Przełomowe odkrycia na Mazowszu. Archeolodzy badający stanowisko Łysa Góra natrafili na pozostałości unikatowego budynku z V wieku p.n.e. oraz najstarszą w Polsce monetę znaną z wykopalisk. Niezwykły artefakt sprzed 2,3 tys. lat dowodzi, jak daleko sięgały starożytne kontakty mieszkańców tych ziem.
- Na Łysej Górze wykopano brązową monetę z IV w. p.n.e. ze starożytnej Tracji, co potwierdza dalekosiężne relacje handlowe i celtyckie ślady.
- Odkryto fundamenty tzw. długiego domu o długości ponad 17 metrów, stanowiącego architektoniczny fenomen na skalę Mazowsza i Polski północno-wschodniej.
- – To całkowity unikat – komentuje dr Bartłomiej Kaczyński z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
Nie tylko gladiatorzy. Badacze ujawniają tajemnice aren Cesarstwa Rzymskiego
Badania na stanowisku archeologicznym „Łysa Góra” w gminie Chorzele na Mazowszu prowadzą naukowcy Państwowego Muzeum Archeologicznego. W poprzednich trzech sezonach odkryli m.in. unikatowy hełm celtycki z IV w. p.n.e. czy narzędzie do trepanacji czaszki.
Niezwykłe odkrycia archeologów
Podczas tegorocznych wykopalisk, otwierając kolejny wykop, odkryli też antyczną, brązową monetę, sprzed 2,3 tys. lat. Jest to najstarsza w Polsce moneta znana z wykopalisk. Na awersie monety umieszczono wizerunek jeźdźca ze znakiem menniczym. Na rewersie widoczny jest Zeus w laurze. Moneta posiadała wtórnie wykonany otwór, na którym widać ślady wytarć od sznurka lub rzemyka. Świadczy to, że pełniła również funkcję zawieszki.
Wybito ją za panowania Seutesa III w latach 323-316 p.n.e. w Seuthopolis (dzisiejsze Kazanłyk na terenie Bułgarii). Było ono stolicą państwa Odrysów w antycznej Tracji. Ze źródeł historycznych wiadomo, że po śmierci Seutesa III państwo Odrysów stopniowo traciło znaczenie. Seuthopolis padło ofiarą najazdu Celtów w pierwszej poł. III wieku p.n.e.
Przełomowe odkrycie na Dolnym Śląsku. Kolejna tajemnica historii zamku Książ ujawniona
Jak podają naukowcy, znalezisko ma ogromne znaczenie z paru względów. Potwierdza dalekosiężne kontakty z południowo-wschodnią częścią Europy, bo Kazanłyk leży blisko 1500 km w linii prostej od Łysej Góry. Znalezisko jest też pierwszą, dobrze udokumentowaną monetą antyczną we wczesnej epoce żelaza na ziemiach polskich.
Badacze przypuszczają, że moneta znalazła się na Łysej Górze za pośrednictwem Celtów, być może tej samej grupy, która brała udział w łupieżczym najeździe na Seuthopolis. Moneta mogła być pamiątką po tym wydarzeniu, noszoną na szyi przez jednego z obecnych tam Celtów.
Nie musi być jednak jedyną monetą odnalezioną na tym stanowisku. Jak powiedział dr Bartłomiej Kaczyński z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, podczas wykopalisk znaleziono dwie kolejne. – To najpewniej tzw. obole greckie, jednak musimy jeszcze poczekać na potwierdzenie, że są to właśnie te monety - zaznaczył.
„Rewelacyjne” odkrycie. „Całkowity unikat”
– Podczas tegorocznych wykopalisk odkryliśmy także struktury ziemne, który okazały się długim domostwem. Jeszcze w roku 2025 podejrzewaliśmy, że mogły być jakimś rodzajem wzmocnienia albo rowu ofiarnego – opisał.
Odkryty budynek ma 17,5 m długości i około 4 m szerokości. – Dla nas to rewelacja, ponieważ mamy do czynienia z długim domem, typu biskupińskiego, z podziałem na mieszkalne segmenty, z których każdy miał około 4 na 5 m długości do zagospodarowania. To pozwala nam rekonstruować charakter osadnictwa na Łysej Górze, zwłaszcza w południowej, bogatszej części – powiedział dr Kaczyński.
Najprawdopodobniej dom zbudowała lokalna społeczność kultury kurhanów zachodniobałtyjskich około V wieku p.n.e. – O ile w południowo-zachodniej części Polski takie budownictwo jest dosyć powszechne, to na Mazowszu i w północno-wschodniej Polsce jest to całkowity unikat – zaznaczył dr Kaczyński.
Może zainteresuje Cię także: