Pan Marian z Sobolewa zyskał ogólnopolską rozpoznawalność dopiero wtedy, gdy jego sprawa przestała być lokalnym problemem, a stała się medialnym symbolem. Wcześniej przez lata funkcjonował w cieniu – razem z historiami o zaniedbanych, wychudzonych, chorych zwierzętach, które trafiały do jego schroniska.
Postępowanie ruszyło w 2019 r., ale wyrok zapadł dopiero teraz.
Męczarnia psów w Sobolewie. Jest decyzja sądu ws. Mariana D.
Na razie nieprawomocny, a obrońca pana Mariana już zapowiedział apelację. To jednak nie zmienia zasadniczej diagnozy. Siedem lat to dla instytucji „czas postępowania”. Dla zwierząt – często całe życie.
Głośno dopiero wtedy, gdy ktoś włączy kamerę
Zanim sprawa trafiła na czołówki wiadomości, były sygnały od aktywistów i mieszkańców. Relacje o fatalnych warunkach, interwencje, próby nagłośnienia problemu. Przez długi czas odbijały się od ściany – urzędniczej ostrożności, politycznej obojętności.
Przełom przyszedł dopiero wtedy, gdy pojawiły się media i rozpoznawalne nazwiska. Protesty, wejście na teren schroniska, wynoszone na rękach psy – obrazy, które zapadną na długo w pamięć. Nagle okazało się, że sprawa wymaga natychmiastowej reakcji.
Schronisko zamknięto. Oficjalnie – z powodu braku elektronicznej ewidencji zwierząt. Formalnie wszystko się zgadzało. Tyle że trudno oprzeć się wrażeniu, że system szybciej zareagował na brak dokumentów niż na wieloletnie sygnały o cierpieniu.
Akcja zabierania psów ze schroniska dla zwierząt "Happy Dog" w miejscowości Sobolew. (fot. Paweł Supernak / PAP)
Niskie kary, wysokie oburzenie
Wyrok zapadł, sąd potwierdził winę. Choć nie jest jeszcze prawomocny, wpisuje się w szerszy problem – w Polsce kary za znęcanie się nad zwierzętami wciąż są skrajnie niskie. Nawet wtedy, gdy sprawa budzi ogromne emocje.
Bo gdy odłożyć na bok pojedynczy przypadek z Sobolewa i spojrzeć szerzej, obraz staje się jeszcze bardziej niepokojący.
Jest Fijo – pies skatowany tak brutalnie, że już nigdy nie stanie na tylnych łapach. Przeżył, trafił do nowego domu, ale jego historia kończy się trwałym kalectwem. Wyrok dla sprawcy? Półtora roku więzienia.
Jest Misia – pięciomiesięczna suczka, zabita w napadzie zazdrości. Bo była „za bardzo kochana” przez partnerkę oprawcy, bo jeszcze nie nauczyła się czystości. Wyrok: dwa lata i cztery miesiące bezwzględnego więzienia.
Jest Alfa z Kołobrzegu – znaleziona w stawie, z ciężką rurą przywiązaną do szyi. Sprawca przyznał w sądzie, że kiedy ją wiązał, była spokojna. Kara: półtora roku.
Jest wreszcie struś Zenek spod Poznania – skatowany tak, że konał przez dwa dni. W tej sprawie zapadł jeden z surowszych wyroków ostatnich lat, ale i tak za samo znęcanie się nad zwierzęciem sąd wymierzył cztery lata więzienia, w ramach wyższej kary łącznej.
Prawo przewiduje do trzech lat więzienia za znęcanie się nad zwierzętami i do pięciu lat za szczególne okrucieństwo. W praktyce te górne granice pozostają niemal nietykalne. Nawet w sprawach, które wstrząsają opinią publiczną i trudno je opisać bez emocji.
To tworzy niebezpieczny paradoks. Z jednej strony mamy społeczne oburzenie, protesty, medialne kampanie i historie, które zostają z odbiorcami na długo. Z drugiej – wyroki, które często zamykają się w półtora czy dwóch latach więzienia.
„Happy Dog”, a gdzie happy end?
Wyrok, choć nieprawomocny, dla pana Mariana zamyka pewien rozdział. Ale nie rozwiązuje problemu, który ta sprawa obnażyła. Bo jeśli o losie zwierząt decyduje przede wszystkim to, czy ktoś się nimi zainteresuje w mediach, to znaczy, że mechanizmy kontroli zawodzą.
W przypadku schroniska „Happy dog” – sąd ugiął się pod naporem mediów i tryby sprawiedliwości w końcu zaczęły mielić znacznie szybciej niż zazwyczaj. Problem w tym, że w lwiej części przypadków przestępstw na zwierzętach, dla wielu z nich sprawiedliwość, która przychodzi po latach, nie ma już żadnego znaczenia.