Jedno zdjęcie wystarczy, by obalić mit o „wyzwoleńczej misji” Armii Czerwonej. W Brześciu nad Bugiem obok siebie stoją niemiecki generał Heinz Guderian i sowiecki kombrig Siemion Kriwoszein, dowódcy armii, które kilka dni wcześniej rozdarły Polskę między dwa totalitaryzmy. Ta fotografia jest jednym z najbardziej wymownych symboli 17 września 1939 roku.
Między słowami „Życzymy wszystkim dobrej nocy” a komunikatem „A więc wojna!” minęło zaledwie kilka godzin. Wystarczyła jedna noc, by zakończyła się epoka i rozpoczęła tragedia, która pochłonęła miliony istnień. Po 87 latach 1 września pozostaje nie tylko symbolem wojny, ale także przestrogą przed tym, jak łatwo może runąć świat uznawany za trwały i bezpieczny.
Coraz częściej w Polsce pojawiają się inicjatywy ocieplające wizerunek kontrowersyjnych postaci niemieckiej historii. Kubek z niemieckim generałem rozdawany na historycznym festynie to tylko jeden z wielu podobnych przykładów z ostatnich lat. Przypadek czy początek szerszego trendu?
Co roku wraca ten sam dzień. Godzina „W". Syreny. Zatrzymane ulice. Minuta ciszy. I niemal natychmiast potem ten sam spór. Czy Powstanie Warszawskie miało sens? Czy warto było? Ilu ludzi zginęło? Czy można było postąpić inaczej?
Rzeź Wołyńska pozostaje jedną z najboleśniejszych kart polskiej historii. Dziś, 83 lata później, tragedia pozostaje nie tylko przedmiotem pamięci, ale i politycznego sporu. Najnowsze decyzje władz Ukrainy dotyczące polityki historycznej ponownie otworzyły dyskusję o granicach pojednania oraz o tym, czy można budować przyszłość bez pełnego rozliczenia przeszłości.
11 lipca mija kolejna rocznica ludobójstwa Polaków na Wołyniu. Tego dnia w 1943 r., Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i jej zbrojne ramię – UPA dokonały masowych mordów na ludności polskiej. Do końca lipca ukraińscy nacjonaliści zamordowali co najmniej 20 tys. Polaków. 29 i 30 sierpnia nastąpił drugi etap ludobójstwa, a po nim kolejne. W sumie zamordowano około 100 tys. Polaków.
Decyzja o utworzeniu ukraińskiego Panteonu Narodowego wywołała burzę nie tylko w Polsce. Wśród postaci, które mogą zostać w nim uhonorowane, są przywódcy OUN i UPA, Stepan Bandera oraz Roman Szuchewycz. To kolejny krok Kijowa, który pogłębia trwający od tygodni kryzys w relacjach polsko-ukraińskich i budzi pytania o polityczne motywy Wołodymyra Zełenskiego.
