Prawniczka z RPA Navi Pillay została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla. Norweski Komitet Noblowski uhonorował ją za obronę prawa międzynarodowego i pociąganie do odpowiedzialności państw oraz przywódców, w czasie gdy sędziowie i trybunały znajdują się pod presją.
- Komitet nagrodził Pillay za wieloletnią obronę prawa międzynarodowego i rozliczanie sprawców zbrodni, także tych z najpotężniejszych państw.
- Laureatka walczyła z apartheidem, broniła Nelsona Mandeli, orzekała w trybunałach dla Rwandy i ONZ, a ostatnio kierowała komisją ONZ ds. Palestyny.
- Decyzję pochwaliło Biuro Praw Człowieka ONZ, a o nagrodę ubiegało się 287 kandydatów.
Jest wyrok w sprawie morderstwa Polaka w Grecji. Koniec procesu
Południowoafrykańska prawniczka Navanethem „Navi” Pillay została laureatką tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla – ogłosił w piątek w Oslo Norweski Komitet Noblowski. 85-letnia Pillay została uhonorowana za wysiłki na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego.
Przewodniczący komitetu Joergen Watne Frydnes powiedział, że niezłomność, niezależność i wiedza laureatki uczyniły ją jedną z najbardziej szanowanych prawniczek naszych czasów. Dodał, że przez całą karierę wyróżniała się odwagą i determinacją w obronie zasad międzynarodowego sądownictwa. Komitet podkreślił, że Pillay pociągała państwa i przywódców do odpowiedzialności, a ofiarom przemocy i konfliktów dawała nadzieję.
W uzasadnieniu napisano, że zdolność do rozwiązywania konfliktów bez użycia siły zależy od międzynarodowej praworządności. System, w którym zbrodniarze wojenni odpowiadają za czyny, a ofiary doczekują się sprawiedliwości, jest według komitetu „warunkiem wstępnym” pokojowego świata. Decyzję z zadowoleniem przyjęło Biuro Praw Człowieka ONZ.
– To wspaniała wiadomość – potrzebujemy więcej poświęcenia i zaangażowania w sprawę praw człowieka – powiedziała w Genewie rzeczniczka biura Shabia Mantoo.
Sygnał w czasach ataków na trybunały
Frydnes zwrócił uwagę, że nagroda zyskuje szczególne znaczenie, gdy międzynarodowe trybunały i ich sędziowie są pod rosnącą presją.
– Największe mocarstwa często unikają odpowiedzialności. W praktyce wyroki w sprawach z zakresu prawa międzynarodowego różniły się w zależności od tego, kto jest sprawcą, a kto ofiarą. Pillay przeciwstawiała się tej nierówności – powiedział.
Przypomniał, że sędziowie międzynarodowych trybunałów są obecnie obejmowani sankcjami, a ich instytucje stają się celem ataków. Według niego w takich okolicznościach świat potrzebuje ludzi odważnych, z wizją i determinacją, takich jak Pillay. Sędziów nazwał strażnikami „cienkiej czerwonej linii między porządkiem a chaosem”.
Gratulacje złożyła szefowa Amnesty International Agnes Callamard.
„Imponująca biografia Navi świadczy o jej pracy na rzecz prawa międzynarodowego i sprawiedliwości międzynarodowej oraz jej zaangażowaniu w nie. W chwili, gdy zarówno prawo międzynarodowe, jak i sprawiedliwość międzynarodowa są zagrożone, gdy zbyt wiele państw próbuje je zniszczyć, jej Pokojowa Nagroda Nobla nie mogła nadejść w lepszym momencie” – napisała na X.
Od apartheidu po Strefę Gazy
Pillay urodziła się w Durbanie w RPA, w rodzinie pochodzenia indyjskiego. Jako prawniczka przeciwstawiała się apartheidowi i broniła m.in. Nelsona Mandeli. Później była sędzią Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Wysoką Komisarz ONZ do spraw Praw Człowieka.
Odegrała istotną rolę w historycznym orzeczeniu trybunału dla Rwandy, który uznał, że gwałty i przemoc seksualna mogą wyczerpywać znamiona zbrodni ludobójstwa. Przyczyniła się też do przełomu w ściganiu osób winnych podżegania do ludobójstwa poprzez propagandę. Ostatnio przewodniczyła Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich, która w ubiegłym roku stwierdziła, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy. Strona izraelska odrzuciła raport jako „skandaliczny”.
Na początku roku Pillay otrzymała Nagrodę im. Olofa Palmego, a w 2010 r. Sztokholmską Nagrodę Praw Człowieka. Odbierając ją, mówiła, że dla ludzi poniżanych i uciśnionych prawa człowieka pozostają często tylko marzeniem. Pokojowa Nagroda Nobla jest przyznawana od 1901 r. Do tegorocznej zgłoszono 287 kandydatów: 208 osób i 79 organizacji.
Obejrzyj także:
