
Komisja Europejska ma zaproponować państwom członkowskim zaciągnięcie pożyczki w wysokości 45 mld euro na wsparcie Ukrainy. Ma ona być gwarantowana unijnym budżetem. Chodzi o to, by pomóc Kijowowi domknąć budżet na 2027 r. Ale kwestia tej pomocy dzieli kraje UE. Cztery z nich już zadeklarowały, że nie będą dalej pomagać finansowo Ukrainie. Spotkało się to z ostrą reakcją Niemiec.
- Komisja Europejska zaproponuje w środę państwom unijnym zaciągnięcie gwarantowanej budżetem UE pożyczki na kwotę 45 mld euro w celu wsparcia Ukrainy – informuje „Financial Times”.
- Celem jest pomoc Ukrainie w domknięciu budżetu na 2027 r. – Kijowowi brakuje 70 mld euro.
- Ponieważ pożyczka pokryje ok. 2/3 potrzebnej kwoty, Bruksela od pewnego czasu naciska na innych partnerów Ukrainy, by zapewnili resztę finansowania.
- Sam pomysł unijnej pożyczki dzieli jednak państwa członkowskie. Cztery stolice w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej mówią „weto”.
- Kanclerz Niemiec Friedrich Merz chce jednomyślności UE w tej kwestii i stawia twarde ultimatum.
Według czterech źródeł zaznajomionych z planem Komisji Europejskiej, na które powołuje się „Financial Times”, w środę państwa członkowskie UE mają usłyszeć szczegóły propozycji dotyczącej nowego finansowego koła ratunkowego dla Ukrainy – pożyczki w wysokości 45 mld euro, gwarantowanej budżetem całej Wspólnoty.
Czytaj także: Dyskusja o odbudowie Ukrainy znów bez Polski. Czas na pobudkę?
Podobny mechanizm był już uruchamiany – w tym roku UE udzieliła Kijowowi pożyczki opiewającej na 90 mld euro. Aby było to możliwe, wcześniej KE zaciągnęła zobowiązania na taką kwotę na rynkach kapitałowych w imieniu krajów członkowskich. Ukraina jest zwolniona z obowiązku spłaty pożyczki do czasu, aż Rosja wypłaci jej reparacje wojenne. Ta pożyczka miała wystarczyć na lata 2026-2027, jednak trwająca wojna przeciwko Kremlowi i skala wydatków z tym związanych sprawiły, że konieczne stało się nowe finansowanie.
Budżet Ukrainy się nie spina
Ukraina ma bowiem trudności z domknięciem budżetu. Powodem jest przede wszystkim gigantyczny wysiłek wojenny, jaki musi ponosić. W projekcie ustawy na 2027 r. nakłady na obronę stanowią równowartość 43,8 proc. ukraińskiego PKB. Zaplanowano je na blisko 4,89 bln hrywien, czyli ok. 97,7 mld euro. Całkowite przyszłoroczne wydatki mają opiewać na 7,27 bln hrywien, a zatem nakłady wojenne odpowiadają za mniej więcej dwie trzecie strony wydatkowej budżetu. Tymczasem pomimo trwającej wojny Ukraina musi zadbać o wszystkie obszary funkcjonowania państwa i znaleźć pieniądze na świadczenia socjalne, emerytury, edukację czy ochronę zdrowia.
Po stronie dochodowej budżetu rząd w Kijowie spodziewa się wpływów na poziomie 5,65 bln hrywien. W zestawieniu z wydatkami tworzy to deficyt budżetowy rzędu ok. 1,62 bln hrywien (ok. 32,9 mld euro).
Ten klasyczny rachunek to jednak nie wszystko. Według „FT”, żeby cała finansowa konstrukcja przyszłorocznego budżetu się nie rozleciała, Kijów potrzebuje ok. 70 mld euro. Jak łatwo policzyć, pożyczka na kwotę 45 mld euro zapewniłaby ok. 2/3 tej sumy. To dlatego KE mocno apeluje do pozostałych partnerów Ukrainy, by sfinansowali pozostałą część. Rozmowy na ten temat toczyły się już podczas szczytu UE-Kanada pod koniec października, a 20 listopada Bruksela chce omówić tę kwestię z Londynem (podczas szczytu UE-Wielka Brytania).
Pożyczka dla Ukrainy. Opór czterech krajów i ostra reakcja Merza
Ale sama nowa unijna pożyczka dla Ukrainy też nie jest jeszcze sprawą przesądzoną. „FT” przypomina, że cztery kraje – Czechy, Słowacja, Węgry i Bułgaria – już jakiś czas temu zapowiedziały, że nie będą godzić się na kolejne zastrzyki gotówki dla Ukrainy. Już zresztą w związku z pierwszą pożyczką na kwotę 90 mld euro Czechy, Słowacja i Węgry wynegocjowały dla siebie wyłączenie z obowiązku spłacania od niej odsetek. Tymczasem, żeby KE mogła zaciągnąć pożyczkę na rynku i przekazać zdobyte w ten sposób środki Ukrainie, potrzebna jest zgoda wszystkich krajów członkowskich.
„FT” informuje, że kanclerz Niemiec Friedrich Merz zareagował bardzo stanowczo na opór czterech europejskich stolic i zagroził w odwecie odmową poparcia Niemiec dla projektu wspólnego budżetu UE na lata 2028-2034. Tym samym stawką są miliardy euro z unijnych funduszy, które są do rozdysponowania w ramach tej nowej perspektywy finansowej.
Brytyjski dziennik dodaje, że w reakcji na tę groźbę Merza czeski premier Andrej Babiš skierował list do szefa Rady Europejskiej Antónia Costy, w którym stwierdził, że uchwalenie kolejnego unijnego budżetu nie powinno zależeć od przyszłego pakietu pomocy finansowej dla Kijowa. Według gazety wątpliwości wobec taktyki przyjętej przez Merza zgłosiło również kilka innych krajów wspierających Ukrainę.
Czytaj także: Ukraina w NATO a Polska z bazą USA? Sobkowiak-Czarnecka o decyzjach Trumpa
Losy nowej pożyczki dla Ukrainy będą rozstrzygać się na szczycie unijnych przywódców w Brukseli, zaplanowanym na 26-27 listopada.