Reklama
REKLAMA
Reklama

Niejasne finansowanie i wsparcie Elona Muska. Media ujawniły kulisy Visegrad24

komputer-media-spolecznosciowe-1
(fot. Artur Debat / Getty Images)
Dodaj do ulubionych źródeł w Google

Polskie konto, które zdobyło międzynarodową rozpoznawalność dzięki relacjonowaniu wojen, znalazło się w centrum śledztwa „Wired”. Według amerykańskiego magazynu, Visegrad24 wykorzystywał popularność proizraelskich publikacji do pozyskiwania pieniędzy od zamożnych przedsiębiorców i inwestorów. Podstawą tych ustaleń są wewnętrzne wiadomości, dokumenty finansowe oraz korespondencja z darczyńcami. 

  • Magazyn „Wired” opisuje powiązania twórcy Visegrad24 z organizacjami proizraelskimi. Konto zbudowane na relacjonowaniu wojen i pokazujące konkretną narrację pozwoliło dotrzeć do prywatnych inwestorów. 
  • W budowanie zasięgu Visegrad24 zaangażował się Elon Musk, który swoim kontem promował publikowane treści.
  • Visegrad24 w historii swojej działalności publikował fałszywe informacje. Pojawiały się też zarzuty o finansowanie działalności konta za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości.  

Visegrad24 wystartował w 2020 r. jako konto zajmujące się przede wszystkim Europą Środkowo-Wschodnią. Globalną popularność zaczęło zdobywać po pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Kolejny przełom nastąpił po ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku.

Według przywołanej przez „Wired” analizy badaczy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego, w pierwszych trzech dniach konfliktu Visegrad24 opublikowało niemal 400 wpisów, które zebrały ok. 370 mln wyświetleń. Konto miało wtedy 641 tys. obserwujących, a zasięg analizowanych publikacji pozwolił mu wyprzedzić tak duże redakcje jak CNN, BBC czy „The New York Times. Wyświetlenia nie oznaczają jednak liczby unikalnych odbiorców.

„Wired” opisuje ten sukces jako efekt intensywnego publikowania krótkich aktualizacji, nagrań oraz emocjonalnych materiałów, w tym filmów przedstawiających demonstracje na Zachodzie jako przejawy poparcia dla Hamasu. Według magazynu właśnie ta popularność otworzyła Stefanowi Tompsonowi, założycielowi Visegrad24 drzwi do środowisk zainteresowanych wspieraniem proizraelskiego przekazu.

REKLAMA
Reklama

Nie tylko Francja. We Włoszech na ulicach tysiące osób i wojsko

Linia redakcyjna jako sposób na finansowanie

Najpoważniejsza część śledztwa dotyczy prywatnej korespondencji przypisywanej Tompsonowi. W wiadomościach do współpracownika miał on rozważać różne warianty relacjonowania konfliktu, zestawiając między innymi obiektywizm z jednoznacznym poparciem dla jednej ze stron. Według „Wired” przy opcji proizraelskiej wskazywał na wpływy i pieniądze jej zwolenników, a następnie deklarował zamiar wykorzystania zainteresowania tematem do pozyskiwania finansowania.

Magazyn przytacza również wypowiedzi, w których Tompson miał traktować wojnę jako okazję do zaostrzenia przekazu wymierzonego w muzułmanów mieszkających w Europie. Ujawnione materiały pokazują więc nie tylko ideologiczne preferencje twórców konta, lecz także kalkulację dotyczącą tego, jak przekuć zasięgi w pieniądze.

Zarzut nie sprowadza się do samego popierania Izraela. Dotyczy związku między doborem przekazu, budowaniem wpływów i poszukiwaniem darczyńców.

Trump podjął decyzję ws. Izraela. „Przestaniemy dawać im pieniądze”

Zamknięte grupy i kontakty w Dolinie Krzemowej

Według śledztwa Tompson uzyskał dostęp do zamkniętych grup dyskusyjnych skupiających przedsiębiorców i inwestorów wspierających Izrael oraz deklarujących walkę z antysemityzmem. „Wired” wymienia grupy Jewish Alliances i Builders for Israel. Kontakty te miały pomóc w zbieraniu środków na Visegrad24.

REKLAMA
Reklama

Jedną z osób polecających projekt był Shaun Maguire, partner w funduszu Sequoia Capital. W opisanej korespondencji deklarował przekazanie 25 tys. dolarów i pomoc w pozyskaniu kolejnych pieniędzy. W odpowiedzi dla „Wired” podkreślił jednak, że ostatecznie nie dokonał wpłaty.

W przypadku Micky’ego Malki, założyciela Ribbit Capital, „Wired” zestawia wiadomości Tompsona o planowanym wsparciu z odpowiadającymi im czasowo wpłatami 50 tys. i 200 tys. dol. Malka nie odpowiedział na pytania redakcji. Z kolei przedstawiciele Daniela Grossa oraz Nira Zohara przekazali, że nie mają zapisów potwierdzających ich darowizny. 

Śledztwo ws. śmierci Damiana Sobola ponownie przedłużone. Izrael nie pomaga

Ponad milion dolarów z nieustalonych źródeł

Do przyjmowania darowizn wykorzystywano amerykańską Intermarium Foundation. Według opisanych dokumentów w ciągu ponad roku wpłynął do niej ponad milion dol. Część pieniędzy przekazywano za pośrednictwem funduszy typu donor-advised fund, które utrudniają ustalenie pierwotnego darczyńcy.

Magazyn wskazuje między innymi 175 tys. dolarów otrzymanych od DonorsTrust w listopadzie 2024 r. Opisuje również dokumenty sugerujące przekazanie 172 tys. dol. przez Giving Back Fund. Nazwa organizacji pośredniczącej nie przesądza jednak, kto ostatecznie wyłożył pieniądze ani czy stawiał odbiorcy konkretne warunki.

REKLAMA
Reklama

W prezentacji dla darczyńców Visegrad24 przedstawiało się jako obrońca zachodnich wartości przed „radykalnymi progresywistami” oraz państwami takimi jak Rosja, Iran, Chiny i Katar. Jednym z oferowanych projektów był Project Q, który zakładał stworzenie 97 wpisów na różnych kontach w ciągu miesiąca. Z kolei V24 Investigations był projektem z realizowanymi z ukrycia nagraniami propalestyńskich protestów na amerykańskich uczelniach. 

Polar i odblaskowa kamizelka nie chronią przed kulami

Elon Musk wzmacniał konto Visegrad24, ale zasięgi nie gwarantowały sukcesu wszędzie

Ważną częścią historii jest rola Elona Muska. „Wired” wraz z firmą Bright Data przeanalizował jego interakcje z około 30 europejskimi kontami skrajnej prawicy w okresie 45 dni kończącym się w styczniu 2025 r. W tej konkretnej próbie Musk angażował się w treści Visegrad24 co najmniej trzy razy częściej niż w publikacje któregokolwiek innego badanego konta. 

Jednocześnie magazyn przypomina problemy Visegrad24 z wiarygodnością. Konto rozpowszechniało między innymi nieprawdziwe informacje o zablokowaniu Pornhuba dla rosyjskich użytkowników oraz o rzekomej darowiźnie 10 mln dolarów Leonarda DiCaprio na Ukrainę. Obie historie zostały później zdementowane przez fact-checkerów.

Sukces na X nie przekładał się też automatycznie na inne przedsięwzięcia. Część kanałów i projektów pobocznych osiągała niewielkie zaangażowanie, a V24 Investigations, publikujące materiały nagrywane z ukrycia, przestało być aktywne.

Co wynika ze śledztwa, a czego ono nie rozstrzyga?

Stefan Tompson odpowiedział na ustalenia ogólnym zaprzeczeniem. Redakcja „Wired” otrzymała również wiadomość od prawnika. W sprawie polskich środków publicznych magazyn przywołuje wcześniejsze doniesienia o próbach finansowania projektów związanych z Visegrad24 przez Fundację Action-Life. Tompson utrzymuje, że nie otrzymał od polskiego państwa pieniędzy na prowadzenie konta.

REKLAMA
Reklama

Fundacja Action-Life była chętnie dotowana przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. W maju 2023 r. Oko.press informował o przekazaniu jej miliona złotych z Funduszu Patriotycznego. Celem dotacji było stworzenie Centrum Medialnego. Fundacja dostawała też pieniądze z Funduszu Sprawiedliwości na przeciwdziałanie przyczynom przestępczości, choć zajmowała się głównie promocją i organizacją imprez biegowych. 

Artykuł „Wired” nie przedstawia rozstrzygającego dowodu, że izraelski rząd bezpośrednio finansował Visegrad24, ani że każdy z wymienionych darczyńców wpływał na konkretne publikacje. Pokazuje natomiast jak, według dokumentów i korespondencji, popularność zdobyta podczas relacjonowania wojny i pokazywanie konkretnej narracji mogło stać się narzędziem pozyskiwania prywatnego finansowania. 

Zobacz również:

REKLAMA
Reklama