Reklama
REKLAMA
Reklama

Rząd stawia na kopalnię na wschodzie Polski. „Będzie tym wygranym”

Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun jest zdania, że kopalnia węgla Bogdanka ma ogromny potencjał
Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun jest zdania, że kopalnia węgla Bogdanka ma ogromny potencjał (fot. Karol Zienkiewicz, PAP / z archiwum Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A. / Zero.pl)
Dodaj do ulubionych źródeł w Google

Protest w kopalni węgla kamiennego Bogdanka na Lubelszczyźnie został zawieszony. Górnicy dostaną podwyżki, powstanie też nowy szyb. – Bogdanka ma ogromny potencjał – mówi minister aktywów państwowych Wojciech Balczun. Jak przekonuje, to tu są złoża, dzięki którym będzie można stabilizować system energetyczny w Polsce. To nie kurtuazja – jeśli rząd chce inwestować w węgiel, to właśnie na wschodzie kraju.

  • Protest okupacyjny w kopalni Lubelski Węgiel „Bogdanka” został zawieszony. Ministerstwo Aktywów Państwowych, zarząd spółki i związkowcy podpisali porozumienie.
  • Z ust ministra Wojciecha Balczuna płyną słowa, które można odczytywać jako sygnał, że rząd chce mocniej postawić na wydobycie węgla na wschodzie Polski.
  • Niekoniecznie musi to być chęć udobruchania górników ani kurtuazja przed wyborami. Bogdanka jest pod wieloma względami wyjątkowa.
  • Zdaniem eksperta, nawet po wygaszeniu ostatniej kopalni na Górnym Śląsku „Bogdanka pewnie zostanie na rynku i będzie tym wygranym”.

Związkowcy z Lubelskiego Węgla Bogdanka od 26 października prowadzili protest okupacyjny w sali konferencyjnej zarządu spółki. Domagali się m.in. gwarancji zatrudnienia, realizacji porozumień płacowych (czyli podwyżek), ochrony miejsc pracy w regionie w związku z transformacją energetyczną i jasnych deklaracji strony rządowej co do przyszłości kopalni.

Czytaj także: Spółka ukraińskiego oligarchy z kontraktami w JSW. Górnicy oburzeni, zarząd wyjaśnia

Jej sytuacja nie jest bowiem oczywista. Podczas gdy kopalnie węgla kamiennego na Górnym Śląsku borykają się ze skutkami ogromnych kosztów wydobycia i muszą być dotowane przez państwo, Bogdanka pozostaje najbardziej rentowną kopalnią w kraju (za trzy kwartały 2026 r. zysk z działalności operacyjnej wyniósł 35,32 mln zł).

REKLAMA
Reklama

Kopalnia inna niż reszta

– Bogdanka jest najefektywniejszą polską kopalnią pod względem wydobycia i to im pomaga – tłumaczy Jakub Szkopek, analityk Erste Securities. – Pokłady są regularne i mało zaburzone tektonicznie. Wydobycie prowadzone jest w ramach jednego zakładu, a także brak jest zagrożenia metanowego.

Mówiąc prościej: geologia sprzyja Bogdance, inaczej niż na Śląsku. Tam po około 200 latach wydobycia pozostały przede wszystkim trudniej dostępne fragmenty złóż: niewielkie odcinki pokładów, obszary zabezpieczone filarami oraz miejsca poprzecinane uskokami. Utrudnia to eksploatację, wymusza pracę na krótszych ścianach i częste przygotowywanie nowych odcinków. To zwiększa koszt wydobycia każdej jednej tony węgla. 

Kolejna przewaga polega na tym, że w Bogdance jest stosunkowo niewielkie zagrożenie metanowe i mniejsze ryzyko tąpnięć. Na Śląsku nakładają się natomiast różne zagrożenia: wysoki poziom metanu, tąpnięcia, pożary i wysokie temperatury związane z wydobyciem na dużych głębokościach. Konieczność przeciwdziałania im podnosi koszty wentylacji, chłodzenia i zabezpieczeń.

– Bogdanka wydobywa niewiele ścianami, ale za to długimi – dodaje Jakub Szkopek.

To też ogranicza koszty: im dłuższa ściana (w Bogdance te „pasy” wydobycia ciągną się na 250-300 m), tym więcej węgla można wydobywać z jednego przygotowanego odcinka. Nie trzeba często przenosić maszyn i przygotowywać kolejnych miejsc pracy.

REKLAMA
Reklama

Wreszcie, zauważa analityk, Bogdanka leży na terenie rolniczym. Nad złożem znajdują się głównie pola uprawne, a nie gęsta zabudowa. Dzięki temu kopalnia ponosi chociażby mniejsze koszty naprawiania szkód górniczych. Na Śląsku kopalnie są pod osiedlami mieszkalnymi, co ogranicza możliwości eksploatacji i zwiększa koszty.

Minister Balczun chwali Bogdankę

Biorąc to wszystko pod uwagę, nie dziwi, że rząd sygnalizuje chęć doinwestowania Bogdanki.

– Mamy poczucie, że LW „Bogdanka ma ogromny potencjał” – powiedział po spotkaniu ze związkowcami minister Wojciech Balczun. Nawiązał też do tego, że węgiel wciąż jest elementem „spinającym” bezpieczeństwo energetyczne Polski – stąd zielone światło dla nowego szybu kopalni.

– To tutaj są złoża, które mogą być wydobyte, które będą potrzebne do tego, żeby stabilizować cały system, więc chęć rozpoczęcia projektu inwestycyjnego dotyczącego budowy szybu jest uzgodniona między nami – podkreślił minister Balczun.

Szef MAP powtórzył tym samym to, co przekazał portalowi Zero.pl w wywiadzie z września br.: – Bogdanka ma naprawdę duży potencjał, jeśli chodzi o zwiększenie wydobycia. Jeśli szukalibyśmy najprostszych do uruchomienia rezerw – i najbardziej optymalnych z punktu widzenia kosztów wydobycia – to Bogdanka jest na pierwszym miejscu – ocenił.

– Patrząc długoterminowo, jeśli transformacja energetyczna w Polsce faktycznie dokona się według przyjętego harmonogramu, to znaczy jeśli do 2049 r. zostaną zamknięte kopalnie Polskiej Grupy Górniczej, to Bogdanka pewnie zostanie na rynku i będzie tym wygranym – komentuje Jakub Szkopek.

REKLAMA
Reklama

Chodzi tu o harmonogram zamykania kopalń węgla energetycznego uzgodniony ze związkowcami w umowie społecznej podpisanej w 2021 r.

Związkowcy: Będziemy rozliczać polityków

Jak na deklaracje ministerstwa zapatrują się związkowcy?

– Powodów do satysfakcji jeszcze nie ma, bo na razie zrobiliśmy tylko pierwszy krok: w ogóle zaczęliśmy rozmawiać – mówi Zero.pl Jarosław Niemiec, przewodniczący Związku Zawodowego „Przeróbka” w Bogdance. – Czekając na przyjazd ministra Balczuna, ustaliliśmy, że jeśli się nie zjawi u nas 19 listopada, to będzie referendum strajkowe. Teraz póki co nie ma takiej potrzeby, ale jeśli to, co ustaliliśmy wczoraj, nie zostanie wprowadzone w życie, to do referendum wrócimy. Z ust ministra padły tak poważne deklaracje, że traktujemy je jako fakt woli politycznej – i z tych deklaracji będziemy resort rozliczać.

Z deklaracji podpisanej przez zarządy Bogdanki i Enei (do tej państwowej grupy energetycznej należy blisko 65 proc. akcji Bogdanki), związki oraz MAP wynika, że najpóźniej na początku grudnia rozpoczną się negocjacje wzrostu wynagrodzeń zasadniczych, a uzgodniona podwyżka będzie wypłacona do końca lutego 2027 r.

W kwestii budowy nowego szybu na razie uzgodniono, że do 31 stycznia 2027 r. powstanie zespół odpowiedzialny za realizację projektu. Znajdzie się w nim czterech przedstawicieli wskazanych przez związki.

REKLAMA
Reklama

– Przede wszystkim chodzi o to, by nowy szyb faktycznie powstał, by w Bogdankę inwestować – mówi Jarosław Niemiec. – Byłem wręcz zaskoczony, że minister to obiecuje – mam nadzieję, że to nie jest na zasadzie „obiecywania Niderlandów”. Łatwiej było pewnie załatwić podwyżki dla ludzi. Ale dla Bogdanki kluczowe jest to, żeby ta kopalnia się rozwijała, bo ma potencjał. To jednak oczywiście także kwestia polityki gospodarczej rządu. Dobrze, że polski węgiel i górnictwo jako stabilizatory systemu energetycznego stały się wreszcie przedmiotem dyskusji – szkoda tylko, że tak długo trzeba było otwierać politykom na to oczy.

Szef „Przeróbki” ma jeszcze jeden apel do polityków. – Oczekiwalibyśmy też zwiększenia środków bezpieczeństwa dla naszej kopalni, skoro jej rola ma rosnąć, bo za wschodnią granicą trwa wojna. Rozumiemy, że takie decyzje też mają skutki finansowe, ale na razie nie usłyszeliśmy tutaj żadnych konkretnych deklaracji.

Ministerstwo Aktywów Państwowych zapewnia nas jednak, że trzyma w tej kwestii rękę na pulsie, tylko po prostu nie mówi o tym głośno. – Informacje dotyczące ochrony infrastruktury krytycznej, w tym stosowanych rozwiązaniach organizacyjnych, technicznych i proceduralnych oraz działaniach podejmowanych przez operatorów infrastruktury krytycznej, w tym przez spółki z udziałem Skarbu Państwa, mają charakter wrażliwy z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa – wyjaśnia rzecznik resortu, Przemysław Kuk.

REKLAMA
Reklama

Sporo przewag i jedno wyzwanie

Minister Wojciech Balczun na czwartkowym spotkaniu podkreślił, że „nie ma i nie było planów likwidacji kopalni w Bogdance”, którą nazwał „jedną z najlepszych kopalni w Polsce”.

Jakub Szkopek z Erste zwraca uwagę na fakt, że Bogdanka jest efektywna nawet w czasach dekoniunktury na polskim rynku.

– Chociaż węgiel kosztuje na świecie blisko 130 dol. za tonę i mamy kryzys energetyczny, to w Polsce sprzedawany jest z dyskontem do globalnych benchmarków. Jego ceny są jakieś 30 proc. niższe niż na hubie w Rotterdamie (z kosztami transportu). To dlatego, że zapotrzebowanie na węgiel u nas spada. Bogdanka nawet w tym otoczeniu radzi sobie dobrze. A pamiętajmy, że rządzący stworzyli też dla niej nierówne pole gry, bo wydobycie węgla na Śląsku jest dotowane. Do PGG dosypuje się co roku 5 mld zł, JSW z odroczeniem płaci składki na ZUS i dostaje pożyczki z Agencji Rozwoju Przemysłu. Tymczasem Bogdanka radzi sobie na razie sama, chociaż rynek cenowo jest mocno zaburzony.

Spółka nie spoczywa też na laurach – w piątek 20 listopada przedstawiciele zarządu poinformowali o rozpoczęciu renegocjacji umów na dostawy węgla. Bogdanka upatruje szansy właśnie w tym, że węgiel drożeje. – Nowe kontrakty chcemy zawierać na korzystniejszych warunkach – powiedział wiceprezes Sławomir Krenczyk.

REKLAMA
Reklama

Nadużyciem byłoby jednak stwierdzić, że przed Bogdanką rysuje się jedynie świetlana przyszłość. Grupa Enea, czyli kluczowy klient Bogdanki (węgiel z Lubelszczyzny zasila m.in. bloki Enei w Połańcu i Kozienicach), w swojej strategii wprost wskazuje, że jej zużycie węgla spadnie do 2,3 mln ton w 2035 r. W ubiegłym roku zakupy węgla do celów wytwarzania energii przez Eneę wyniosły tymczasem 8,06 mln ton. To będzie duża, niekorzystna dla Bogdanki zmiana.

Czytaj także: Węglowa kroplówka kontra zielona rewolucja. Gdzie trafi więcej miliardów z budżetu?

– Długoterminowym problemem Bogdanki może się okazać trudność w dywersyfikowaniu bazy klientów – przyznaje Jakub Szkopek. – Chociaż ta kopalnia mogłaby wydobywać więcej, nie robi tego, bo z jakichś powodów ma problemy ze znalezieniem alternatywnych odbiorców. Obecnie Bogdanka sprzedaje głównie do Enei, czyli swojej spółki-matki, i do Azotów, trochę też „naokoło komina”. Jak wiadomo, węgiel węglowi nierówny; konkretne bloki buduje się pod konkretne sortymenty węgla. Być może jest tak, że węgiel z Bogdanki nie pasuje do innych bloków energetycznych. Wyzwaniem będzie więc dla niej poszerzenie grona kontrahentów.

Może zainteresuje Cię także:

REKLAMA
Reklama