
Jesienią i zimą, kiedy rośnie zapotrzebowanie na ogrzewanie, szukamy sposobów na ograniczenie zużycia energii – w końcu najtańsza jest ta, której nie wykorzystujemy. Jednym z nich może być ciepło słoneczne. Nawet w chłodniejszych miesiącach promienie wpadające przez okna pomagają dogrzewać wnętrza. Warto więc wiedzieć, kiedy wpuścić słońce do domu, a kiedy ograniczyć straty ciepła. Pomóc mogą w tym rolety zewnętrzne, które dzięki technologii smart home ułatwiają zarządzanie komfortem w domu przez cały rok.
Według danych GUS w 2024 roku ponad 62% energii zużywanej w polskich domach przeznaczano na ogrzewanie pomieszczeń. Jednocześnie wraz z nadejściem jesieni dni stają się coraz krótsze, a dostęp do naturalnego światła wyraźnie się zmniejsza. Według danych IMGW w październiku słońce świeci średnio przez 122,6 godziny, a w grudniu już tylko przez 33,6 godziny (IMGW-PIB, „Normy klimatyczne 1991-2020”). Mimo to energia słoneczna wciąż może być cennym wsparciem w ogrzewaniu domu.
Darmowe ciepło ze słońca. Jak wykorzystać je w domu?
Kiedy promienie słoneczne wpadają przez okna, ogrzewają podłogi, ściany i meble, które następnie stopniowo oddają ciepło do pomieszczenia. Dzięki temu w słoneczne dni możemy w naturalny sposób dogrzewać wnętrza i zmniejszać zapotrzebowanie na ogrzewanie. Zjawisko to nazywamy pasywnymi zyskami słonecznymi.
Ile ciepła możemy w ten sposób zyskać? Naukowcy z Politechniki Lubelskiej obliczyli, że w przykładowym domu jednorodzinnym o powierzchni 94 m² przez okna docierało około 242 kWh energii słonecznej w listopadzie i 127 kWh w grudniu. To pokazuje, że nawet jesienią i zimą słońce może być dodatkowym źródłem ciepła.
Wiele zależy jednak od tego, na którą stronę świata wychodzą okna. W analizowanym domu ponad 59% rocznych zysków słonecznych pochodziło od strony południowej. Dlatego w słoneczne dni warto odsłaniać okna, aby wpuścić do wnętrza jak najwięcej naturalnego ciepła. Z kolei po zmroku, kiedy temperatura spada, dobrze jest ograniczać jego ucieczkę na zewnątrz. W odpowiednim zarządzaniu dostępem do światła i ciepła pomocne mogą być automatyczne rolety zewnętrzne.
Zasłaniasz rolety w ciągu dnia? Możesz zwiększać rachunki za ogrzewanie
Rolety zewnętrzne pomagają zadbać o komfort w domu niezależnie od pory roku. Latem chronią wnętrza przed nadmiernym nagrzewaniem, a jesienią i zimą mogą ograniczać straty ciepła. W chłodniejszych miesiącach duże znaczenie ma jednak to, kiedy je podnosimy i opuszczamy.
Jak duże znaczenie może mieć sposób korzystania z rolet? Pokazują to wyniki symulacji przeprowadzonej dla domu jednorodzinnego we Wrocławiu. W jednym z analizowanych wariantów rolety zewnętrzne pozostawały zamknięte w dni robocze od godziny 8 do 18. Okazało się, że sezonowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania wzrosło wówczas o 18%.
Powodem był ograniczony dostęp do promieni słonecznych, które mogłyby dodatkowo ogrzewać wnętrza. Wynik dotyczył konkretnego modelu budynku, dlatego nie należy traktować go jako prognozy wzrostu rachunków.
Znaczenie odpowiedniego sterowania osłonami potwierdzają również symulacje Carbone 4 wykonane na zlecenie Somfy. Według badań automatyczne osłony mogą ograniczać zużycie energii na ogrzewanie o 10-30% w porównaniu z rozwiązaniami obsługiwanymi ręcznie (Od 10 do 30%, zgodnie z badaniem Somfy przeprowadzonym przy wsparciu Carbone 4 - niezależnej firmy konsultingowej specjalizującej się w strategii niskoemisyjnej i adaptacji do zmian klimatycznych. Badanie przeprowadzone w 1000 domów w 6 głównych krajach europejskich, z uwzględnieniem różnych parametrów (wielkość domu, rok budowy, rodzaj i wyposażenie okien, różne rodzaje ogrzewania).
Wiele zależy jednak od lokalizacji i parametrów budynku, dlatego wyniki te nie oznaczają gwarantowanej obniżki rachunków o taki sam procent.
Jak wykorzystać słońce, kiedy nikogo nie ma w domu?
Jesienią i zimą trudno codziennie dostosowywać położenie rolet do pogody i zmieniających się godzin zachodu słońca. Szczególnie gdy rano wychodzimy do pracy, a do domu wracamy już po zmroku. W efekcie często tracimy możliwość wykorzystania naturalnego ciepła w ciągu dnia.
Rozwiązaniem może być automatyzacja osłon zewnętrznych za pomocą centrali smart home TaHoma® switch. System pozwala zaplanować godziny ich podnoszenia i opuszczania, a także tworzyć scenariusze uwzględniające wschód i zachód słońca. Dzięki temu rolety mogą automatycznie odsłaniać okna w ciągu dnia i zamykać się po zmroku, pomagając ograniczać straty ciepła. W razie potrzeby ich ustawienia można też zmienić zdalnie za pomocą aplikacji TaHoma®.

Nie trać darmowego ciepła. Prosty sposób na mniejsze zużycie energii jesienią i zimą (fot. mat. zewn)
Naturalne ciepło słoneczne może wspierać ogrzewanie domu przez całą jesień i zimę, choć wiele zależy od pogody i samego budynku. Odpowiednie sterowanie roletami pozwala lepiej wykorzystać energię słońca w ciągu dnia i ograniczać straty ciepła po zmroku. Dzięki automatyzacji może się to odbywać bez konieczności codziennego ręcznego podnoszenia i opuszczania rolet.
Źródła:
1/ Główny Urząd Statystyczny, „GUS pokazuje zużycie energii w gospodarstwach domowych”, 2026 r.
2/ IMGW-PIB, „Normy klimatyczne 1991-2020”.
3/ A. Siuta-Olcha, T. Cholewa, M. Syroka, R. Anasiewicz, „Analiza wpływu rodzaju powierzchni przeszklonych…”, Rocznik Ochrona Środowiska, 2016.
4/ P. Jadwiszczak, „Całoroczny bilans cieplny budynku energooszczędnego”, Rynek Instalacyjny, nr 4/2013, 23.04.2013

