Krótki film opublikowany na TikToku w 2024 r. doprowadził naukowców do odkrycia nowego gatunku ryby żyjącej pod ziemią w indyjskim stanie Bihar. Gangaichthys indonepalicus to pierwsza znana ryba stygobityczna z Niziny Gangesu – informuje pismo „ZooKeys”.
- Naukowcy zidentyfikowali nowy gatunek i rodzaj ryby dzięki nagraniu z TikToka, na którym widać niewielkie stworzenie wynurzające się ze studni głębinowej.
- Gangaichthys indonepalicus mierzy około 4 cm, ma zredukowane, zasłonięte skórą oczy, przezroczyste, niepigmentowane ciało i brak żeber – to adaptacje do życia w całkowitej ciemności.
- Zdobycie okazów wymagało wielogodzinnego ręcznego pompowania tysięcy litrów wody ze studni przy granicy Indii i Nepalu.
Film na TikToku doprowadził do odkrycia w Indiach nowego gatunku „podziemnej” ryby – informuje pismo „ZooKeys”. Przypominająca kształtem dżdżownicę, mała i bezbarwna ryba Gangaichthys indonepalicus żyje pod Niziną Hindustańską, w stanie Bihar w północnych Indiach. To pierwsza żyjąca pod ziemią ryba, jaką zarejestrowano w Nizinie Gangesu.
Badania przeprowadził międzynarodowy zespół naukowców z Thackeray Wildlife Foundation w Bombaju, Uniwersytetu Shivaji w Kolhapur, Shanghai Synchrotron Radiation Facility Chińskiej Akademii Nauk oraz Zoological Survey of India w Gopalpur-on-Sea. Na trop gatunku naprowadził ich krótki klip wideo z 2024 r., pokazujący maleńką rybę wynurzającą się ze studni głębinowej niedaleko granicy Indii i Nepalu.
Trudna droga do okazu
Zespół badawczy przyznał, że unikalna morfologia ryby widoczna na filmie oraz brak znanych ryb stygobitycznych w tym regionie zmotywowały naukowców do odnalezienia i zidentyfikowania gatunku. Zdobycie żywych okazów okazało się jednak dużym wyzwaniem terenowym – naukowcy musieli ręcznie pompować tysiące litrów wody z lokalnych studni w Biharze.
– To było wyzwanie! Identyfikacja potencjalnych pomp i studni oraz uzyskanie zgody właścicieli na pobranie wody w celu poszukiwania ryb okazała się trudna. Stało się to jeszcze trudniejsze, gdy zaczęliśmy ręcznie pompować wodę – podkreślił Akshay Khandekar z Thackeray Wildlife Foundation. Pierwszy okaz wyłonił się po wypompowaniu około 2000 litrów wody, ale zginął w trakcie procesu. Drugi, nienaruszony egzemplarz – później oznaczony jako holotyp gatunku – znaleziono w tej samej studni po wypompowaniu kolejnych 500 litrów.
Ryba przystosowana do ciemności
Nowo opisana ryba mierzy około czterech centymetrów i ma fizyczne adaptacje do życia w całkowitej ciemności: zmniejszone oczy zasłonięte skórą, niepigmentowane, półprzezroczyste ciało oraz brak żeber. Zaawansowane skanowanie mikrotomograficzne i analiza genetyczna potwierdziły, że ryba reprezentuje odrębny rodzaj w rodzinie Chaudhuriidae.
– Gangaichthys oznacza rybę z Gangesu – wyjaśnił Agarwal, nawiązując do nazwy nowego rodzaju.
– Ganges to jedna z najważniejszych rzek Indii, źródło wody, pożywienia i środków do życia dla milionów ludzi, odgrywająca też ważną rolę w religii hinduistycznej. To pierwsza ryba stygobityczna z Niziny Hindustańskiej i dorzecza Gangesu – dodał.
Nazwa oddająca geografię odkrycia
Odnosząc się do nazwy gatunkowej, Tejas Thackeray wyjaśnił, że epitet indonepalicus odzwierciedla rozmieszczenie geograficzne ryby, występującej na granicy Indii i Nepalu. Agarwal podkreślił szerszy kontekst odkrycia: Indie to kraj o ogromnym zróżnicowaniu klimatycznym i topograficznym, gdzie wciąż istnieje duża luka w wiedzy o bioróżnorodności, a badanie siedlisk podziemnych jest szczególnie trudne.
Jak zaznaczył, odkrycie Gangaichthys indonepalicus jest w pewnym sensie symptomatyczne dla stanu badań nad różnorodnością biologiczną w Indiach – wciąż wiele gatunków czeka na odkrycie, zwłaszcza w środowiskach tak trudno dostępnych jak podziemne wody.