
Regularne wykonywanie obowiązków zawodowych w porze nocnej wiąże się z zauważalnymi różnicami w strukturze oraz sposobie pracy mięśnia sercowego – wynika z najnowszej analizy badaczy. Naukowcy po raz pierwszy na tak szeroką skalę połączyli zaawansowane obrazowanie rezonansem magnetycznym z badaniami molekularnymi, aby sprawdzić, jak zaburzenie rytmu dobowego wpływa na układ krążenia.
- Naukowcy z Uniwersytetu w Zhengzhou porównali stan zdrowia pracowników dziennych oraz osób regularnie wykonujących obowiązki w nocy.
- Zauważono subtelne zmiany w budowie serca.
- Skany rezonansem wykazały u pracowników nocnych tendencję do posiadania nieco grubszych ścian mięśnia sercowego i mniejszych jam, choć ogólna wydolność pompująca narządu pozostała w normie.
Ważny komunikat dla korzystających z mObywatela. Część funkcji nie zadziała
Szacuje się, że na całym świecie nawet co piąty pracownik wykonuje swoje obowiązki w systemie nocnym. Już wcześniejsze analizy epidemiologiczne sugerowały, że taki tryb życia zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia oraz przedwczesnej śmierci z przyczyn kardiologicznych.
Głównym podejrzanym w tym procesie jest chroniczne rozregulowanie zegara biologicznego. Ciągłe zaburzanie naturalnego cyklu snu i czuwania może negatywnie odbijać się na metabolizmie, nasilać procesy zapalne w organizmie, a także utrudniać prawidłową regulację ciśnienia krwi oraz funkcjonowanie naczyń krwionośnych.
Zespół naukowców, na czele którego stanął dr Muwei Li z Uniwersytetu w Zhengzhou, postanowił przyjrzeć się temu zjawisku z niespotykaną dotąd dokładnością. Wyniki najnowszych badań opublikowano na łamach czasopisma „European Heart Journal – Cardiovascular Imaging”.
Ryzyko wycieku danych Polaków. Banki już zastrzegają karty niektórych klientów
Zmiany w budowie serca
Analizą objęto grupę liczącą 42 671 kobiet i mężczyzn zarejestrowanych w brytyjskiej bazie danych UK Biobank. Średni wiek uczestników na początku obserwacji wynosił 52 lata, a spośród całej grupy 1 322 osoby zadeklarowały częstą pracę na nocne zmiany.
Wyniki skanów rezonansem magnetycznym ujawniły wyraźny wzorzec zmian anatomicznych. U osób regularnie pracujących w nocy zaobserwowano tendencję do posiadania nieco grubszych ścian mięśnia sercowego w stosunku do wielkości głównej komory pompującej krew. Jednocześnie same jamy serca okazały się w tej grupie nieco mniejsze.
Badacze odnotowali również subtelną różnicę w jednym ze wskaźników opisujących sposób kurczenia się mięśnia sercowego. Nie stwierdzono jednak istotnych odchyleń w tzw. frakcji wyrzutowej, czyli standardowym parametrze określającym ogólną wydolność pompującą serca.
Autorzy publikacji wyraźnie podkreślają, że zaobserwowane różnice mają charakter niewielkich średnich odchyleń na poziomie populacyjnym. Nie oznacza to zatem, że każda osoba pracująca w systemie zmianowym rozwinie niewydolność serca lub poważną chorobę kardiologiczną.
Różnice w profilu biochemicznym krwi
Oprócz zmian w samej anatomii narządu naukowcy zidentyfikowali również istotne różnice w stężeniu kluczowych biomarkerów we krwi, które bezpośrednio wiążą się ze zdrowiem układu krążenia. U pracowników nocnych odnotowano niższy poziom kwasu dokozaheksaenowego (DHA) – cennego kwasu tłuszczowego z grupy omega-3, który wspiera prawidłową pracę serca i naczyń krwionośnych. Niższe były także wartości niektórych wskaźników powiązanych z tzw. dobrym cholesterolem (HDL).
Z drugiej strony, w badanej grupie zaobserwowano podwyższony poziom markerów związanych z trójglicerydami – rodzajem tłuszczów, których nadmiar we krwi znacząco podnosi ryzyko chorób serca. Wyższe okazały się również wskaźniki świadczące o toczących się w organizmie stanach zapalnych.
Korelacja to jeszcze nie dowód na bezpośrednią przyczynę
Zestawienie tych wyników z analizami genetycznymi wybranych markerów molekularnych dostarcza cennych wskazówek dotyczących potencjalnych szlaków biologicznych, poprzez które praca nocna oddziałuje na organizm. Naukowcy zachowują jednak dużą ostrożność w wyciąganiu ostatecznych wniosków. Jak zaznacza dr Muwei Li, badanie miało charakter obserwacyjny, co oznacza, że na jego podstawie nie można jednoznacznie stwierdzić, iż to sama praca w nocy bezpośrednio uszkadza serce.
Ponadto ocena struktury i funkcji narządu została przeprowadzona tylko w jednym punkcie czasowym. Nie wiadomo zatem, czy zaobserwowane zmiany pogłębiają się wraz z kolejnymi latami pracy zmianowej, ani czy ulegają one cofnięciu po przejściu na dzienny tryb życia.
Mimo braku ostatecznych dowodów na bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, eksperci są zgodni, że uzyskane dane stanowią ważny sygnał ostrzegawczy. Dr Muwei Li apeluje, aby osoby regularnie pracujące w godzinach nocnych otoczyły swój układ krążenia szczególną opieką. Podstawą powinna być rezygnacja z palenia tytoniu, regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała.
Obejrzyj także: