Najwyższa Izba Kontroli skontrolowała Centralny Zarząd Służby Więziennej. Raport z kontroli obejmującej lata 2016–2024 obnażył systemowe zaniedbania, w tym budowę hal produkcyjnych, których później nie wykorzystywano. Skala zidentyfikowanych nieprawidłowości sięga niemal 150 mln zł, a sprawa trafiła już do prokuratury.
- Kontrolerzy NIK ocenili działania Zarządu SW jako niegospodarne, niecelowe i niezgodne z prawem.
- Ponad 34 mln zł wydano na budowę hal produkcyjnych, w których nigdy nie zatrudniono więźniów, a 70 mln zł bezprawnie przeznaczono na lokale dla funkcjonariuszy.
- Izba skierowała sprawę do śledczych, wskazując na podejrzenie wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach.
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała informację dotyczącą doraźnej kontroli w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej w Warszawie (CZSW).
Kontrolerzy wzięli pod lupę inwestycje finansowane z Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy. Kontrola dotyczyła okresu 2016–2024.
Hale produkcyjne, w których nikogo nie zatrudniono
Kontrolerzy NIK ujawnili „znaczące nieprawidłowości”. Izba wskazuje na niezgodne z prawem przyznanie 70 mln zł na budowę mieszkań dla funkcjonariuszy oraz wydatkowanie 34,5 mln zł na budowę hal produkcyjnych, w których nie zatrudniano więźniów.
Na stronie NIK napisano, że inwestycje CZSW realizowano, opierając się na nieistniejącym formalnie programie zwiększenia zatrudnienia więźniów.
W ciągu 8,5 roku (od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2024 r.) przyznano dotacje na łączną kwotę 940 mln zł w 509 projektach, z czego 59 z nich dotyczyło budowy lub remontu hal produkcyjnych za 275,9 mln zł.
Najwyższa Izba Kontroli zidentyfikowała „działania niezgodne z prawem, nieefektywne, niecelowe i niegospodarne”, a wymiar nieprawidłowości wyniósł 149,5 mln zł.
„NIK negatywnie oceniła działania Zarządu SW dotyczące planowania i realizacji wybranych inwestycji ze środków Funduszu Aktywizacji, a także sprawowanie nadzoru w tym obszarze nad jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej” – napisano.
Izba opisała bardziej szczegółowo swoje zastrzeżenia do Dyrektorów Generalnych CZSW:
- przyznanie i wydatkowanie środków z naruszeniem prawa (udzielenie nienależnych dotacji);
- niegospodarne wydatkowanie środków na inwestycje nieopłacalne – budowę hal, w których nie zatrudniono osób pozbawionych wolności, niewykorzystywanych, które trzeba utrzymywać;
- niegospodarne i niecelowe wydatkowanie środków na budowę kwater tymczasowych dla funkcjonariuszy.
Wnioski NIK oraz zawiadomienie do prokuratury
Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła wnioski o zaprzestanie przyznawania dotacji na cele niewskazane w odpowiedniej ustawie, zapewnienie stosowania procedur wewnętrznych, wdrożenie mechanizmów kontrolnych.
Do prokuratury skierowano zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 115 § 6 Kodeksu karnego – doprowadzenie do powstania szkody majątkowej w wielkich rozmiarach.
Ppłk Arleta Pęconek, kierownik Zespołu Prasowego z Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na pytanie Zero.pl o kontrolę NIK odpowiedziała:
„Informacje podane w publikacjach rzeczywiście stanowią przedmiot wystąpienia pokontrolnego NIK. Jednak ze względu na fundamentalne zasady gwarantujące sprawny przebieg postępowań następczych, w szczególności dobro postępowania karnego i postępowania z zakresu dyscypliny finansów publicznych, opatrzenie publikacji jakimkolwiek komentarzem w tej chwili jest nieuzasadnione i mogłoby stanowić naruszenie prawa. Niezależnie od powyższego informuję, że nadzór nad wydatkowaniem środków z Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy (FAZ) został już wzmocniony zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi NIK”.