Rada Ministrów przyjęła pakiet zmian obejmującym ochronę dzieci w internecie, zakaz używania telefonów w szkołach podstawowych oraz nowe regulacje dotyczące usług cyfrowych. Wśród zmian znalazły się również reformy opieki nad dziećmi do lat trzech i zmiany w prawie cywilnym.
- Dostawcy treści dla dorosłych będą musieli skutecznie weryfikować wiek użytkowników.
- Rząd chce zakazać uczniom szkół podstawowych korzystania z telefonów komórkowych przez cały pobyt na terenie szkoły, również podczas przerw.
- Ministrowie zajmą się także reformą opieki nad dziećmi do lat trzech, likwidacją częściowego ubezwłasnowolnienia oraz wdrożeniem unijnego Aktu o usługach cyfrowych (DSA).
Jednym z najważniejszych punktów posiedzenia był projekt ustawy mającej chronić małoletnich przed dostępem do treści dla dorosłych w internecie. Zgodnie z propozycją odpowiedzialność za skuteczną weryfikację wieku użytkowników spoczywać będzie na dostawcach takich treści.
Obecnie dostęp do materiałów najczęściej opiera się na tzw. autodeklaracji wieku, polegającej na kliknięciu komunikatu potwierdzającego ukończenie 18 lat. Rząd chce odejść od tego rozwiązania i zobowiązać operatorów serwisów do stosowania skuteczniejszych metod kontroli wieku.
Przyjęty przez rząd zmiany nie wskazują konkretnego mechanizmu weryfikacji. Wśród rozwiązań stosowanych w innych krajach wymieniane są m.in. potwierdzanie wieku za pośrednictwem bankowości elektronicznej, operatorów telekomunikacyjnych, kart płatniczych czy cyfrowych portfeli tożsamości.
Podmioty, które nie wdrożą skutecznych zabezpieczeń, mogą zostać ukarane grzywną od 10 tys. do 1 mln zł. W skrajnych przypadkach możliwe będzie również blokowanie dostępu do stron internetowych na poziomie domeny.
Otwierając obrady, premier Donald Tusk podkreślił, że zarówno uzależnienie dzieci od smartfonów, jak i łatwy dostęp nieletnich do pornografii należą dziś do najpoważniejszych wyzwań społecznych.
Szef rządu zaznaczył, że nowe przepisy nie będą całkowicie eliminować problemu, jednak mogą znacząco ograniczyć jego skalę. Zaapelował również o współpracę ponad podziałami politycznymi, wskazując, że kwestie bezpieczeństwa dzieci nie powinny być przedmiotem sporów ideologicznych.
Zmasowany rosyjski atak na Ukrainę. Rośnie bilans ofiar i rannych
Zakaz telefonów komórkowych w szkołach
Ministrowie przyjęli również projekt nowelizacji prawa oświatowego, który zakłada wprowadzenie zakazu korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację lub rejestrowanie obrazu i dźwięku w publicznych szkołach podstawowych.
Zakaz miałby obowiązywać przez cały czas pobytu ucznia na terenie szkoły, nie tylko podczas lekcji, ale również w trakcie przerw. Obejmowałby także zajęcia organizowane poza budynkiem szkoły.
Przewidziano jednak kilka wyjątków. Uczniowie mogliby korzystać z urządzeń elektronicznych za zgodą nauczyciela w celach dydaktycznych, ze względów zdrowotnych lub w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia czy mienia.
Nowe przepisy nie obejmą internatów, wycieczek szkolnych oraz nauczycieli i innych pracowników placówek oświatowych.
Zmiany w opiece nad dziećmi do lat trzech
Rząd rozpatrzył również projekt reformy systemu opieki nad najmłodszymi dziećmi. Zakłada on utworzenie nowej formy instytucjonalnej opieki – punktów opieki dziennej.
W takich placówkach opiekę nad grupą maksymalnie 16 dzieci sprawować będzie co najmniej dwóch opiekunów. Jednocześnie zwiększony zostanie limit dzieci przypadających na jednego dziennego opiekuna – z pięciu do ośmiu.
Zmiany przewidują także objęcie opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej ochroną prawną przysługującą funkcjonariuszom publicznym.
Kolejna zmiana dotyczy zastąpienia instytucji ubezwłasnowolnienia dorosłych modelem wspieranego podejmowania decyzji.
Projekt przyjęty przez rząd przewiduje wprowadzenie czterech nowych instrumentów wsparcia: asystenta prawnego, kuratora wspierającego, kuratora reprezentującego oraz pełnomocnika rejestrowanego. Jednocześnie zlikwidowana zostałaby instytucja częściowego ubezwłasnowolnienia.
Według projektodawców nowe rozwiązania mają lepiej chronić prawa osób wymagających wsparcia, przy jednoczesnym zachowaniu ich możliwie największej samodzielności.
Pułapka na Trumpa. Dlaczego Netanjahu nie boi się wściekłości Białego Domu?
Nowe przepisy dla internetu i wdrożenie DSA
Rząd przyjął również się dwa projekty ustaw wdrażających unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA).
Pierwszy projekt umożliwi m.in. policji, prokuraturze oraz Krajowej Administracji Skarbowej składanie wniosków o blokowanie treści naruszających prawo.
Drugi przewiduje wyznaczenie prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na krajowego koordynatora ds. usług cyfrowych. Organ ten otrzyma nowe uprawnienia kontrolne oraz możliwość nakładania kar za naruszenia przepisów.
W proces nadzoru nad przestrzeganiem regulacji DSA mają zostać również włączeni przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Projekty pojawiają się kilka miesięcy po zawetowaniu przez prezydenta Karola Nawrockiego tzw. ustawy cyfrowej. Zdaniem prezydenta wcześniejsze rozwiązania mogły prowadzić do wprowadzenia mechanizmów „administracyjnej cenzury”.
Zmiany w VAT i zakupie nieruchomości przez cudzoziemców
Wśród pozostałych punktów obrad rada ministrów przyjęła projekty zmian podatkowych oraz dotyczących obrotu nieruchomościami.
Rząd proponuje m.in. umożliwienie przedsiębiorcom sprawdzania statusu podatnika VAT nawet pięć lat wstecz. Planowane jest także utworzenie tzw. składu VAT, który ma uprościć rozliczenia w międzynarodowym obrocie towarowym.
Kolejna nowelizacja zakłada cyfryzację procedur związanych z nabywaniem nieruchomości przez cudzoziemców. Notariusze mieliby przekazywać odpowiednie dokumenty drogą elektroniczną, co ma usprawnić obieg informacji i przyspieszyć postępowania administracyjne.