmian. Ostatecznie to prezydent zdecyduje o dalszych losach projektu.