Aż 61,1 proc. Polaków uważa, że nasz kraj powinien przeznaczać 3 proc. PKB na naukę – wynika z najnowszego sondażu pracowni SW Research dla portalu Zero.pl. Temat dofinansowania rodzimych badaczy wrócił z podwójną siłą po głośnych doniesieniach o politycznych roszadach i walce o stołki w Sieci Badawczej Łukasiewicz. Czy rządzący posłuchają głosu społeczeństwa i powstrzymają masowy odpływ wybitnych ekspertów?
Łukasiewicza nie zdewastowano jedną złą decyzją. Politycy złupili go jak podbitą rzymską prowincję: szabrowaniem intratnych stanowisk, polityczną propagandą, zwolnieniami i pogardą dla ludzi, którzy tworzą naukę. Jeśli Łukasiewicz ma wrócić, trzeba odbudować nie budynki, nie procedury i nie strategie – lecz zaufanie.
– Już mi nikt nie wmówi, że w Polsce da się. Nie da się. Czasem, gdy rozmawiam z młodymi naukowcami, mówię im: wyjeżdżajcie. Trzeba dołączać do najlepszych, jeśli jest szansa – mówi Zero.pl dr hab. Alicja Bachmatiuk, wielokrotnie nagradzana chemiczka, była dyrektorka Polskiego Ośrodka Rozwoju Technologii odwołana chwilę po odkryciu skandalu związanego z jednym z polityków Nowej Lewicy.
2,5 mln zł miesięcznie – tyle zarabia kilkudziesięciu menedżerów Sieci Badawczej Łukasiewicz. I choć wysokość pensji tych osób jest jawna wprost z ustawy, kierownictwo sieci najpierw odmówiło udostępnienia danych. Eksperci uważają, że bezprawnie.
Politycy KO, Lewicy, PSL i Centrum dla Polski szturmem zajęli wysokie stanowiska w Sieci Badawczej Łukasiewicz, często w miejsce wyrzucanych wybitnych ekspertów. Jednak o upolitycznieniu organizacji – przynajmniej jak przekonuje sama Sieć – mowy być nie może. Za zatrudnianie tam działaczy ma odpowiadać statystyka.
Zero.pl dotarło do postanowienia sądu w sprawie o ochronę dóbr osobistych, którą firma Columbus Energy wytoczyła Oldze Malinkiewicz. Chodzi o krytyczne wobec firmy wpisy zamieszczane przez badaczkę w mediach społecznościowych. Sąd wydał zabezpieczenie, które nakazuje ich usunięcie.
Naukowcy zidentyfikowali nowy typ gigantycznego dinozaura, przedstawiciela linii zauropodów, charakteryzującej się długą szyją i małą głową. Odkrycia dokonano na podstawie szczątków znalezionych w Tajlandii. Według ustaleń badaczy, nagatytan ważył 27 ton i był dłuższy niż diplodok.
Krajowa debata o nauce od lat wygląda podobnie. Wszyscy zgadzają się, że innowacje są ważne, potrzebujemy nowych technologii, silnej gospodarki opartej na wiedzy i nowoczesnego państwa. Problem zaczyna się wtedy, gdy trzeba odpowiedzieć na pytanie: ile naprawdę jesteśmy gotowi przeznaczyć na naukę i szkolnictwo wyższe? Niestety od wielu lat odpowiedź brzmi: zdecydowanie za mało.
Przeciążenie, papierologia, odpowiedzialność bez wsparcia, poczucie stagnacji i brak realnej sprawczości – między innymi na te aspekty pracy w oświacie w rozmowach z Zero.pl wskazują nauczyciele, którzy zdecydowali się opuścić szkolne mury bądź są o krok od tej decyzji. Zgodnie przyznają: winny jest system, a cierpią przede wszystkim uczniowie.
Pod koniec maja naukowcy wyjdą na warszawskie ulice protestować przeciw niedofinansowaniu polskiej nauki. I słusznie. Problem w tym, że polska nauka się nie uczy. I od lat popełnia te same błędy, przez które nawet najsłuszniejszy protest może skończyć się jak zwykle: narzekaniem i powrotem do starego systemu. Jeśli tym razem ma być inaczej, czas przestać udawać, że wszystko jest winą polityków.
Sir David Attenborough obchodzi w piątek 100. urodziny. Znany ze swojego charakterystycznego głosu biolog i prezenter przyznał, że został „całkowicie przytłoczony” liczbą życzeń, które otrzymał. W ostatnich dniach wiele instytucji, a także osób ze świata nauki i filmu wspominało niezwykłe dokonania legendy. W czwartek na jego cześć nazwano nawet nowo odkryty gatunek pasożytniczej osy.
Naukowcy ze Stanów Zjednoczonych wykorzystali niebieską poświatę emitowaną przez morskie gatunki alg do stworzenia struktur wytwarzających światło. Przy pomocy prostych roztworów chemicznych badaczom udało się „zmusić” organizmy do świecenia przez określony czas. Odkrycie otwiera drogę dla nowych technologii, w których światło będzie wytwarzane bez udziału elektryczności.
Jeden życzliwy gest może uruchomić reakcję łańcuchową – dowodzą najnowsze badania. Okazuje się, że osoby, które doświadczają nieoczekiwanych miłych gestów od nieznajomych, są bardziej skłonne skierować swoją życzliwość wobec kolejnych „obcych”.
Mechanizm kryjący się za zdolnością owadów do błyskawicznych reakcji może zrewolucjonizować systemy sztucznej inteligencji (AI), m.in. energooszczędne roboty i autonomiczne samochody – uważają naukowcy. Wyniki najnowszych badań rzucają wyzwanie naszemu rozumieniu tego, jak mózgi przetwarzają informacje.
W najdalszych zakątkach naszego Układu Słonecznego – poza najdalszą planetą Neptunem – znajduje się mnóstwo lodowych i pustynnych ciał niebieskich. Do tej pory uważano, że spośród nich jedynie planeta karłowata Pluton posiada atmosferę. Najnowsze odkrycie podważa jednak te ustalenia.
Naukowcy znaleźli „skrót” na Marsa. Badacze sugerują, że wykorzystanie nietypowych danych orbitalnych asteroid może skrócić misję do zaledwie 153 dni. Kluczem do sukcesu mogłoby być konkretne „okno transferowe” w 2031 roku.
Dlaczego neandertalczycy przegrali walkę o przetrwanie z Homo sapiens? Najnowsze badanie rzuca nowe światło na tę ewolucyjną zagadkę. Okazuje się, że różnice anatomiczne w mózgu między nami a naszymi kuzynami mogą być mniejsze niż te występujące wewnątrz dzisiejszej populacji ludzi.
Kometa 3I/ATLAS, która odwiedziła nasz Układ Słoneczny, okazała się wyjątkową zagadką. Naukowcy po raz pierwszy zmierzyli w obiekcie międzygwiezdnym poziom deuteru – izotopu wodoru – i odkryli, że jest go ponad 40 razy więcej niż w ziemskich oceanach. To może oznaczać, że kometa uformowała się w miejscu znacznie zimniejszym niż okolice naszego Słońca i liczy sobie nawet 11 miliardów lat.
