200 zł – o tyle wzrośnie tzw. emerytura czerwcowa. To efekt zmian w prawie, do których musi dostosować się ZUS. – Nowe zasady będą bardziej sprawiedliwe dla emerytów – przyznaje Joanna Śliwińska, radczyni prawna i ekspertka ds. ubezpieczeń społecznych. Rozmówczyni Zero.pl przyznaje jednak, że zmiana nie rozwiązuje całego problemu.
- ZUS przelicza tzw. emerytury czerwcowe – blisko 20 tys. osób dostanie wyższe świadczenia, średnio o ok. 200 zł miesięcznie, bez składania wniosków.
- Zmiana to efekt wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że emeryci przechodzący na świadczenie w czerwcu byli przez lata traktowani gorzej niż inni.
- Jest haczyk – nowe przepisy podnoszą tylko bieżące emerytury, bez wyrównań za wcześniejsze lata. Dlatego część seniorów decyduje się na walkę w sądzie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma dobrą wiadomość dla blisko 20 tys. osób. W wyniku przeliczenia tzw. emerytur czerwcowych osoby, które wcześniej były pokrzywdzone przez sposób przeliczania świadczeń będą mogły liczyć na wyższe przelewy z urzędu.
Skąd zamieszanie z emeryturami czerwcowymi?
Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które przechodziły na emeryturę od 2009 r., objęto nowym systemem emerytalnym. W tym systemie wysokość emerytury zależy głównie od tego, ile składek dana osoba zgromadziła w trakcie pracy. Zebrane składki są waloryzowane, a następnie dzielone przez prognozowaną długość życia w momencie przejścia na emeryturę.
Problem polegał na tym, że sposób waloryzacji składek był różny w zależności od miesiąca złożenia wniosku. Osoby przechodzące na emeryturę od stycznia do maja oraz od lipca do grudnia korzystały nie tylko z waloryzacji rocznej, ale także z dodatkowych waloryzacji kwartalnych.
Natomiast osoby, które złożyły wniosek w czerwcu, tych kwartalnych podwyżek nie dostawały. W efekcie ich emerytury były niższe niż świadczenia osób przechodzących na emeryturę w innych miesiącach roku.
Za tymi osobami ujął się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z listopada 2023 r. TK wskazał, że osoby przechodzące na emeryturę w czerwcu w latach 2009-2019 były traktowane gorzej niż osoby składające wniosek w innych miesiącach, mimo że znajdowały się w porównywalnej sytuacji.
Po tym wyroku ustawodawca został zobowiązany do usunięcia tej nierówności i wprowadził przepisy nakazujące ZUS ponowne przeliczenie emerytur czerwcowych na korzystniejszych zasadach.
ZUS przelicza emerytury. Będzie 200 zł więcej
Proces przeliczania emerytur będzie trwał do końca marca 2026 r. Klienci ZUS nie muszą podejmować żadnych działań, by otrzymać więcej pieniędzy, po przeliczeniu urząd wyda po prostu nową decyzję. Co ważne, w wyniku przeliczenia nie będzie możliwa sytuacja, w której emerytura zostanie obniżona.
Z najnowszych danych zaprezentowanych przez ZUS wynika, że spośród 23,3 tys. już przeliczonych świadczeń w styczniu 2026 r. aż 84 proc. osób otrzyma wyższą wypłatę, średnio o 203,80 zł miesięcznie. Przeliczeniu podlegają przede wszystkim emerytury (98 proc.), a renty rodzinne to ok. 2 proc. przypadków.
– Nowe zasady będą bardziej sprawiedliwe dla emerytów – przyznaje Joanna Śliwińska, radczyni prawna i ekspertka ds. ubezpieczeń społecznych. W rozmowie z Zero.pl zaznacza jednak, że samo przeliczenie nie rozwiązuje całego problemu.
– Emeryci nie dostaną wyrównań za wszystkie lata, w których otrzymywali niższe świadczenia – wyjaśnia. – Nie zapisano tego w ustawie, przyjęto że od pewnego momentu emerytury będą przeliczane według bardziej korzystnych zasad – dodaje.
Część emerytów nie zgadza się na taki układ i zdecydowała się iść do sądu, by walczyć o prawo do wyrównania także za ubiegłe lata.