Reklama
Biznes

Polska gospodarka z lekką zadyszką. Wkrótce czeka nas test odporności

Polska gospodarka złapała lekką zadyszkę. W trzecim kwartale jej wzrost wyhamował do 3,5 proc. w ujęciu rocznym z 4,1 proc. w kwartale drugim. Wygląda na to, że zadziałała tu niekorzystna mieszanka: swoją moc straciły zarówno krajowe, jak i unijne dopalacze. Już w 2027 r. zaczniemy zdawać prawdziwy test z ekonomicznej odporności.

Katarzyna Dybińska
Opinia autorstwa: Katarzyna Dybińska
Dzisiaj 10:03
7 min
Wzrost PKB Polski w ujęciu rocznym spowolnił w III kwartale
Wzrost PKB Polski w ujęciu rocznym spowolnił w III kwartale (fot. Newspix / Zero.pl)

W gospodarce jak w życiu – raz jest lepiej, raz gorzej. Po świetnym wyniku za drugi kwartał, kiedy to polska gospodarka urosła o 4,1 proc. w ujęciu rok do roku, hamulec został lekko zaciągnięty: jak podał Główny Urząd Statystyczny, PKB Polski w trzecim kwartale zwiększył się o 3,5 proc.

Czytaj także: Jest decyzja ws. ratingu Polski. Agencja S&P zapala czerwoną lampkę

Polska wciąż błyszczy na tle UE, ale łapie zadyszkę

Żeby było jasne – to dalej bardzo dobry rezultat. Polska pod względem dynamiki wzrostu PKB bryluje na tle Unii Europejskiej. Tu ważne zastrzeżenie: w unijnym ujęciu metodologicznym (dane wyrównane sezonowo) PKB Polski zwiększył się w III kw. o 3,6 proc. w ujęciu rocznym. To najwyższe tempo w UE. Pierwsze miejsce na podium dzielimy z Irlandią (ale w przypadku „Zielonej Wyspy” od lat ekonomiści wskazują na duże wahania statystyk: ponieważ swoją siedzibę ma tam wiele międzynarodowych koncernów, wystarczy jakaś sezonowa korekta w jednym sektorze, by irlandzki PKB to odczuł). Drugi jest Cypr (3,1 proc.), trzecia Szwecja (2,8 proc.). W Unii Europejskiej ogółem wzrost PKB w III kw. wyniósł 1,5 proc. rdr.

Daleko za nami jest też strefa euro. W okresie lipiec–wrzesień wzrost PKB wyniósł tam 1,3 proc. rok do roku. „Stare” potęgi unii walutowej mogą tylko pomarzyć  o takiej dynamice jak nasza: niemiecka gospodarka urosła o 1,2 proc. rok do roku, hiszpańska o 2,7 proc., a we Francji dynamika była ujemna: PKB nad Sekwaną spadł o 0,1 proc.

REKLAMA
Reklama

Widać jednak, że łapiemy zadyszkę. Ekonomiści już rozpoczęli poszukiwania winowajcy. Na razie mogą bazować tylko na jednej liczbie (wspomniany odczyt GUS na poziomie 3,5 proc.), bo pełne dane o strukturze wzrostu poznamy dopiero pod koniec listopada.

Ekonomiści Erste Banku Polska mają dwóch „głównych podejrzanych”: słabszą konsumpcję prywatną i/lub wolniejszy wzrost inwestycji.

Problem z dwoma silnikami

Zacznijmy od konsumpcji prywatnej, a więc wydatków gospodarstw domowych na towary i usługi. Ich tegoroczny poziom raczej nie dorówna w tym roku wynikowi z 2025 r., kiedy to konsumpcja urosła o całe 4 proc. Po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie Polacy postanowili ostrożniej dysponować pieniędzmi, co jest naturalną reakcją w obliczu globalnych zawirowań pociągających za sobą niepewność jutra.

Ta niepewność przebija w badaniach sentymentu. W październiku GUS odnotował pogorszenie nastrojów konsumenckich dotyczących tak obecnej, jak i przyszłej sytuacji, w stosunku do poprzedniego miesiąca. „Wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej (WWUK) spadł w okolice tegorocznego minimum z marca, gdy wybuchła wojna na Bliskim Wschodzie” – komentują ekonomiści ING Banku Śląskiego.

REKLAMA
Reklama

Być może konsumpcja jeszcze odbije – idą święta, a eksperci zwracają uwagę, że we wrześniu (ostatni miesiąc trzeciego kwartału) nie obowiązywał rządowy pakiet CPN. Polacy mogli ograniczać wydatki w innych obszarach, wiedząc, że muszą płacić więcej przy dystrybutorach.

Ale na to, ile jesteśmy skłonni wyjąć z naszych portfeli, wpływa też dynamika realnych wynagrodzeń (po uwzględnieniu inflacji). „Przypomnijmy, iż dynamika realnego funduszu płac we wrześniu wyniosła 1,3 proc. rok do roku i była najniższa od ponad trzech lat” – to znów ekonomiści ING Banku Śląskiego.

A inflacja będzie jeszcze rosła, o ile nagle na Bliskim Wschodzie nie nastąpi spektakularny zwrot sytuacji i nie zelżeje presja ze strony rynków surowcowych. Tego, że w kolejnych miesiącach dynamika cen może znów przyspieszyć, obawia się Rada Polityki Pieniężnej. Prezes NBP Adam Glapiński na niedawnej konferencji prasowej stwierdził wręcz, że RPP „zdecydowanie” dostrzega takie ryzyko.

– Wynikać to będzie głównie z cen surowców oczywiście wysokich; miejmy nadzieję już nie rosnących, a od nowego roku z wygaśnięcia działań ograniczających krajowe ceny paliw – tłumaczył szef polskiego banku centralnego.

Ponieważ rządowa tarcza dla kierowców, czyli program CPN, ma obowiązywać do końca bieżącego roku, łatwo wyobrazić sobie, że na początku 2027 r. podwyższona inflacja znów da o sobie znać – część ekonomistów mówi w tym kontekście o wzroście wskaźnika cen konsumenckich do ok. 5 proc. w ujęciu rocznym. Z kolei według najnowszej projekcji NBP inflacja w I kw. 2027 r. wyniesie 4,6 proc. rdr.

REKLAMA
Reklama

Czeka nas test z odporności

Jeśli chodzi o drugiego potencjalnego „sprawcę” spowolnienia w III kw., czyli inwestycje, to wiele wskazuje na to, że największy impuls ze strony funduszy z KPO, które szerokim strumieniem zasilały Polskę w pierwszej połowie roku, mamy już po prostu za sobą. Ponieważ inwestycje musiały osiągnąć poziom zaawansowania uzgodniony z Komisją Europejską do 31 sierpnia, siłą rzeczy kumulacja płatności i fizycznej realizacji różnych projektów musiała przypaść na miesiące wcześniejsze.

To właśnie napływ unijnych miliardów sprawił, że polskie firmy były niejako „impregnowane” na skutki kryzysu wywołanego wojną na Bliskim Wschodzie i nie bały się inwestować. Przedsiębiorstwa publiczne, które w największym stopniu korzystały na KPO, zarażały swoim inwestycyjnym entuzjazmem także podmioty prywatne, które chętnie sięgały po bankowe finansowanie. Z danych NBP wynika, że w II kw. 2026 r. wzrósł popyt na wszystkie badane rodzaje kredytu dla firm, a sprzedaż kredytów inwestycyjnych w okresie od czerwca do sierpnia rosła średnio w dwucyfrowym tempie.

W końcówce bieżącego roku polska gospodarka będzie jeszcze wchłaniać resztę środków z KPO, ale w 2027 r. mocno odczujemy wygasanie tego impulsu. Wprost wskazuje na to Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. W aktualnej prognozie EBOR dla naszego kraju czytamy, że wzrost PKB Polski spowolni do 2,8 proc. w 2027 r. wobec przewidywanych 3,5 proc. w 2026 r. „w miarę jak wykorzystanie środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (czyli KPO – red.) będzie się zmniejszać”. I wtedy właśnie przyjdzie nam napisać prawdziwy test z odporności.

REKLAMA
Reklama

Czytaj także: Chiński szok 2.0. „Oni nas pożerają. Wycinają firmy w całej Polsce”

To, czy go zdamy, zależeć będzie m.in. od odblokowania inwestycji prywatnych, których stopa wciąż jest w Polsce niska. W obliczu kurczących się zasobów pracowników oraz wyczerpania przewagi niskich kosztów pracy, będziemy musieli znaleźć też nowe sposoby na zwiększenie produktywności – poprzez automatyzację i cyfryzację. Ale największym wyzwaniem pozostaną zapewne ceny prądu, które wciąż blokują konkurencyjność rodzimych firm. Tutaj kluczowe będzie obranie optymalnego kierunku i tempa transformacji energetycznej naszego kraju.

Może zainteresuje Cię także:

REKLAMA
Reklama