Na głębokości nawet sześciu kilometrów, w niepozornych bryłach zalegających na dnie Oceanu Spokojnego, naukowcy odkryli tysiące drobnych zwierząt. W jednej z nich znaleźli aż 245 osobników. Najnowsze badania pokazują, że struktury, których powstanie zajmuje miliony lat, są schronieniem dla organizmów nieobecnych w otaczających je osadach.
- Naukowcy zbadali 244 konkrecje polimetaliczne z dna Pacyfiku. W ich wnętrzu znaleźli 4139 drobnych zwierząt.
- Organizmy występowały na głębokościach około 4–6 kilometrów, a w jednej konkrecji odkryto aż 245 osobników.
- Badacze ostrzegają, że wydobywanie metali z dna oceanu może bezpowrotnie zniszczyć siedliska tych zwierząt.
Międzynarodowy zespół naukowców zbadał 244 konkrecje polimetaliczne pochodzące z dna Oceanu Spokojnego. Wyniki okazały się zaskakujące. W ich szczelinach i niewielkich zagłębieniach badacze znaleźli łącznie 4139 zwierząt, które przystosowały się do życia w ekstremalnych warunkach.
Odkrycie opisano w czasopiśmie naukowym „Scientific Reports”. O wynikach badań 11 listopada poinformował holenderski Królewski Instytut Badań Morza (NIOZ).
Naukowcy zajrzeli do wnętrza brył z dna oceanu. Znaleźli tysiące zwierząt
Badania przeprowadzono na próbkach pobranych ze strefy Clarion-Clipperton, rozciągającej się na Pacyfiku między Hawajami a Meksykiem. Dno oceanu znajduje się tam na głębokości od około czterech do sześciu kilometrów.
Na tym obszarze występują tzw. konkrecje polimetaliczne. To ciemne, przypominające kamienie bryły, często wielkości pięści, zbudowane przede wszystkim z tlenków manganu i żelaza. Zawierają również cenne metale, takie jak nikiel, kobalt i miedź.
Ich powstawanie jest niezwykle powolnym procesem. Jak wyjaśniają naukowcy, konkrecje mogą przyrastać zaledwie o kilka milimetrów w ciągu miliona lat.
Od dawna wiadomo, że na powierzchni tych struktur żyją różne organizmy morskie. Badacze postanowili jednak dokładniej sprawdzić, co znajduje się w ich wnętrzu.
Próbki pobrano z dna oceanu m.in. przy wykorzystaniu zdalnie sterowanych pojazdów podwodnych. Następnie w laboratorium naukowcy ostrożnie rozdzielali konkrecje, wydobywając organizmy ukryte w ich szczelinach.
W 244 przebadanych bryłach znaleziono łącznie 4139 zwierząt. Średnio w jednej konkrecji żyło około 17 osobników. Rekordowa kryła ich aż 245.
Co istotne, nie były to przypadkowe organizmy, które znalazły się tam wraz z osadem. Badania wykazały, że szczeliny konkrecji stanowią odrębne środowisko życia, zamieszkiwane przez specyficzne zespoły organizmów.
Żyją kilka kilometrów pod wodą. Niektóre mają mniej niż milimetr
Większość znalezionych zwierząt jest tak mała, że trudno dostrzec je gołym okiem.
Wśród mieszkańców konkrecji dominowały nicienie, czyli drobne, wydłużone bezkręgowce, oraz widłonogi – niewielkie skorupiaki występujące w środowisku wodnym.
W szczelinach odnaleziono również otwornice, czyli jednokomórkowe organizmy, których część buduje charakterystyczne skorupki.
– Nasze badanie pokazuje, że szczeliny wewnątrz konkrecji są wystarczająco duże, aby zapewnić schronienie zwierzętom mierzącym mniej niż milimetr – wyjaśnia dr Tanja Stratmann z MARUM, ośrodka badań morskich Uniwersytetu w Bremie.
Jeszcze ciekawsze okazały się wyniki badań genetycznych. Naukowcy ustalili, że społeczności organizmów zamieszkujących wnętrza konkrecji różnią się od tych występujących w otaczającym je mule.
Co więcej, wykazywały one podobieństwa nawet wtedy, gdy próbki pochodziły z miejsc oddalonych od siebie o około tysiąc kilometrów.
Liczba zwierząt żyjących w konkrecjach była wprawdzie mniejsza niż w sąsiednich osadach, ale skład tych społeczności okazał się wyraźnie odmienny.
W przypadku nicieni ich liczebność w konkrecjach odpowiadała około 10 proc. liczebności w pobliskich osadach, a w przypadku widłonogów – około 25 proc.
Odkrycie na dnie Pacyfiku. Naukowcy ostrzegają przed zagrożeniem
Odkrycie ma istotne znaczenie dla przyszłości wydobycia surowców z dna oceanów.
Konkrecje polimetaliczne od lat wzbudzają zainteresowanie przedsiębiorstw zajmujących się pozyskiwaniem metali. Zawierają m.in. nikiel, miedź i kobalt, wykorzystywane w przemyśle elektronicznym i produkcji akumulatorów.
Najnowsze badania pokazują jednak, że wydobycie tych surowców mogłoby oznaczać nie tylko usunięcie samych brył, ale również zniszczenie siedlisk zamieszkiwanych przez drobne organizmy.
Jednym z przykładów jest otwornica. Badacze zaobserwowali, że występuje ona szczególnie często w szczelinach konkrecji i wydaje się dobrze przystosowana do panujących tam warunków.
Ponieważ konkrecje powstają przez miliony lat, ich usunięcie oznaczałoby utratę siedliska, którego odtworzenie w ludzkiej skali czasu byłoby niemożliwe.
Prof. Sabine Gollner z NIOZ podkreśla, że komercyjne wydobycie może doprowadzić do nieodwracalnej utraty wyjątkowej i wciąż słabo poznanej różnorodności biologicznej związanej z tymi strukturami.
Nie oznacza to jednak, że naukowcy już udowodnili, iż wydobycie spowoduje całkowite wyginięcie konkretnych gatunków. Na razie nie wiadomo, czy organizmy zamieszkujące szczeliny konkrecji mogłyby przetrwać w innych miejscach.
Badacze wskazują, że potrzebne są dalsze analizy, które pozwolą ustalić, jak bardzo poszczególne gatunki są uzależnione od tego środowiska.