Przez wieki przypisywano jej niemal nadprzyrodzone właściwości. Gdy pojawia się przy powierzchni lub zostaje wyrzucona na brzeg, natychmiast wracają pytania o nadchodzące katastrofy. Naukowcy sprawdzili jednak, czy tajemnicza „Ryba Zagłady” rzeczywiście potrafi przewidywać trzęsienia ziemi.
- Wstęgor to jedna z najbardziej tajemniczych ryb głębinowych. Jego srebrzyste, wężowate ciało może osiągać nawet osiem metrów długości.
- Spotkania z tym gatunkiem należą do wyjątkowej rzadkości. Od początku XX wieku w Kalifornii odnotowano około 20 przypadków wyrzucenia wstęgorów na brzeg.
Tajemnicza ryba z głębin od lat rozpala wyobraźnię
Oceany skrywają niezliczone gatunki zwierząt, których większość ludzi nigdy nie zobaczy na własne oczy. Szczególnie zagadkowy pozostaje świat głębin, gdzie w ciemnościach żyją stworzenia o niezwykłych kształtach i rozmiarach. Do najbardziej fascynujących należy wstęgor, określany przez niektórych mianem „Ryby Zagłady”.
Czytaj również: Skandaliczne sceny z sumem w Warszawie. Wiadomo, co z zatrzymanym Ukraińcem
To przedstawiciel rodziny wstęgowatych, którego długie, wężowate ciało może osiągać nawet osiem metrów długości. Charakterystyczny srebrzysty połysk i nietypowy wygląd sprawiają, że każde jego pojawienie się budzi ogromne zainteresowanie.
Rzadki gość przy powierzchni
Wstęgory zamieszkują głównie głębokie partie oceanów, dlatego spotkania z nimi należą do wyjątkowej rzadkości. W połowie lutego 2025 r. jeden z takich okazów zaobserwowano u wybrzeży Meksyku. Kilka miesięcy wcześniej, w sierpniu 2024 r., naukowcom udało się zabezpieczyć osobnika do dalszych badań.
Skala tych obserwacji pokazuje, jak niewiele wiadomo o codziennym życiu tych ryb. Ben Frable ze Scripps Institution zwracał uwagę w rozmowie z NBC News, że od początku XX wieku w Kalifornii odnotowano zaledwie około 20 przypadków wyrzucenia wstęgorów na brzeg.
Skąd wzięła się legenda o „Rybie Zagłady”?
Najbardziej znany mit związany z tym gatunkiem pochodzi z Japonii. Tamtejsza ludność od stuleci głosi, że pojawienie się wstęgora przy powierzchni może zapowiadać silne trzęsienia ziemi lub tsunami. Przekonanie to ma korzenie sięgające XVII wieku.
Zwolennicy tej teorii często przywołują katastrofalne trzęsienie ziemi i tsunami, które nawiedziły region Tohoku w 2011 r. W ciągu dwóch lat poprzedzających tę tragedię na japońskich wybrzeżach odnotowano około 20 przypadków wyrzucenia tych ryb na brzeg. Dla wielu osób był to dowód, że niezwykłe stworzenia potrafią wyczuwać procesy zachodzące głęboko pod powierzchnią Ziemi.
Naukowcy sprawdzili związek z trzęsieniami ziemi
Hipoteza o „proroczych” zdolnościach wstęgorów od lat budziła zainteresowanie badaczy. Niektórzy specjaliści wskazywali, że zwierzęta żyjące blisko dna morskiego mogą być bardziej wrażliwe na zmiany zachodzące w obrębie aktywnych uskoków tektonicznych.
Taką możliwość dopuszczał między innymi Kiyoshi Wadatsumi, specjalista zajmujący się sejsmologią ekologiczną. Zwracał uwagę, że ryby głębinowe mogą silniej odczuwać ruchy geologiczne niż gatunki żyjące bliżej powierzchni. Jednocześnie podkreślał, że pojawienie się tych zwierząt w sieciach rybackich lub na plażach nie musi mieć bezpośredniego związku z nadchodzącym trzęsieniem ziemi.
Badania nie potwierdziły legendy
Najważniejszy argument przeciwko popularnemu mitowi przyniosły analizy naukowe. Badanie opublikowane w 2019 r. nie wykazało istotnej zależności między obserwacjami wstęgorów a występowaniem trzęsień ziemi. Autorzy uznali dostrzeganą przez wielu korelację za zjawisko pozorne.
Innymi słowy, ludzie częściej zapamiętują sytuacje, w których rzadkie pojawienie się niezwykłej ryby poprzedziło katastrofę, niż liczne przypadki, gdy nic nadzwyczajnego się nie wydarzyło. To właśnie taki mechanizm może wzmacniać przekonanie o istnieniu związku, którego nie potwierdzają dane.
Gdzie można spotkać „Rybę Zagłady”?
Według informacji Muzeum Florydy gatunek ten występuje w wielu rejonach świata. Można go znaleźć w wodach Atlantyku, Oceanu Spokojnego, Oceanu Indyjskiego oraz Morza Śródziemnego.
Mimo szerokiego zasięgu jego obserwacja pozostaje niezwykle trudna. Dla przeciętnego turysty szansa na spotkanie „Ryby Zagłady” podczas wypoczynku nad morzem jest minimalna. To właśnie niedostępność i tajemniczość sprawiają, że wstęgor wciąż pozostaje jednym z najbardziej zagadkowych mieszkańców oceanicznych głębin.