Reklama
REKLAMA
Reklama

Dlaczego seniorom częściej jest zimno? Naukowcy wskazali zaskakującą przyczynę

Group,Of,Senior,Runners,Outdoors,,Resting,And,Hugging.
Dlaczego seniorom częściej jest zimno? Naukowcy wskazali zaskakującą przyczynę (fot. Shutterstock / Shutterstock)
Dodaj do ulubionych źródeł w Google

Zwiększona wrażliwość na niskie temperatury u osób starszych to nie tylko efekt naturalnego spadku masy mięśniowej czy gorszego krążenia. Najnowsze badania opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” rzucają nowe światło na rolę tak zwanej brunatnej tkanki tłuszczowej.

  • Z biegiem lat komórki brunatnego tłuszczu wolniej reagują na spadek temperatury otoczenia, co utrudnia organizmowi sprawne dogrzewanie się.
  • W młodym wieku układ nerwowy i odpornościowy błyskawicznie mobilizuje uśpione komórki tłuszczowe do produkcji ciepła, ale u seniorów ten mechanizm staje się „ospały”.
  • Eksperymenty na zwierzętach wykazały, że podanie odpowiedniego leku potrafi częściowo przywrócić utraconą zdolność termoregulacji.

Co kawa naprawdę robi w jelitach? Wyniki badań potwierdzają podejrzenia

Utrzymanie optymalnej ciepłoty ciała staje się z wiekiem coraz większym wyzwaniem dla organizmu. Przez lata zjawisko to tłumaczono przede wszystkim zmianami w układzie sercowo-naczyniowym oraz postępującą utratą tkanki mięśniowej, która podczas pracy generuje ciepło. Badacze odkryli jednak znacznie głębszą, komórkową przyczynę tego problemu, związaną bezpośrednio z metabolizmem energetycznym.

Brunatny tłuszcz, czyli biologiczny grzejnik organizmu

W ludzkim ciele występują dwa główne rodzaje tkanki tłuszczowej, pełniące zupełnie odmienne funkcje. Powszechnie znana tkanka biała służy przede wszystkim jako magazyn zapasowej energii. Z kolei brunatna tkanka tłuszczowa działa niczym wbudowany system grzewczy. Gdy temperatura otoczenia spada, zawarte w niej komórki – nazywane brunatnymi adipocytami – zaczynają intensywnie spalać kalorie, by ogrzać organizm.

REKLAMA
Reklama

Ten obiekt nie powinien tak przyspieszać. Nowa zagadka astronomii

Swoje wyjątkowe właściwości brunatny tłuszcz zawdzięcza specyficznej budowie. W jego komórkach znajduje się ogromna liczba mitochondriów (często określanych mianem komórkowych elektrowni) oraz wyspecjalizowanych białek. Dzięki nim energia pozyskiwana ze składników odżywczych nie jest przekształcana w cząsteczki ATP (podstawowy nośnik energii chemicznej w komórce), lecz uwalniana bezpośrednio w postaci ciepła. Proces ten odgrywa kluczową rolę zarówno w termoregulacji, jak i w ogólnym bilansie energetycznym ustroju.

Z wiekiem system traci swoją elastyczność

Zespół naukowców postanowił dokładnie prześledzić, co dzieje się z brunatnymi adipocytami w miarę starzenia się organizmu. Badacze zauważyli, że komórki te nie pracują jednakowo – różnią się między sobą poziomem aktywności. Część z nich zawiera duże ilości białka UCP1, które bezpośrednio odpowiada za wytwarzanie ciepła, podczas gdy inne mają go znacznie mniej i pozostają w stanie względnego spoczynku.

W młodym i sprawnym organizmie system ten działa niezwykle dynamicznie. W momencie wychłodzenia sygnały wysyłane przez układ nerwowy oraz odpornościowy błyskawicznie mobilizują mniej aktywne komórki do zwiększenia produkcji białka UCP1 i podkręcenia temperatury. Gdy tylko zapotrzebowanie na ciepło maleje, aktywność ta jest ponownie wygaszana.

Eksperymenty przeprowadzone na starszych myszach wykazały jednak, że z biegiem czasu ten precyzyjny mechanizm regulacji staje się wyraźnie „ospały”. Choć brunatne adipocyty u starszych osobników nadal potrafią wytwarzać ciepło, ich reakcja na spadek temperatury jest mocno opóźniona. Utrata tej metabolicznej elastyczności sprawia, że starzejący się organizm ma znacznie większe trudności ze sprawnym i regularnym utrzymywaniem stałej ciepłoty ciała.

REKLAMA
Reklama

Szansa na odwrócenie procesu

Najbardziej obiecującym wnioskiem płynącym z badania jest fakt, że osłabienie zdolności termoregulacyjnych nie jest procesem całkowicie nieodwracalnym. Naukowcy odkryli, że podanie starszym myszom mifepristonu – leku z grupy steroidów – pozwala na częściowe przywrócenie utraconej zdolności do wytwarzania ciepła. Sugeruje to, że celowana ingerencja w odpowiednie szlaki sygnałowe może na nowo pobudzić uśpione komórki brunatnego tłuszczu.

Zdaniem autorów publikacji odkrycie to ma znaczenie wykraczające daleko poza sam komfort termiczny seniorów. Sprawnie działająca brunatna tkanka tłuszczowa zużywa duże ilości energii, co bezpośrednio wpływa na gospodarkę węglowodanową i lipidową całego organizmu.

– Poznanie sposobu, w jaki organizm kontroluje ten proces, może dostarczyć cennych wskazówek w badaniach nad otyłością, cukrzycą typu 2 oraz innymi zaburzeniami metabolicznymi – podkreśla dr Qiong Wang, współautorka badania opublikowanego w „Nature”.

Obejrzyj także:

REKLAMA
Reklama