
Cztery dni bez zakupów pod rząd – tegoroczny kalendarz Bożego Narodzenia szykuje polskiemu handlowi prawdziwy test wytrzymałości. Dziewięć największych sieci spożywczych bije na alarm i apeluje do posłów o otwarcie sklepów w niedzielę 27 grudnia. Branża ostrzega, że tak długa przerwa może skończyć się masowym marnowaniem żywności.
- Układ kalendarza w 2026 r. sprawia, że okres świąteczny wiąże się dla handlu wielkopowierzchniowego ze sporym wyzwaniem.
- Przy obowiązujących przepisach sklepy pozostaną zamknięte przez cztery kolejne dni – od czwartku 24 grudnia do niedzieli 27 grudnia włącznie.
- Do redakcji Zero.pl dotarł apel dziewięciu sieci reprezentowanych przez Polską Organizację Dystrybucji i Handlu (POHiD). Apelują one do posłów o zgodę na handel 27 grudnia.
- Branża przekonuje, że tylko tak uda się uniknąć marnotrawstwa ton jedzenia i żywnościowego kryzysu po świętach.
Przez układ świątecznego kalendarza w 2026 r. sklepy wielkopowierzchniowe czekają aż cztery dni przestoju z rzędu. Jeszcze kilka lat temu takiego problemu logistycznego by nie było – ale na mocy ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy od 2025 r. w wigilię świąt Bożego Narodzenia pracownicy handlu mają zagwarantowany odpoczynek.
Czytaj więcej: Pierwsza taka sytuacja w Polsce. Sklepy będą zamknięte przez cztery dni z rzędu
Wcześniej wigilia była dniem roboczym do godz. 14. Zmianę przepisów w końcówce 2024 r. mocno forsował resort rodziny, pracy i polityki społecznej, a ustawę podpisał prezydent Andrzej Duda. Skierował ją przy tym do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej – głowa państwa miała zastrzeżenia co do wprowadzenia trzeciej niedzieli handlowej w grudniu (w ustawie zaproponowano takie rozwiązanie jako swoistą rekompensatę za wolną od handlu wigilię; jednocześnie ograniczono możliwość pracy w handlu dla pojedynczego pracownika do maksymalnie dwóch z tych niedziel).
Kumulacja dni świątecznych, handel i kupujący pod presją
Fakt, że wigilia od 2025 r. jest dniem wolnym od handlu, sprawia, że w tym roku ostatnie duże zakupy Polacy będą mogli zrobić w środę 23 grudnia. Potem sklepy zostaną otwarte dopiero w poniedziałek 28 grudnia. Wigilia wypada bowiem w czwartek, potem mamy dwa dni świąt – piątek i sobotę, a niedziela 27 grudnia też jest dniem wolnym od handlu.
I właśnie z tą niedzielą związany jest apel do parlamentarzystów, pod którym podpisało się dziewięć największych sieci handlowych w Polsce reprezentowanych przez Polską Organizację Dystrybucji i Handlu (POHiD) – czyli Aldi, Auchan, Biedronka, Carrefour, E. Leclerc, Kaufland, Lidl, Netto i Żabka.
Apel w sprawie dodatkowej niedzieli handlowej w grudniu
„(...) apelujemy o pilne podjęcie inicjatywy legislacyjnej, która umożliwi jednorazowe otwarcie sklepów spożywczych w niedzielę 27 grudnia 2026 r. Propozycję uzasadnia wyjątkowy układ tegorocznych świąt Bożego Narodzenia” – czytamy w piśmie adresowanym do posłów i senatorów.
Według sygnatariuszy apelu, czterodniowa przerwa w funkcjonowaniu sklepów spożywczych przyczynić się może do narastania problemów związanych z marnowaniem żywności.
„Kilkudniowy brak w sprzedaży produktów świeżych i szybko psujących się oznacza większe straty towarów żywieniowych zarówno dla konsumentów, którzy będą zmuszeni kupować je na zapas, jak i dla sklepów spożywczych ze względu na ich magazynowanie i dystrybucję” – argumentują.
Sieci podkreślają też, że kiedy już sklepy wznowią sprzedaż w poniedziałek 28 grudnia, asortyment towarów spożywczych będzie „mocno ograniczony”.
„Otwarcie sklepów w niedzielę 27 grudnia pozwoliłoby ograniczyć część tych problemów, a także ułatwiłoby organizację dostaw i uzupełnienie asortymentu po świętach” – oceniają. „W efekcie można będzie uratować miliony ton żywności przed zmarnowaniem”.
Sieci zaznaczają, że ich apel dotyczy wyłącznie jednorazowego odstępstwa od obowiązujących zasad handlu w niedziele. Jak miałoby to wyglądać w praktyce? Giganci handlu detalicznego zwracają się do parlamentarzystów wszystkich ugrupowań o „pilne podjęcie prac nad krótką nowelizacją ustawy, która jednorazowo dopuści otwarcie sklepów spożywczych w niedzielę 27 grudnia 2026 r.”. Wyrażają przy tym opinię, że decyzja powinna zostać podjęta „możliwie szybko, tak aby konsumenci, pracownicy oraz przedsiębiorcy mogli z odpowiednim wyprzedzeniem zaplanować okres świąteczny”.
Pracownicy sieci handlowych szykują strajk przed świętami
Tymczasem pracownicy największych sieci handlowych mają inne problemy. W celu ich nagłośnienia przygotowują protest na dni 20-23 grudnia. Termin został wybrany celowo – zbiega się bowiem ze szczytem przedświątecznej gorączki zakupów. Organizacja związkowa OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu nadała akcji nazwę „Czarny Tydzień w Handlu”.
Czytaj więcej: „Czarny tydzień” przed świętami. Związkowcy wzywają do protestu w sklepach
Protest ma mieć formę tzw. strajku włoskiego, który polega na bardzo powolnej pracy i skrupulatnym trzymaniu się każdego punktu regulaminu. W ten sposób pracownicy chcą upomnieć się o podwyżki pensji, zwiększenie liczby etatów oraz lepsze standardy zatrudnienia. Dla kupujących nieuchronnie wiązać się to będzie ze znacznie dłuższym czasem oczekiwania przy kasach i wolniejszą obsługą.