W piątek prezydent Karol Nawrocki podpisał pięć ustaw. Dotyczą one m.in. nadzoru sądów nad służbami oraz wdrożenia unijnego Aktu o usługach cyfrowych.
- Sądy zyskają większy wgląd w kontrolę operacyjną służb, a adwokaci – ochronę prawną przysługującą funkcjonariuszom publicznym.
- Nowe przepisy VAT wprowadzają procedurę składu i uszczelniają system podatkowy; wejdą w życie 1 grudnia.
- Prezes UKE zostanie koordynatorem ds. usług cyfrowych, a osoby prawomocnie skazane nie zasiądą już w organach jednostek pomocniczych gmin.
Najnowszy sondaż przed wyborami w Krakowie. Niewielka różnica między liderami
Prezydent Karol Nawrocki podpisał w piątek pięć ustaw, które zmieniają zasady działania wymiaru sprawiedliwości, adwokatury, systemu podatkowego, samorządów oraz nadzoru nad internetem.
Pierwsza z ustaw wzmacnia nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną prowadzoną przez służby, w tym Policję, Żandarmerię Wojskową i służby specjalne. Wprowadza obowiązek informowania sądu o wynikach takiej kontroli po jej zakończeniu, a na żądanie sądu – również o jej przebiegu w trakcie trwania. Dotychczas takie uprawnienie miał wyłącznie prokurator.
Sąd i prokurator zyskali też prawo do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu kontroli operacyjnej. Ustawa likwiduje ponadto uprawnienie Inspektora Nadzoru Wewnętrznego MSWiA do prowadzenia takiej kontroli, uznane za nieproporcjonalne. Nowe przepisy wejdą w życie po 30 dniach od ogłoszenia.
Większa kontrola sądów nad służbami
Druga z podpisanych ustaw dotyczy adwokatury. Adwokaci podczas wykonywania obowiązków zawodowych zyskają ochronę prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych. Za nieuprawnione posługiwanie się tytułem „adwokat” lub godłem adwokatury grozić będzie grzywna od 5 tys. do 200 tys. zł, możliwa do połączenia z karą ograniczenia wolności.
Nowelizacja wprowadza też jawny, ogólnodostępny rejestr adwokatów i aplikantów prowadzony przez Naczelną Radę Adwokacką oraz możliwość zdalnego i hybrydowego odbywania posiedzeń samorządu. Rozszerzono także katalog zadań samorządu adwokackiego, m.in. o ochronę praw i wolności obywatelskich.
Trzecia ustawa nowelizuje przepisy o podatku od towarów i usług. Wprowadza procedurę składu VAT, mającą ułatwić rozliczenia w handlu wybranymi grupami towarów, a także rozszerza obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności. Część zmian ma charakter deregulacyjny – likwiduje niektóre obowiązki sprawozdawcze.
Zmiany w VAT i samorządzie gminnym
Nowe przepisy wdrażają też orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE, m.in. umożliwiając uznanie za odrębnego podatnika VAT każdej osoby prowadzącej samodzielnie działalność rolniczą w ramach wspólnego gospodarstwa. Ustawa wejdzie w życie 1 grudnia, choć część przepisów zacznie obowiązywać w innych terminach.
Czwarta ustawa nowelizuje przepisy o samorządzie gminnym, eliminując możliwość zasiadania osób prawomocnie skazanych za umyślne przestępstwa w organach jednostek pomocniczych gminy – czyli wśród sołtysów, rad sołeckich czy rad dzielnic i osiedli. Autorzy nowelizacji wskazywali na „patologię prawną” i rosnące znaczenie tych organów w życiu publicznym.
Piąta z podpisanych ustaw wdraża unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA). Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej zostanie krajowym koordynatorem nadzorującym rynek cyfrowy – będzie rozpatrywał skargi obywateli i prowadził postępowania wobec platform internetowych. Za treści wideo odpowiadać będzie Przewodniczący KRRiT, a za interesy konsumentów – prezes UOKiK.
Nadzór nad internetem
Przy prezesie UKE powstanie Krajowa Rada ds. Usług Cyfrowych licząca 15–18 członków, w tym przedstawicieli prezydenta, Sejmu, Senatu i Rzecznika Praw Obywatelskich. Nowela przewiduje też kary finansowe dla platform niewywiązujących się z obowiązku usuwania nielegalnych treści. Ustawa to efekt styczniowego weta prezydenta wobec wcześniejszej wersji przepisów, którą Nawrocki uznał za wprowadzającą „administracyjną cenzurę”.
Obejrzyj także: