Zaledwie dwa tygodnie po zaćmieniu Słońca, które przyciągnęło uwagę milionów obserwatorów, nocne niebo szykuje kolejną atrakcję. W nocy z 27 na 28 sierpnia dojdzie do częściowego zaćmienia Księżyca, a jego kulminacja nastąpi tuż przed świtem, gdy tarcza satelity przybierze charakterystyczny, czerwonawy odcień.
- Zaćmienie osiągnie kulminację około godz. 6 w piątek, kiedy zasłonięte zostanie ponad 90 proc. tarczy Księżyca.
- Zjawisko jest w pełni bezpieczne dla wzroku – można je obserwować gołym okiem, bez filtrów ani specjalnych okularów.
- Astronom z planetarium CNK radzi szukać otwartego terenu z odsłoniętym zachodnim horyzontem, bo Księżyc będzie widoczny nisko nad ziemią.
Zaledwie dwa tygodnie po zaćmieniu Słońca, które przyciągnęło przed ekrany i pod niebo miliony obserwatorów na całym świecie, nocne niebo szykuje kolejną atrakcję. W nocy z czwartku na piątek, 27–28 sierpnia, dojdzie do częściowego zaćmienia Księżyca. Zjawisko nie wywoła może aż takich emocji jak całkowite przesłonięcie tarczy słonecznej, ale zdecydowanie warto zarezerwować sobie czas i spojrzeć w górę – zwłaszcza że pogoda, jak zapewniają astronomowie, może dopisać.
Zaćmienie Księżyca w Polsce 2026. Kiedy i gdzie obserwować zjawisko?
Cień Ziemi zacznie „nadgryzać” tarczę Księżyca około godz. 4:30. Z każdą minutą będzie się powiększał, aż osiągnie punkt kulminacyjny około godz. 6, kiedy zasłonięte zostanie ponad 90 proc. tarczy. W Warszawie najlepszy moment na obserwację przypadnie na około godzinę 5:37 – Księżyc będzie wtedy zaledwie stopień nad horyzontem i zajdzie jakieś osiem minut później.
Jak zwraca uwagę Mateusz Borkowski, astronom z planetarium Centrum Nauki Kopernik:
– Jeśli ktoś nigdy nie widział zaćmienia Księżyca, to naprawdę warto. Najnowsze prognozy mówią, że pogoda może dopisać. Zjawisko będzie jednak trudne do obserwacji. Księżyc znajdować się będzie nisko nad horyzontem. Do zaćmienia dojdzie krótko przed wschodem Słońca, ok. godz. 4:30. Zjawisko potrwa do zachodu ziemskiego satelity. Najdłużej widoczne będzie na zachodzie i północnym-zachodzie. Należy pamiętać, że nie będzie to całkowite zaćmienie, tylko częściowe i obejmie ok. 93 proc. Księżyca.
Ponieważ Srebrny Glob będzie wisiał nisko nad horyzontem, kluczowy dla udanej obserwacji będzie wybór odpowiedniego miejsca. Najlepiej sprawdzą się otwarte przestrzenie z odsłoniętą linią horyzontu od strony południowo-zachodniej lub zachodniej – łąka, skraj pola, brzeg jeziora czy morza, albo niewielkie wzniesienie, z dala od wysokich budynków i drzew.
Bocian Krutek wylądował w Turcji. Ma za sobą 2 tys. km
Dlaczego Księżyc robi się czerwony?
Zjawisko powstaje w momencie, gdy Ziemia znajduje się dokładnie pomiędzy Słońcem a Księżycem w fazie pełni. Nasz naturalny satelita wchodzi wówczas w stożek cienia rzucanego przez naszą planetę, przez co dociera do niego znacznie mniej promieni słonecznych. Zamiast całkowitej ciemności na niebie pojawia się jednak efektowna gra świateł.
Za charakterystyczną, bladoczerwoną barwę odpowiada ziemska atmosfera, która działa jak gigantyczna soczewka. Ekspert CNK tłumaczy to zjawisko następująco:
– Nasza ziemia ma atmosferę, w której załamuje się światło, podobnie jak w pryzmacie. Czerwone światło załamuje się tak, że oświetla Księżyc. Niebieskie światło, znajdujące się po drugiej stronie spektrum, załamuje się najmniej i omija Księżyc. Drugim czynnikiem mogą być zanieczyszczenia powietrza w górnej warstwie atmosfery wpływające na barwę zaćmienia.
To właśnie temu zjawisku zawdzięczamy malowniczą nazwę „Krwawego Księżyca”, która od wieków fascynuje obserwatorów nieba.
Zaćmienie Księżyca jest bezpieczne dla oczu – wystarczy gołe oko
W przeciwieństwie do zaćmienia Słońca, obserwacja zaćmienia Księżyca nie niesie ze sobą żadnego ryzyka dla wzroku. Nie są potrzebne żadne specjalistyczne gogle ani filtry ochronne – spektakl można podziwiać gołym okiem. Osoby, które chcą dostrzec więcej szczegółów na powierzchni satelity, mogą sięgnąć po lornetkę lub aparat z dobrym zoomem.
– Zaćmienie jest bezpieczne. Nie potrzeba filtrów ani specjalnych okularów, wystarczy gołe oko. Warto przygotować smartfon, aby uchwycić zaćmienie na zdjęciu. To bardzo ciekawe, fotogeniczne zjawisko – dodaje Mateusz Borkowski.
Ponad 84 tys. zł na naukę języków dla astrologa. Stanowski komentuje dotację
Prawdziwe show dopiero za dwa lata
Sierpniowe zaćmienie to jednak dopiero przystawka przed czymś znacznie bardziej efektownym. Jak zapowiada astronom z CNK:
– Do prawdziwego show dojdzie jednak w Sylwestra, 31 grudnia 2028 r. Ok. godz. 16 dojdzie do całkowitego zaćmienia Księżyca – satelita schowa się w cień Ziemi. Księżyc będzie ciemniejszy, a pora obserwacji zjawiska będzie dogodniejsza – po zachodzie Słońca.
Tego typu zjawiska można też podziwiać bez wychodzenia z domu – i to z dowolnej perspektywy. Jak zaznacza ekspert:
– W planetarium CNK symulujemy zaćmienia Słońca i Księżyca na pstryknięcie palcami. Możemy przenieść się w dowolne miejsce na świecie i obserwować zjawisko z tamtej perspektywy. Możemy też przenieść się na Księżyc i zobaczyć, jak stamtąd wygląda zjawisko zaćmienia. Możemy też przenosić się na inne planety lub zasymulować zaćmienie obrączkowe, podczas którego Księżyc jest kilkadziesiąt tysięcy kilometrów dalej od Ziemi i widać jedynie obrączkę wokół Księżyca.
Najważniejsze informacje o zaćmieniu Księżyca 2026
Kiedy jest zaćmienie Księżyca? W nocy z 27 na 28 sierpnia 2026 r.
Co zobaczymy w Polsce? Częściowe zaćmienie Księżyca.
Kiedy zacznie się zjawisko? Około godziny 4:30, w zależności od lokalizacji.
Jak głębokie będzie zaćmienie w Warszawie? Maksymalna faza wyniesie ponad 90 proc., co nastąpi już po zachodzie Księżyca.
Gdzie szukać najlepszego miejsca do obserwacji? Na otwartej przestrzeni z niezasłoniętym zachodnim lub południowo-zachodnim horyzontem – np. na łące, skraju pola, nad jeziorem, nad morzem lub na niewielkim wzniesieniu.
Czy zaćmienie Księżyca jest niebezpieczne do obserwacji? Nie. W przeciwieństwie do zaćmienia Słońca zjawisko można bezpiecznie oglądać gołym okiem.
Czy można używać lornetki lub teleskopu? Jak najbardziej – pozwolą dostrzec więcej szczegółów na powierzchni Księżyca.