Osoby po 75. roku życia bez historii chorób układu krążenia mogą bezpiecznie odstawić statyny – wynika z najnowszych francuskich badań opublikowanych w „The Lancet Healthy Longevity”. Rezygnacja z leków nie podniosła ryzyka zgonu, choć doprowadziła do wyraźnego wzrostu poziomu tzw. złego cholesterolu.
- Badanie 1160 seniorów pokazało, że odstawienie statyn nie zwiększa ryzyka zgonu ani incydentów sercowo-naczyniowych u osób bez wcześniejszych chorób serca.
- Zaprzestanie przyjmowania leku spowodowało wzrost poziomu „złego” cholesterolu o około 50 proc. (do średnio 171 mg/dl).
- Eksperci podkreślają, że pacjenci nie powinni sami rezygnować z terapii – wszelkie zmiany wymagają indywidualnej konsultacji lekarskiej.
Statyny od dekad stanowią filar profilaktyki chorób układu krążenia. Lekarstwa te hamują działanie enzymu wątrobowego odpowiedzialnego za produkcję cholesterolu, skutecznie obniżając poziom frakcji LDL, stabilizując blaszki miażdżycowe i działając przeciwzapalnie. Mimo niepodważalnych korzyści, długotrwała terapia u najstarszych pacjentów nierzadko wiąże się z dokuczliwymi działaniami niepożądanymi, takimi jak przewlekłe ból i osłabienie mięśni.
Dotychczasowe dowody naukowe potwierdzające skuteczność statyn opierały się głównie na badaniach klinicznych prowadzonych wśród osób młodocianych i w średnim wieku – średnia wieku uczestników wynosiła w nich około 57 lat. Seniorzy powyżej 75. roku życia byli z nich systematycznie wykluczani. W efekcie lekarze nie posiadali jednoznacznych danych mówiących o tym, czy profilaktyczne przyjmowanie leków obniżających cholesterol przynosi realne korzyści osobom w podeszłym wieku, które nie przeszły dotąd zawału ani udaru.
Przełomowy eksperyment francuskich naukowców
Odpowiedzi na to pytanie postanowił poszukać zespół badawczy z Uniwersytetu w Bordeaux. Naukowcy przeanalizowali losy 1160 pacjentów w wieku 75 lat i więcej, którzy nie chorowali wcześniej na schorzenia sercowo-naczyniowe. Uczestników podzielono losowo na dwie grupy: pierwsza kontynuowała dotychczasową farmakoterapię, natomiast druga całkowicie odstawiła przyjmowane statyny. Obserwacja pacjentów trwała trzy lata.
Wyniki opublikowane na łamach renomowanego czasopisma „The Lancet Healthy Longevity” okazały się zaskakujące. Po trzech latach w grupie, która odstawiła leki, odnotowano śmiertelność na poziomie 7,2 proc., podczas gdy wśród osób kontynuujących terapię wyniosła ona 7,9 proc. Różnica ta nie była istotna statystycznie. Podobnie nie stwierdzono większego ryzyka wystąpienia groźnych incydentów, takich jak udar mózgu czy zawał serca.
Wzrost cholesterolu bez zmian w jakości życia
Co istotne, rezygnacja ze statyn doprowadziła do wyraźnego skoku poziomu „złego” cholesterolu (LDL) – średnio o ok. 50 proc. W grupie bez leków jego stężenie wzrosło do 171 mg/dl, podczas gdy u osób przyjmujących preparaty utrzymywało się na poziomie 115 mg/dl. Mimo tak znacznej różnicy w parametrach krwi, pacjenci z obu grup nie zgłaszali żadnych istotnych zmian w codziennym samopoczuciu ani ogólnej jakości życia.
Autorzy opracowania przestrzegają jednak przed wyciąganiem pochopnych wniosków i samowolnym odstawianiem specyfików przez pacjentów. Wyniki badania pokazują, że zaprzestanie terapii może być bezpieczną opcją, ale decyzja ta musi być zawsze podejmowana indywidualnie w gabinecie lekarskim. Badacze wskazują na potrzebę przeprowadzenia dalszych, długoterminowych analiz, które pozwolą precyzyjnie określić, u których seniorów profilaktyka statynami przynosi jeszcze realne korzyści zdrowotne.
Może Cię także zainteresować: