Reklama
REKLAMA
Reklama

Śmierć polskiego wolontariusza z rąk Izraela. MSZ odmawia ujawnienia raportu

Damian Soból
Damian Soból (fot. Darek Delmanowicz / PAP)
Dodaj do ulubionych źródeł w Google

Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie ujawni raportu dotyczącego śmierci Damiana Sobola, polskiego wolontariusza zabitego w izraelskim ataku na konwój humanitarny w Strefie Gazy. Resort tłumaczy, że międzynarodowa komisja, która badała sprawę, nie wyraziła zgody na upublicznienie swoich ustaleń – ustalił Onet. Decyzja zapadła mimo wcześniejszego wyroku sądu.

  • Damian Soból zginął 1 kwietnia 2024 r. podczas izraelskiego ostrzału samochodów organizacji World Central Kitchen. W ataku śmierć poniosło siedmioro pracowników humanitarnych.
  • Międzynarodowa Komisja ds. Ustalania Faktów przekazała Polsce raport w październiku 2024 r. Dokument oraz stanowisko polskiego rządu pozostają niejawne.
  • MSZ ponownie odmówiło udostępnienia materiałów, powołując się na umowę o poufności. Tymczasem polskie śledztwo napotyka trudności z powodu braku współpracy ze strony Izraela.

Sprawa śmierci Damiana Sobola, polskiego wolontariusza zabitego podczas izraelskiego ataku w Strefie Gazy, ponownie budzi pytania o odpowiedzialność za tragedię. Ministerstwo Spraw Zagranicznych zdecydowało, że raport międzynarodowej komisji badającej okoliczności zdarzenia nie zostanie udostępniony opinii publicznej. Resort wskazuje, że nie ma do tego zgody instytucji, która przygotowała dokument.

Po materiale Kanału Zero ratunek dla DPS Kombatant. Dyrektorka zwolniona

Chodzi o ustalenia Międzynarodowej Komisji ds. Ustalania Faktów (IHFFC), której polski rząd zlecił zbadanie okoliczności śmierci Polaka. Raport trafił do Polski 18 października 2024 r. Do tej pory nie został jednak opublikowany. Tajemnicą pozostaje również stanowisko polskiego rządu w tej sprawie, przyjęte 6 grudnia 2024 r.

REKLAMA
Reklama

O udostępnienie dokumentów zabiegała redakcja Onetu, powołując się na przepisy dotyczące dostępu do informacji publicznej. Początkowo MSZ odmówiło, a sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd przyznał rację dziennikarzom i uchylił decyzję resortu. Nie zakończyło to jednak sporu o ujawnienie materiałów.

MSZ wskazuje na umowę o poufności

Po wyroku Onet ponownie wystąpił do ministerstwa o udostępnienie raportu i stanowiska rządu. Odpowiedź resortu znów była odmowna. Tym razem MSZ przedstawiło jednak bardziej szczegółowe uzasadnienie, wskazując na porozumienie zawarte z międzynarodową komisją.

Z ustaleń Onetu wynika, że polski rząd zgodził się na współpracę z IHFFC w czerwcu 2024 r. Porozumienie zakładało zachowanie poufności prac komisji. Zapisano w nim, że żadne informacje nie zostaną upublicznione bez zgody obu stron. Dotyczyło to zarówno ustaleń, jak i rekomendacji przygotowanych przez ekspertów.

REKLAMA
Reklama

Podsumowanie nocy. Styczeń ma być kluczowy dla wojny w Ukrainie. „Amerykanie się spieszą”

Co istotne, 11 czerwca 2025 r. komisja miała jednoznacznie poinformować polskie władze, że nie zgadza się na publikację raportu. W tej sytuacji MSZ uznało, że nie może przekazać dokumentu opinii publicznej. Resort argumentuje, że musi chronić informacje, korzystając z dostępnych instrumentów prawnych, w tym tajemnicy dyplomatycznej.

W uzasadnieniu przekazanym redakcji Onetu ministerstwo podkreśliło, że wobec braku zgody komisji nie ma możliwości udostępnienia raportu. Ponowna decyzja odmowna również może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.

Śledztwo w sprawie śmierci Polaka utknęło w miejscu

Damian Soból pochodził z Przemyśla. Pracował jako wolontariusz organizacji World Central Kitchen, która dostarczała żywność mieszkańcom Strefy Gazy dotkniętej wojną. Zginął 1 kwietnia 2024 r., gdy izraelskie wojsko ostrzelało samochody konwoju humanitarnego. Pojazdy były oznaczone logo organizacji. W ataku zginęło siedmioro pracowników WCK.

Sprawą zajmuje się Prokuratura Okręgowa w Przemyślu. Postępowanie napotyka jednak poważne przeszkody. Izrael nie współpracuje z polskimi śledczymi i nie odpowiada na kierowane wnioski o pomoc prawną. W rezultacie polskie postępowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

REKLAMA
Reklama

Mandat to już przeszłość. Od 21 listopada za ten błąd kierowcy stracą prawo jazdy

Władze izraelskie już kilka dni po ataku przyznały, że ostrzelanie konwoju było poważnym błędem wynikającym z niewłaściwej identyfikacji celów. Dwóch oficerów odwołano ze stanowisk dowódczych, a trzech innych ukarano naganami. Izraelska armia przeprowadziła również własne postępowanie wyjaśniające.

W sierpniu 2026 r. izraelskie wojsko ogłosiło jednak zakończenie dochodzenia bez wszczynania postępowania karnego. Decyzja spotkała się ze sprzeciwem polskiego MSZ. Resort podkreślał, że nie akceptuje unikania przez osoby odpowiedzialne za atak prawnej i moralnej odpowiedzialności. W związku ze sprawą do ministerstwa wezwano ambasadora Izraela.

Dodatkowe kontrowersje wywołała wypowiedź pułkownika Nocziego Mendela, który przyznał w rozmowie z australijską telewizją ABC, że to on wydał rozkaz przeprowadzenia operacji. Wojskowy oświadczył, że nie żałuje swojej decyzji. Sugerował również, że wśród osób podróżujących konwojem znajdowali się uzbrojeni mężczyźni i oskarżał organizację o powiązania z Hamasem. World Central Kitchen zdecydowanie odrzuciła te twierdzenia, określając je jako fałszywe i oburzające.

Może też Cię zainteresować:

REKLAMA
Reklama