Reklama
REKLAMA
Reklama

Ten obiekt nie powinien tak przyspieszać. Nowa zagadka astronomii

Asteroid,Threatening,Life,On,Earth.,Dangerous,Space,Stone.,Craters,On
Kosmiczny obiekt dzieli astronomów (fot. Shutterstock / Shutterstock)
Dodaj do ulubionych źródeł w Google

Niewielki obiekt krążący wokół Słońca stał się przedmiotem gorącej debaty w świecie astronomii. Najnowsze badania pokazują, że 1998 KY26 jest znacznie mniejszy i obraca się o wiele szybciej, niż dotychczas sądzono, a jego nietypowe przyspieszenie wymyka się prostym wyjaśnieniom. Naukowcy rozważają cztery główne scenariusze – od rzadkiej „ciemnej komety” aż po zaginioną w latach 80. rosyjską misję marsjańską.

  • Najnowsze pomiary wykazały, że średnica obiektu 1998 KY26 wynosi zaledwie 11 metrów, a pełny obrót wokół własnej osi zajmuje mu nieco ponad 5 minut.
  • Ciało niebieskie doświadcza tajemniczego przyspieszenia niegrawitacyjnego, mimo że wokół niego nie widać żadnej otoczki z gazu czy pyłu.
  • Wśród hipotez pojawia się teoria o „ciemnej komecie”, wyschniętej planetoidzie, a nawet zaginionej sondzie Fobos 1 – zagadkę rozstrzygnie japońska misja Hayabusa2 w 2031 r.

Ponad pół metra śniegu w tydzień, ale nie dla wszystkich. Pogoda podzieli Europę

Historia tego tajemniczego ciała niebieskiego sięga 28 maja 1998 r. Wówczas to – jak przypomina „Newsweek” – astronom Tom Gehrels, prowadząc rutynowe obserwacje w ramach programu Spacewatch Uniwersytetu Arizony w obserwatorium Kitt Peak, po raz pierwszy dostrzegł obiekt skatalogowany później jako 1998 KY26. Wczesne pomiary radarowe i teleskopowe sugerowały, że mamy do czynienia z bryłą o średnicy około 30 metrów, która wykonuje pełny obrót wokół własnej osi co 10,7 minuty.

Współczesna technologia obserwacyjna zweryfikowała jednak te szacunki. Zespół badawczy kierowany przez Toniego Santanę-Rosa z Uniwersytetu w Alicante ustalił, że 1998 KY26 jest prawdziwym kosmicznym mikrusem. Jego średnica wynosi zaledwie 11 metrów, a pełny obrót zajmuje mu jedynie około 5,35 minuty.

REKLAMA
Reklama

Przełomowe zdjęcie w historii astronomii. Czy to błąd algorytmów?

Co więcej, w trakcie podróży przez Układ Słoneczny obiekt otrzymuje tajemniczy, dodatkowy impuls, który nieznacznie zmienia jego trajektorię – mimo że astronomowie nie zaobserwowali wokół niego żadnej chmury gazu ani pyłu.

Ciemna kometa bez warkocza?

Jak podaje „Newsweek”, jedna z najciekawszych hipotez zakłada, że 1998 KY26 należy do niedawno wyodrębnionej klasy ciał niebieskich określanych mianem „ciemnych komet”. Tradycyjne komety zawierają znaczne ilości lodu, który w miarę zbliżania się do Słońca sublimuje, uwalniając gaz i pył. Tworzy to charakterystyczną otoczkę oraz warkocz, a uciekająca materia działa niczym miniaturowy silnik odrzutowy, popychając kometę. Ciemne komety doświadczają podobnego przyspieszenia niegrawitacyjnego, ale są pozbawione widocznego warkocza.

Badania przeprowadzone przez zespół Bryce’a T. Bolina przy użyciu potężnych hawajskich teleskopów Keck I oraz Gemini North potwierdziły, że na 1998 KY26 działa dodatkowa siła, jednak nie wykryto śladów pyłu kometarnego. Zdaniem badaczy nietypowy ruch może wynikać z zawrotnego tempa rotacji – obiekt wiruje tak szybko, że z jego powierzchni odrywają się drobne fragmenty materii, nadając mu minimalny ciąg.

REKLAMA
Reklama

Ślad rosyjskiej sondy Fobos 1?

Znacznie bardziej kontrowersyjną teorię wysunął profesor Abraham Loeb z Uniwersytetu Harvarda wraz ze współpracownikami – Adamem Hibberdem i Adamem Crowlem. Badacze postawili pytanie, czy 1998 KY26 w ogóle jest obiektem naturalnym. Ich analizy wskazują na uderzające podobieństwo jego orbity do trasy lotu rosyjskiej sondy Fobos 1, wystrzelonej w kierunku Marsa w lipcu 1988 r. Zaledwie dwa miesiące po starcie kontrolerzy misji wysłali na pokład błędną komendę, co doprowadziło do utraty łączności z obiektem.

W rozmowie z magazynem „Newsweek” Loeb zwrócił uwagę na trzy kluczowe poszlaki: zbieżność orbit, brak widocznej emisji gazów oraz nietypowe przyspieszenie i zmiany jasności obiektu.

REKLAMA
Reklama

Choć środowisko naukowe traktuje tę koncepcję jako odważną spekulację, stanowi ona intrygującą alternatywę dla wyjaśnień astronomicznych.

Wyjątkowo zwarta planetoida czy wyschnięta skała?

Bardziej konwencjonalne podejście zakłada, że 1998 KY26 to po prostu nietypowa planetoida. Połączenie danych radarowych i teleskopowych wskazuje, że możemy mieć do czynienia z niezwykle zwartą, wytrzymałą strukturą skalną. Obserwacje z teleskopów na Hawajach sugerują ponadto, że jej powierzchnia przypomina rzadkie planetoidy typu Xe.

Wątpliwości wokół kometarnej natury obiektu pogłębiły najnowsze badania Korbina Hansena i Masatoshiego Hirabayashiego z Georgia Tech. Naukowcy stworzyli trójwymiarowy model komputerowy obrazujący przepływ ciepła słonecznego przez wnętrze 1998 KY26. Symulacje wykazały, że tak mały obiekt nagrzewa się zbyt mocno, by znajdujący się pod jego powierzchnią lód mógł przetrwać w dłuższej perspektywie. Nawet jeśli w przeszłości znajdowała się tam woda, dawno wyparowała w przestrzeń kosmiczną, pozostawiając po sobie całkowicie wysuszoną skałę. Podważa to teorię, jakoby za przyspieszeniem obiektu stała sublimująca para wodna.

Rozstrzygnięcie nastąpi w 2031 r.

Kumulacja nowych danych obserwacyjnych, modeli termicznych oraz śmiałych hipotez sprawiła, że 1998 KY26 znalazł się w centrum uwagi astrofizyków. W przeciwieństwie do większości kosmicznych zagadek, które można badać wyłącznie z odległości milionów kilometrów, ta ma szansę na ostateczne rozwiązanie z bliska.

REKLAMA
Reklama

Japońska agencja kosmiczna JAXA skierowała bowiem w stronę 1998 KY26 sondę Hayabusa2, która wcześniej z sukcesem pobrała i dostarczyła na Ziemię próbki z planetoidy Ryugu. W ramach przedłużonej misji japoński próbnik ma dotrzeć do nowego, szybko wirującego celu w 2031 r.

Obejrzyj także:

REKLAMA
Reklama