Reklama
REKLAMA
Reklama

Nowe dane o budżecie. Dziura to pół biedy, bardziej niepokoi inna liczba

Deficyt budżetu państwa po październiku przekroczył 195 mld zł
Deficyt budżetu państwa po październiku przekroczył 195 mld zł (fot. Daniel Gnap, Nur Photo / East News, Shutterstock)
Dodaj do ulubionych źródeł w Google

Ministerstwo Finansów opublikowało najnowsze dane o wykonaniu budżetu państwa. Deficyt po dziesięciu miesiącach br. przekroczył 195 mld zł. Ale od rozmiaru dziury budżetowej bardziej niepokoi inna liczba. Wskazuje ona na ogromne obciążenie finansów publicznych brzemieniem długu.

  • Deficyt budżetu państwa po październiku wyniósł 195,2 mld zł. To 71,8 proc. całorocznego planu.
  • Z dobrych wieści: dochody budżetowe, w tym dochody podatkowe, wzrosły rok do roku.
  • W górę poszły też – i to akurat nie jest dobra wiadomość – koszty obsługi długu. Tylko w październiku wyniosły 20,2 mld zł. W porównaniu z październikiem 2025 r. to wzrost o ponad 43 proc.
  • Gdyby nie rosnące koszty obsługi długu, wydatki budżetu nie tylko by nie wzrosły, ale wręcz minimalnie spadły. To pokazuje, jakim ciężarem strukturalnym jest dla Polski rosnący dług.

Po październiku deficyt budżetu państwa w ujęciu kasowym wzrósł do 195,2 mld zł ze 172,2 mld zł po wrześniu – podało Ministerstwo Finansów. Ponieważ limit deficytu na ten rok wynosi 271,7 mld zł, MF ma jeszcze spory zapas. Na razie wykonało 71,8 proc. całorocznego planu.

Czytaj też: Polska gospodarka z lekką zadyszką. Wkrótce czeka nas test odporności

Stan finansów państwa – co mówią liczby?

Resort Andrzeja Domańskiego w komunikacie na stronie internetowej podkreśla, że po dziesięciu miesiącach ubiegłego roku deficyt wynosił 227,1 mld zł, co stanowiło wówczas 78,6 proc. zakładanego planu. „Obecny wynik jest zatem o 31,9 mld zł niższy w porównaniu do analogicznego okresu z 2025 r.” – zaznacza MF.

REKLAMA
Reklama

W okresie styczeń – październik 2026 r. dochody budżetu państwa wyniosły 501,7 mld zł. Tym samym ministerstwo zebrało 77,5 proc. kwoty zaplanowanej na ten rok. Dochody budżetowe okazały się zarazem wyższe  o ok. 30 mld zł w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego.

Dochody podatkowe budżetu państwa też były wyższe rok do roku – o ok. 29,9 mld zł. Wyniosły łącznie 445,8 mld zł. Wzrost dotyczy wszystkich najważniejszych kategorii danin: VAT, akcyzy, PIT i CIT. 

Po stronie wydatkowej budżetu mamy spadek w ujęciu rok do roku. W okresie styczeń – październik 2026 r. państwo wydało 696,9 mld zł, realizując tym samym 75,8 proc. planu na ten rok. W okresie styczeń-październik 2025 wydatki były o ok. 1,9 mld zł wyższe i wyniosły 698,8 mld zł.

Przez 10 miesięcy najwięcej kwotowo budżet wydał w obszarach związanych z ubezpieczeniami społecznymi (162,8 mld zł), obroną narodową (78,9 mld zł) i obsługą długu Skarbu Państwa (75,4 mld zł).

REKLAMA
Reklama

Koszty obsługi długu pożerają pieniądze nas wszystkich

Właśnie ten obszar, zajmujący trzecie miejsce na podium, niepokoi najmocniej. Różnica pomiędzy wydatkami na obsługę długu w okresie styczeń-październik a styczeń-wrzesień (55,2 mld zł) pokazuje, że tylko w październiku obsługa długu pochłonęła 20,2 mld zł. To miesięczny rekord.

Jeśli z kolei cofniemy się do danych za okres styczeń-październik 2025 r., to widać, że na obsługę długu przekazano z budżetu o 15,7 mld zł więcej. MF tłumaczy, że było to głównie wypadkową wzrostu obsługiwanego zadłużenia (pożyczamy więcej z roku na rok), kształtowania się sytuacji na krajowym rynku finansowym i bieżącego rozkładu obsługi długu (chodzi o to, że w danym okresie mogą kumulować się terminy wypłaty odsetek dla posiadaczy polskich obligacji skarbowych).

Porównanie z samym październikiem 2025 r. też wypada niewesoło: wtedy obsługa długu kosztowała budżet 14,1 mld zł. To oznacza, że w październiku'26 wydaliśmy na ten cel o 6,1 mld zł więcej, a w ujęciu procentowym – o ok. 43,3 proc. więcej.

Przypomnijmy, że łącznie na obsługę długu w 2026 r. MF planuje wydać okrągłe 90 mld zł. Według ustawy budżetowej na 2025 r. roczny limit wydatków na ten cel wynosił zaś 75,5 mld zł.

Ekonomiści Pekao zauważają w komentarzu, że gdyby pominąć czynnik kosztów obsługi długu, to wydatki budżetu w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego byłyby niższe – wprawdzie niewiele, ale jednak niższe.

REKLAMA
Reklama

Czytaj też: Nowe dane o zadłużeniu Polski. Kierunek jest jeden: w górę

„Wzrost wydatków budżetu był niewielki (+5 proc. r/r) i wynikał wyłącznie z wyższych kosztów obsługi długu, wydatki pierwotne wręcz minimalnie spadły” – piszą.

To pokazuje, jak ciąży nam zadłużenie. Nawet przy utrzymywaniu dyscypliny w wydatkach bieżących, suma wydatków i tak rośnie z powodu wyższych kosztów obsługi tego zadłużenia. Siłą rzeczy wymusza to na rządzących oszczędzanie w innych obszarach.

REKLAMA
Reklama