Warszawski notariusz Maciej Kasprzyk zarzuca swoim kolegom po fachu, że oszukują klientów, doliczając do rachunków niezgodne z prawem opłaty. Część jego zastrzeżeń potwierdziło Ministerstwo Sprawiedliwości. Tymczasem on sam został ukarany dyscyplinarnie – początkowo grzywnami na łączną kwotę 180 tys. zł – i zawieszony w wykonywaniu zawodu. Uważa, że to odwet za nagłośnienie sprawy. O interwencję poprosił ministra Waldemara Żurka.
- Warszawski notariusz Maciej Kasprzyk zarzuca części kancelarii pobieranie od klientów opłat przekraczających maksymalne stawki taksy notarialnej.
- Ministerstwo Sprawiedliwości potwierdza, że za samą weryfikację zastrzeżenia numeru PESEL nie można pobierać dodatkowego wynagrodzenia.
- Kasprzyk został ukarany dyscyplinarnie. Początkowo wymierzono mu 180 tys. zł kar pieniężnych, które później obniżono do 45 tys. zł. Został też zawieszony w czynnościach zawodowych.
- Notariusz uważa działania samorządu za odwet za nagłośnienie sprawy. Samorząd wskazuje natomiast na uchybienia w jego kancelarii i sposób prowadzenia korespondencji z władzami izby notarialnej.
- Kasprzyk zwrócił się do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o pilną interwencję, niezależną kontrolę i zbadanie działań samorządu notarialnego.
Maciej Kasprzyk jest warszawskim notariuszem. Od miesięcy prowadzi walkę z lokalną izbą notarialną. Twierdzi, że jego koledzy po fachu oszukują klientów na opłatach notarialnych – pobierają wyższe kwoty, niż pozwala na to prawo. Chodzi np. o sprawdzanie numeru PESEL przy sprzedaży nieruchomości. Założył nawet specjalną stronę internetową – taksa-notarialna.pl, na której klient może sprawdzić, czy zapłacił więcej, niż pozwalają przepisy. Do tego wyjaśnia, jak odzyskać ewentualną nadpłatę.
Notariusze zaprzeczają, że ich działania to oszustwo, mówią o niejasnych przepisach. A wobec samego Kasprzyka wszczęli postępowania dyscyplinarne. Notariusz uważa, że to wendeta za próbę nagłośnienia patologii. Środowisko – że Kasprzyk próbuje ich zastraszać.
Od czego zaczęła się cała ta historia? Kluczowa jest tutaj data 28 marca 2025 r. W kancelarii świeżo upieczonego notariusza Macieja Kasprzyka odbywa się rutynowa kontrola prowadzona przez wizytatorów Izby Notarialnej w Warszawie. Stwierdzili uchybienia, które opisano w 40-stronicowym protokole. Podczas tej kontroli Kasprzyk po raz pierwszy zgłosił, że jego zdaniem część kancelarii pobiera od klientów pieniądze ponad maksymalne stawki taksy notarialnej.
Samorząd nakazał Kasprzykowi usunięcie uchybień, ale nie odniósł się do podnoszonej przez niego kwestii opłat.
– Po upływie około roku przeprowadzono kolejną wizytację, której celem było sprawdzenie wykonania wcześniejszych zaleceń. Ponowna kontrola wykazała, że stwierdzone uprzednio uchybienia nie zostały wyeliminowane – mówi Zero.pl notariusz Ilona Sądel-Bendkowska, rzecznik prasowy Izby Notarialnej w Warszawie.
Kasprzyk przyznaje, że w kancelarii dochodziło do nieprawidłowości. Uważa jednak, że ich znaczenie wyolbrzymiono w odwecie za zgłaszanie problemu opłat.
– Zarzucano mi różnego rodzaju naruszenia, właściwie wszystkie, jakie tylko można było wskazać. Tymczasem standardowo kontrola koncentruje się na tym, czy dokonywane czynności są skuteczne, a kwestie związane z prowadzeniem biura pozostawia się notariuszowi, który organizuje je według własnych zasad. Nieprawidłowości były, ale w ramach odwetu to rozdmuchano do niesamowitej skali – tłumaczy w rozmowie z Zero.pl.
O problemie zawyżonych opłat informował następnie władze izby, także pisemnie. Pierwszą odpowiedź otrzymał 1 listopada 2025 r. – 218 dni po zgłoszeniu podczas kontroli. Później zwrócił się również do Ministerstwa Sprawiedliwości i rzecznika praw obywatelskich. Resort skierował jego zawiadomienie do prokuratury, która 7 lipca 2026 r. odmówiła wszczęcia śledztwa.
Dodatkowe 200 zł? O to toczy się spór
Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza. Przepisy określają jej maksymalne stawki: kancelaria może pobrać mniej, ale nie więcej, niż dopuszczono za daną czynność. Problem pojawia się wtedy, gdy do rachunku doliczane są opłaty za działania rzekomo dodatkowe, które mogą jednak już wchodzić w zakres głównej usługi.
Przykład? Sprzedaż mieszkania. Przy określonych transakcjach notariusz musi sprawdzić, czy numer PESEL uczestnika nie jest zastrzeżony. Kasprzyk wskazuje, że niektóre kancelarie doliczały za taką weryfikację 200 zł netto, mimo że dokonanie takiej weryfikacji jest w tej sytuacji ustawowym obowiązkiem notariusza.
Przepisy pozwalają notariuszom pobierać dodatkowe wynagrodzenie za usługi, dla których nie ustalono osobnej ceny. Takie sytuacje dopuszcza § 16 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Do 4 listopada 2026 r. mogło ono wynosić maksymalnie 200 zł netto, a od 5 listopada limit wzrósł do 400 zł netto. Nie oznacza to jednak, że notariusz może doliczać taką opłatę za każdą dodatkową czynność, np. sprawdzenie numeru PESEL, co jest jego ustawowym obowiązkiem.
Ważny jest też § 11 rozporządzenia. Jeśli notariusz musi wykonać dodatkowe czynności, żeby przygotować jeden akt notarialny, nie zawsze może pobierać za nie osobne opłaty. Jeżeli są one nieodłączną częścią głównej usługi, a spełnione są warunki określone w przepisie, klient płaci tylko za tę główną czynność.
Kasprzyk wskazuje jeszcze dwa przykłady. Pierwszy dotyczy testamentów. Osoba, która mieszka za granicą, może wskazać w testamencie, że jej spadek ma być dziedziczony według prawa kraju, którego jest obywatelem. Przykładowo Polak mieszkający w Niemczech może wybrać polskie prawo spadkowe.
Do 4 listopada maksymalna opłata za sporządzenie zwykłego testamentu wynosiła 50 zł netto (od 5 listopada to 200 zł netto). Według Kasprzyka niektóre kancelarie doliczały jednak kolejne 200 zł za sam zapis dotyczący wyboru prawa. W efekcie klient mógł zapłacić 250 zł zamiast 50 zł netto. Spór dotyczy tego, czy za taki zapis można pobierać dodatkowe pieniądze.
Drugi przykład to przyjęcie lub odrzucenie spadku. Notariusz sporządza wtedy dokument potwierdzający złożenie odpowiedniego oświadczenia. Niektóre kancelarie pobierają dodatkową opłatę za sporządzenie takiego protokołu. Wątpliwości dotyczą tego, czy jest to osobna usługa, czy część czynności, za którą klient już zapłacił.
– Przepis jest bardzo jasny, a notariusze potrafią czytać i liczyć – mówi Kasprzyk.
Ministerstwo odpowiada Zero.pl. Samorząd mówi o niejasnościach
O wskazane praktyki zapytaliśmy Ministerstwo Sprawiedliwości. W sprawie weryfikacji numeru PESEL resort nie pozostawia wątpliwości:
Samo wykonanie ustawowego obowiązku sprawdzenia zastrzeżenia numeru PESEL nie stanowi podstawy do pobrania odrębnego wynagrodzenia – wskazał Departament Zawodów Prawniczych.
Według resortu nie zmienia tego nazwanie opłaty wynagrodzeniem za dokument potwierdzający weryfikację. Sprawdzenie służy prawidłowemu wykonaniu właściwej czynności notarialnej.
W odniesieniu do testamentów ministerstwo zastrzega:
„Samo zamieszczenie postanowienia dotyczącego wyboru prawa w testamencie nie uzasadnia automatycznie pobrania dodatkowego wynagrodzenia ponad stawkę przewidzianą za sporządzenie testamentu”.
Trzeba więc ustalić, czy jest to element testamentu, czy rzeczywiście osobna czynność. Także sporządzenie protokołu dotyczącego przyjęcia lub odrzucenia spadku nie daje podstawy do doliczenia dodatkowej kwoty.
Samorząd notarialny przedstawia sprawę inaczej. Krajowa Rada Notarialna przyznaje, że pobieranie wynagrodzenia za weryfikację PESEL budzi wątpliwości interpretacyjne.
– Krajowa Rada Notarialna dostrzega występującą w praktyce notariuszy wątpliwość dotyczącą kwalifikowania czynności weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL jako odrębnej czynności notarialnej i pobierania za nią osobnego wynagrodzenia – mówi Zero.pl Anna Sado, specjalistka ds. komunikacji Krajowej Rady Notarialnej. Dodaje, że według Rady dotychczas nie było podstaw, by kategorycznie rozstrzygnąć, która praktyka jest prawidłowa.
Podobnie argumentuje warszawska izba. Jej rzeczniczka wskazuje, że § 16 rozporządzenia o taksie ma służyć wynagradzaniu samodzielnych czynności bez odrębnej stawki, ale przepisy nie rozstrzygają wyczerpująco, co jest czynnością samodzielną, a co elementem innej czynności.
Ministerstwo zapowiada zwrócenie się do prezesów sądów apelacyjnych o szczególną kontrolę wynagrodzeń w sprawach spadkowych w 2027 r. Klienci przekonani, że zapłacili za dużo, mogą dochodzić zwrotu przed sądem.
Ile mogli przepłacić klienci?
Kasprzyk szacuje skalę kwestionowanych opłat na miliony złotych rocznie. Wyliczył, że w samej warszawskiej izbie może to być około 2 mln zł, przy założeniu, że każdego dnia 30 notariuszy pobiera taką dodatkową opłatę. To jest szacunek notariusza, a nie oficjalna kwota nadpłaconych kwot.
– To bardzo ostrożne, wręcz zaniżone wyliczenie – przekonuje.
Kasprzyk przywołuje także dane z konsultacji rządowych, według których dodatkowe opłaty przy przyjęciu lub odrzuceniu spadku pobierało 146 z 267 sprawdzonych kancelarii. Nie przesądza to, że wszystkie takie opłaty były niezgodne z prawem. Rzeczywista skala ewentualnych nadpłat pozostaje nieznana.
„Medialnie zmiażdżę notariat”. Cztery kary po 45 tys. zł
W konflikcie z samorządem Kasprzyk nie ograniczył się do składania zawiadomień. 16 października 2025 r. wszczęto wobec niego postępowanie dyscyplinarne po wizytacji kancelarii. Zarzuty dotyczyły aż 20 przewinień. Notariusz domagał się umorzenia postępowania i zaczął kierować do władz warszawskiej izby notarialnej wiadomości, w których wyznaczał terminy do umorzenia postępowania dyscyplinarnego oraz zapowiadał upublicznienie sprawy pobierania przez notariuszy opłat ponad stawki maksymalne.
1 listopada 2025 r. napisał do członków Rady Izby Notarialnej:
„Państwa wiarygodność JEST ŻADNA!”.
Do prezesa Tomasza Karłowskiego skierował słowa: „może Pan zacząć powoli się pakować”.
W innej wiadomości zapowiedział:
„Ja nie zamierzam odpuścić, bo – nie wiem, czy się pan zorientował, czy nie – mogę robić w życiu inne rzeczy i jeżeli nie dojdziemy do porozumienia, to medialnie zmiażdżę notariat i jego wiarygodność”.
Korespondencja, którą kierował Maciej Kasprzyk do prezesa Rady Izby Notarialnej w Warszawie (fot. Kanał Zero)
W kolejnej korespondencji napisał również:
„Z czystej życzliwości zapytam, może potrzebuje Pan wsparcia psychologicznego albo pomocy lekarza psychiatry?”.
Sąd dyscyplinarny uznał, że notariusz próbował naciskać na Radę, by umorzyła prowadzone wobec niego postępowanie. Ostatnią z przytoczonych wypowiedzi ocenił jako znieważenie prezesa izby, a słowa o „pakowaniu się” jako groźbę działań mających pozbawić go funkcji.
W korespondencji znalazła się też broszura przygotowana na dni otwarte notariatu. Nosiła tytuł „Jak oszukujemy klientów?” i krytykowała pobieranie dodatkowych opłat. Według zeznań prezesa Kasprzyk wysłał zdjęcia kartonów z ulotkami i poprosił o ich transport na wydarzenie, podczas którego chciał je rozdawać. Rada odmówiła mu udziału.
Pierwsza strona broszury, którą Maciej Kasprzyk chciał rozdawać na dniach otwartych notariatu (fot. Archiwum prywatne)
2 czerwca 2026 r. Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w Warszawie wymierzył Kasprzykowi cztery kary po 45 tys. zł – łącznie 180 tys. zł – za cztery przewinienia związane z korespondencją z okresu od 30 października do 14 listopada 2025 r. Zdaniem sądu działania notariusza miały prowadzić do „zmuszenia Rady Izby Notarialnej w Warszawie do podjęcia bezprawnej uchwały umarzającej postępowanie dyscyplinarne”.
Druga strona broszury, którą Maciej Kasprzyk chciał rozdawać na dniach otwartych notariatu (fot. Archiwum prywatne)
Wyższy Sąd Dyscyplinarny 19 października 2026 r. obniżył łączną karę pieniężną do 45 tys. zł. Sąd utrzymał jednak trzy kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii orzeczone w innym postępowaniu. Notariusz zapowiedział wystąpienie o kasację do Sądu Najwyższego.
Przeprasza za język, ale podtrzymuje zarzuty
Kasprzyk uważa, że został potraktowany odwetowo. Powołuje się na przepisy o ochronie sygnalistów i zarzuca sądowi, że nie rozważył należycie ich znaczenia. Jednocześnie przeprosił za sposób prowadzenia korespondencji.
„Sformułowania użyte przeze mnie wobec Prezesa Rady Izby Notarialnej w Warszawie były niewłaściwe. Za ich formę przepraszam” – napisał w odwołaniu od orzeczenia sądu dyscyplinarnego nakładającego na niego kary pieniężne.
Dodał jednak: „Podtrzymuję natomiast w całości treść zgłoszeń dotyczących pobierania opłat ponad maksymalne stawki taksy notarialnej”.
– Żałuję tonu, w jakim kontaktowałem się z osobami, z którymi rozmawiałem na ten temat. Jednocześnie już wtedy miałem poczucie, że sprawa jest bardzo pilna. Półtora roku temu uważałem, że skala nieprawidłowości sięga milionów złotych. Nie chciałem godzić się z tym, że tak to wygląda – mówi Zero.pl.
Kasprzyk utrzymuje, że postępowania dyscyplinarne nie powinny przesłaniać sprawy, którą zgłaszał. Twierdzi, że część zarzutów dotyczących prowadzenia kancelarii była drobna, a skala reakcji samorządu nieproporcjonalna.
Dlaczego postanowił pójść na wojnę z samorządem, którego jest częścią?
– Zanim zostałem notariuszem, studiowałem również filozofię, a doktorat napisałem z etyki. Tym bardziej nie pasowało mi to, co widziałem. Miałem poczucie, że postępowanie osób wykonujących zawód zaufania publicznego powinno odpowiadać zasadom, które ten zawód reprezentuje. Wierzyłem, że można coś zmienić. Chodziło mi o to, żeby urealnić stawki i zmienić rozporządzenie tak, by przepisy były stosowane zgodnie z ich treścią – puentuje Maciej Kasprzyk.
Zawieszony w czynnościach. Prosi ministra Żurka o interwencję
29 października 2026 r. Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w Warszawie zawiesił Kasprzyka w czynnościach zawodowych. 2 listopada notariusz skierował do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka „wniosek o pilną interwencję”, z którym zapoznało się Zero.pl.
Kasprzyk twierdzi, że zawieszenie to odwet za publiczne nagłośnienie sprawy dodatkowych opłat. W piśmie wskazuje, że po decyzji sądu zablokowano mu dostęp do elektronicznych rejestrów notarialnych i zobowiązano do niezwłocznego złożenia pieczęci urzędowej. Według niego utrudnia to również załatwianie spraw klientów, których czynności dokonano przed zawieszeniem.
Zawieszenie pozbawia mnie z dnia na dzień możliwości wykonywania zawodu i źródła dochodu – pisze do ministra.
Notariusz prosi Waldemara Żurka o zlecenie niezależnej kontroli kancelarii jako alternatywy dla zawieszenia, rozważenie wniesienia kasacji od orzeczeń oraz zajęcie stanowiska w postępowaniu dotyczącym zawieszenia. Chce również ponownego zbadania przez prokuraturę odmowy wszczęcia śledztwa, kontroli dodatkowych opłat w kancelariach i sprawdzenia, czy działania samorządu wobec niego nie stanowiły odwetu.
