Reklama
Kraj

Trzynastolatek pod monopolowym. Tak wygląda rachunek za pobłażanie alkoholowi

Pusta „małpka” pod szkołą, nastolatek proszący obcego o zakup piwa i reklamy alkoholu docierające do dzieci. To nie wyjątki, lecz element polskiej codzienności. Posłowie zdecydują, czy zrobić krok w stronę jej zmiany, czy pozostawić system, który od lat bardziej chroni interesy branży alkoholowej niż najmłodszych obywateli.

Paweł Mrozek
Opinia autorstwa: Paweł Mrozek
Dzisiaj 06:00
19 min
Wiek inicjacji alkoholowej w Polsce spadł do 13–14 lat, a nieletni wciąż bez trudu zdobywają alkohol, prosząc dorosłych o zakupy (fot. Magnific / AI)

W czwartek przy Wiejskiej w Warszawie zapadnie decyzja, która na lata zdefiniuje to, po czyjej stronie stoi polskie państwo: zdrowia i życia obywateli czy interesów wielkich koncernów browarniczych i spirytusowych. Posłowie zagłosują nad poprawkami Senatu do tzw. ustawy antyalkoholowej, a prawdopodobnie zaraz potem dokument trafi na biurko prezydenta Karola Nawrockiego. Brzmi jak kolejna rutynowa procedura z sejmowego harmonogramu? Nic bardziej mylnego. To moment prawdy, w którym waży się przyszłość mojego pokolenia, całego społeczeństwa, a także dziesięcio- czy dwunastolatków, którzy jeszcze nie wiedzą, w jaką pułapkę wpycha ich system.

Od ponad roku jako środowisko społeczne i pozarządowe chodzimy po sejmowych korytarzach, organizujemy konferencje, piszemy apele i tłumaczymy politykom rzeczy oczywiste dla każdego, kto choć raz przeszedł się rano polską ulicą. Długo mieliśmy poczucie, że dzieje się coś wyjątkowego. W kraju rozdartym na pół, w którym parlamentarzyści potrafią pokłócić się nawet o prognozę pogody, w sprawie walki z kryzysem alkoholowym zaczęła kiełkować zgoda ponad podziałami. Zarówno politycy koalicji rządzącej, jak i opozycji dostrzegli, że Polska tonie w procentach, a rachunek za wieloletnią pobłażliwość płacimy wszyscy. Gdy w październiku Sejm uchwalił nowelizację ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wydawało się, że zdrowy rozsądek wreszcie wygrał z partyjnymi interesami.

Prezydent pod presją po decyzji Senatu. Podwyżka akcyzy na alkohol czeka na podpis

Jednym głosem dla browarów. Co stało się w Senacie?

Wtedy ustawa trafiła do Senatu – miejsca, które z definicji ma być izbą refleksji i poprawiania jakości prawa. Tymczasem część senatorów najwyraźniej uznała, że refleksja należy się przede wszystkim interesom branży piwowarskiej. Zaledwie jednym głosem – stosunkiem głosów 46 do 45 – przeszła poprawka wywracająca do góry nogami fundament tych przepisów. Senatorowie przywrócili możliwość reklamowania piwa bezalkoholowego, dorzucili furtki dla promocji w hurtowniach i punktach sprzedaży, zezwolili na nocną sprzedaż alkoholu na lotniskach i odsunęli wejście w życie nowych regulacji aż do czerwca 2027 r. Jednym ruchem próbowano rozbroić najważniejszy bezpiecznik tej ustawy. Co więcej, stało się to po cichu, w ostatniej chwili, bez umożliwienia stronie społecznej udziału w posiedzeniu senackiej komisji, zwołanym zaledwie kilka godzin wcześniej. O jego terminie dowiedzieliśmy się dopiero po fakcie.

REKLAMA
Reklama

Dlatego oczy całej Polski znów zwracają się na Sejm. W czwartek posłowie mogą i muszą ten błąd naprawić. Jeśli nie odrzucą senackiego wyłomu dla piwa „zero”, zostawią szeroką furtkę, przez którą wielki kapitał wjedzie z powrotem do naszych domów, telewizorów i smartfonów.

Ustawa alkoholowa zmieni kraj? Wicha: Istniała potrzeba, by ograniczać polskie pijaństwo

Polski krajobraz: „małpki” i Święty Mikołaj z piwem

Aby zrozumieć, dlaczego tak walczymy o ten zapis, nie trzeba kończyć studiów ze zdrowia publicznego ani czytać raportów Światowej Organizacji Zdrowia. Wystarczy wyjść z domu o siódmej rano. W drodze do szkoły, na uczelnię czy do pracy, w Warszawie, Krakowie, miasteczku pod Wrocławiem czy na wsi prędzej natkniesz się na rozbitą albo pustą „małpkę” przy przystanku niż na kogoś wracającego z porannego treningu. Ten widok wrósł w nasz krajobraz tak głęboko, że przestaliśmy go zauważać. Puste butelki pod ławkami w parku, puszki po piwie w krzakach obok placu zabaw, kolejki w osiedlowych sklepach, gdzie obok bułek i mleka na taśmę lądują stumililitrowe buteleczki wódki. To nasza codzienność. Krajobraz kraju, w którym alkohol jest tańszy, łatwiej dostępny i lepiej wypromowany niż większość podstawowych produktów spożywczych.

Od najmłodszych lat, idąc rano na lekcje, mijasz wielkie billboardy, z których uśmiechają się piękni, opaleni ludzie. Na tych plakatach nikt nie wymiotuje na klatce schodowej, nikt nie wrzeszczy na dzieci, nikt nie traci prawa jazdy, wątroby ani godności. W reklamach alkohol to złocisty trunek, który łączy przyjaciół, gwarantuje świetną zabawę, nagradza za ciężki dzień i stanowi nieodłączny element sukcesu. Wracasz do domu, włączasz telewizor albo scrollujesz media społecznościowe i dostajesz kolejną dawkę tego samego przekazu.

Pamiętacie głośną burzę wokół świątecznej reklamy piwa ze znanym aktorem przebranym za Świętego Mikołaja? Wtedy nawet najbardziej cierpliwym puściły nerwy. Postać w czerwonym stroju – jednoznacznie kojarzonym z dzieciństwem, prezentami i rodzinnym ciepłem – pojawia się w świątecznej scenerii z alkoholem i rzuca lekki, niby niewinny żarcik. Kiedy w sieci zawrzało, a Komisja Etyki Reklamy uznała spot za nieetyczny i naruszający standardy, twórcy oraz producent bronili się, że to tylko żartobliwa konwencja skierowana wyłącznie do dorosłych, emitowana w odpowiednich pasmach. Tyle że reklama zalała telewizję i internet, docierając bez trudu również do najmłodszych odbiorców.

REKLAMA
Reklama

Dla tysięcy dzieci w Polsce, które na święta czekają z przerażeniem, bo wolne od szkoły oznacza zamknięcie w czterech ścianach z pijanym rodzicem, widok Mikołaja promującego piwo był policzkiem. W całej tej dyskusji najważniejszy okazał się jeden wniosek: nie liczą się „dobre intencje” twórców ani mrugnięcie okiem do dorosłych, lecz gotowy przekaz i to, jak realnie oddziałuje on na odbiorcę. A ten przekaz oswajał najmłodszych z alkoholem, pakując go w papierek dziecięcej baśni.

Ta sprawa pokazuje szerszy problem – odpowiedzialność osób publicznych, celebrytów, aktorów i twórców internetowych. Młodzi ludzie nie szukają dziś autorytetów w podręcznikach do historii, tylko wśród ulubionych influencerów na TikToku, Instagramie czy YouTubie. To oni dyktują trendy, a dzieci chcą kopiować ich styl życia. Bardzo się denerwuję, kiedy widzę osoby z milionowymi zasięgami, które za grube pieniądze firmują twarzą alkohol, wplatają drinki w „lifestylowe” relacje z wakacji albo normalizują upijanie się jako coś zabawnego i pozytywnego. Zamiast wykorzystać ten gigantyczny kapitał zaufania do promowania sportu, dbania o zdrowie psychiczne czy pasji, część z nich staje się żywymi słupami ogłoszeniowymi branży, która niszczy ich własnych widzów. Zasięgi to nie tylko pieniądze z kontraktów, ale i realna odpowiedzialność za wzorce wtłaczane w głowy czternastolatków.

REKLAMA
Reklama

„Przemycają małpki w teczkach”. Jak dziś piją Polacy

Trzynastolatek pod sklepem i hipokryzja dorosłych

Na co dzień rozmawiam z setkami uczniów w całej Polsce, widząc ten problem bez udawania. Gdy występuję w mediach albo rozmawiam z politykami, często słyszę ten sam schemat: „Młodzież czasem wypije, nastolatkowie imprezują, zawsze tak było”. Za każdym razem muszę wyprowadzać dorosłych z tego wygodnego błędu. Większość społeczeństwa żyje w przekonaniu, że kontakt z alkoholem zaczyna się na progu dorosłości, w liceum czy technikum, około siedemnastego czy osiemnastego roku życia. Tymczasem twarde dane i nasza szkolna rzeczywistość są dość brutalne: wiek inicjacji alkoholowej w Polsce spadł do trzynastu–czternastu lat. Mówimy o uczniach siódmej czy ósmej klasy podstawówki. O młodych ludziach, których mózg, układ nerwowy i emocjonalność dopiero się kształtują. Badania ESPAD pokazują, że w grupie piętnasto- i szesnastolatków niemal trzy czwarte miało już za sobą doświadczenie picia alkoholu.

Wielokrotnie na ulicach Warszawy – nie na zapomnianych peryferiach, ale w samym centrum, pod zwykłymi sklepami – widziałem sceny, które mrożą krew w żyłach. Dwunasto- czy trzynastoletni chłopak podchodzi do starszego kolegi albo przypadkowego przechodnia i prosi: „Kupisz mi browarka?”. To nie margines ani pojedyncze wybryki „trudnej młodzieży”, lecz dowód na systemowy rozkład ochrony najmłodszych. Z jednej strony mamy dziurawe jak sito egzekwowanie zakazu sprzedaży alkoholu niepełnoletnim. W wielu punktach nikt nie pyta o dowód, bo liczy się utarg. Utwierdził mnie w tym przekonaniu chociażby eksperyment społeczny, który przeprowadziliśmy w jednym z programów interwencyjnych. Z drugiej strony działa gigantyczna presja kulturowa i marketingowa, która od przedszkola wbija dzieciom do głowy, że alkohol to przepustka do dorosłości.

Nigdy w życiu nie piłem alkoholu. Nie dlatego, że postanowiłem zostać klasycznym „grzecznym chłopcem” z pierwszej ławki, ale z prostego, racjonalnego przekonania, że to substancja psychoaktywna, która niszczy organizm, rozwala relacje i odbiera kontrolę nad życiem. W moim pokoleniu – wśród tzw. Zetek – dzieje się pod tym względem coś ciekawego. Jesteśmy generacją pełną skrajności politycznych i społecznych. Dane pokazują, że młodzi dorośli w wieku 18–24 lat piją wyraźnie mniej niż pokolenia naszych rodziców czy dziadków – abstynencję deklaruje już niemal jedna czwarta badanych. Rośnie moda na trzeźwość, na „NoLo”, sport, dbanie o głowę i autentyczne relacje bez kaca i „zgonowania” na imprezach. Coraz częściej spotykamy się na dobre jedzenie, planszówki czy wyjazdy, gdzie alkohol w ogóle nie jest potrzebny.

REKLAMA
Reklama

Nie zamierzam jednak lukrować rzeczywistości. Choć w moich bańkach niepicie staje się normalne, w skali kraju wciąż żyjemy w oparach absurdu. To chyba jedyna sytuacja w życiu, w której człowiek musi się gęsto tłumaczyć z tego, że nie chce sobie szkodzić. Gdy na spotkaniu towarzyskim odmawiasz drinka czy piwa, natychmiast rusza przesłuchanie: „Bierzesz leki?”, „Jesteś chory?”, „Nie bądź taki sztywny”, „Jak ty się bawisz bez procentów?”. Upojenie traktuje się w Polsce jako coś przezroczystego i naturalnego, podczas gdy trzeźwość wciąż bywa odbierana jak dziwactwo. Postawmy się na miejscu trzynastolatka bez ukształtowanego kręgosłupa ani wsparcia w domu. Dorośli przez dziesięciolecia normalizowali alkohol w filmach, piosenkach, reklamach i przy rodzinnym stole, a potem stają przed tym dzieckiem i mówią: „Bądź asertywny, nie pij”. To hipokryzja. Nie można wymagać od dzieci nadludzkiej odporności na substancję, którą czyni się fundamentem naszej kultury.

Nocna prohibicja w Polsce. Sejm zdecydował

Pułapka „zero procent”. Browary nie sprzedają napoju, tylko logo

Kiedy w styczniu tego roku, przed pierwszym czytaniem ustawy w Sejmie, zorganizowaliśmy jako „Akcja Uczniowska” konferencję prasową przy Wiejskiej, nie przyszliśmy z pustymi rękami ani samymi emocjami. Zleciliśmy agencji Brainlab oraz panelowi badawczemu Ariadna reprezentatywne badanie na grupie ponad tysiąca dwustu dorosłych Polaków. Chcieliśmy sprawdzić, jak wygląda nasza relacja z alkoholem i jego reklamą – bez marketingowych bajek lobbystów. Wyniki powinny wisieć nad biurkiem każdego posła, który w czwartek podniesie rękę podczas głosowania.

REKLAMA
Reklama

Po pierwsze: aż 84 proc. dorosłych Polaków, czyli blisko 26 mln osób, deklaruje, że pije alkohol, a 28 proc., czyli ponad 8,5 mln Polaków, sięga po niego przynajmniej raz w tygodniu. Absolutnym królem jest piwo, które wskazuje 56 proc. pijących. Tu upada pierwszy wielki mit, na którym swoje fortuny zbudowały browary: mit, że „piwo to nie alkohol”, lecz nieszkodliwy napój chłodzący po aktywności fizycznej. Nasze badanie i wiedza ekspertów pokazują jasno, że dla młodych ludzi to tanie, wszechobecne piwo jest główną bramką wejścia w świat substancji psychoaktywnych. Nikt nie zaczyna od czystego spirytusu. Zaczyna się od słodkiego, smakowego piwa w kolorowej puszce, które smakuje jak oranżada, kosztuje grosze i stoi w każdym sklepie obok batoników.

Chcą zakazu nocnej sprzedaży alkoholu. „Lewacka ideologia”

Po drugie: badanie obnażyło mechanizm psychologiczny, dzięki któremu branża od lat wodzi nas za nos. Gdy zapytaliśmy Polaków wprost, czy reklamy wpływają na ich zakupy, sześciu na dziesięciu odpowiedziało dumnie: „Nie, na mnie reklama nie działa”. Klasyka – lubimy myśleć o sobie jako o ludziach racjonalnych i odpornych na manipulację. Kiedy jednak zadaliśmy pytanie pomocnicze, niemal co czwarty badany przyznał szczerze, że bez reklam i promocji cenowych kupowałby alkohol rzadziej i mniej impulsywnie. Jeszcze ciekawiej zrobiło się przy pytaniu o piwa zero procent, o które tak zaciekle walczyli senatorowie.

REKLAMA
Reklama

Sześciu na dziesięciu Polaków twierdzi, że bez problemu odróżnia reklamę piwa bezalkoholowego od tego z procentami. Jednocześnie ponad połowa badanych ocenia, że te spoty promują przede wszystkim samą markę, a 45 proc. wprost nazywa je ukrytą formą reklamy alkoholu, zachęcającą do sięgnięcia po wersję z procentami. Medioznawcy nie zostawiają na tym złudzeniu suchej nitki, mówiąc, że deklarowane „odróżnianie” to często myślenie życzeniowe. Kiedy w telewizji przed dwudziestą widzisz spot z tym samym logo, tą samą czcionką, tym samym kolorem puszki i klimatem imprezy co przy piwie alkoholowym, mózg nie koduje małego znaczka „0,0%” w rogu ekranu. Koduje markę i oswaja się z nią.

Specjaliści przeciwdziałający przemocy w rodzinie tłumaczą, że browarom nie chodzi o sprzedaż piwa bezalkoholowego, lecz o to, by legalnie reklamować logotyp produktu alkoholowego. To ciągłe „puszczanie oczka” do klienta: „Hej, mamy tu coś fajnego, a jak kupisz to samo z procentami, będzie jeszcze lepiej”. Wśród najmłodszych dorosłych (18–24 lata) aż 37 proc. badanych przyznało, że traktuje piwo 0% jak zwykły napój – konkurencję dla coli czy soku. Piją je między zajęciami, przyzwyczajając się do goryczki, wyglądu puszki i rytuału otwierania kapsla. Stąd do sięgnięcia po oryginał z półki obok dzieli ich jeden krok.

Sześć złotych straty z każdej złotówki akcyzy

Ilekroć mówimy głośno o zakazie reklamy, zrównaniu akcyzy na piwo czy ograniczeniu nocnej sprzedaży, podnosi się chór obrońców „wolnego rynku” i przedstawicieli branży. Słyszymy, że zakaz reklam piwa zero procent uderzy w innowacyjność browarów, ograniczy rozwój segmentu, który rzekomo „pomaga ograniczać picie”, i pozbawi media milionowych budżetów. Słyszymy lamenty, że zakaz promocji wielopaków uderzy w portfele Polaków, a nocna prohibicja ograniczy wolność osobistą i zniszczy małe sklepy. Niektórzy politycy wzywają wręcz prezydenta Karola Nawrockiego do zawetowania ustawy, strasząc nadmierną ingerencją państwa.

REKLAMA
Reklama

Te argumenty nie wytrzymują zderzenia z rzeczywistością, a ich cynizm kłuje w oczy. Po pierwsze: wolność nie polega na tym, że korporacja może bezkarnie uzależniać trzynastolatków i pompować w przestrzeń publiczną fałszywy obraz substancji rakotwórczej i neurotoksycznej. W polskim prawie od dawna obowiązuje zakaz reklamy papierosów. Nikt przy zdrowych zmysłach nie domaga się emisji w prime time spotów „papierosów beznikotynowych” w identycznych paczkach jak zwykłe, z uśmiechniętym aktorem na nartach. Dlaczego więc w przypadku alkoholu – który niszczy zdrowie pijącego i życie jego bliskich – wciąż dajemy sobie wciskać kit o „wolności gospodarczej”?

Po drugie: spójrzmy na doświadczenia polskich miast z nocną prohibicją. Pamiętacie awanturę w Warszawie wokół ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu? Ile było krzyków o „zamachu na wolność”, straszenia rozkwitem melin i paraliżem życia mieszkańców. Kiedy przepisy weszły w życie, przyniosły lawinę pozytywów. Podobnie jak wcześniej w Krakowie, Poznaniu, Katowicach czy dziesiątkach innych gmin, na ulicach zrobiło się bezpieczniej. Spadła liczba nocnych awantur, interwencji policji i straży miejskiej, zniknęły pijackie krzyki pod oknami, a karetki przestały służyć jako darmowe taksówki dla ludzi, którzy w nocy postanowili dokupić kolejną butelkę. Nie wybuchła żadna rewolucja, sklepy nie zbankrutowały, za to zwykłym ludziom żyje się spokojniej. Dlatego jednym z kluczowych elementów walki z kryzysem musi być nocna prohibicja w całym kraju, a nie tylko tam, gdzie samorządom starczy odwagi.

REKLAMA
Reklama

Skarbówka zapłaciła miliony lokalnemu biznesmenowi. Tak kupiono działkę pod kluczową inwestycję

Po trzecie: spójrzmy na ochronę zdrowia i ekonomię, na które tak chętnie powołują się przeciwnicy ustawy. Lekarze ze szpitalnych oddziałów ratunkowych, z którymi współpracuję i których znam prywatnie, opowiadają historie, po których odechciewa się wszystkiego. Ich codzienność na SOR-ze to zaprzeczenie lukrowanego świata z reklam. Zamiast „relaksu i wspólnoty” mają przed sobą skrajnie agresywnych pacjentów bez kontaktu logicznego, którzy wyzywają personel, rzucają się z pięściami na ratowników i zagrażają innym, często ciężko chorym ludziom. Mówią o trzydziesto- i czterdziestolatkach trafiających na oddział z pełnoobjawowym „delirium tremens” – stanem bezpośredniego zagrożenia życia – po latach „niewinnego” picia kilku piw dziennie, bo przecież „piwo to nie alkohol”.

Ci sami lekarze przypominają prostą matematykę, która powinna zamknąć usta księgowym branży, bo jako państwo dopłacamy do skutków nadużywania alkoholu kilkukrotnie więcej, niż wynoszą wpływy do budżetu z akcyzy! Każda złotówka, którą państwo „zarabia” na sprzedaży wódki i piwa, wraca w postaci niemal sześciu złotych strat i wydatków na leczenie chorób serca, udarów, uszkodzeń układu nerwowego i nowotworów, a także na opiekę psychiatryczną, interwencje policji, zespoły ratownictwa medycznego i skutki wypadków drogowych. Gdy w ochronie zdrowia brakuje pieniędzy na pacjentów onkologicznych czy dzieci z chorobami rzadkimi, dotowanie z publicznych środków zysków branży alkoholowej jest po prostu niemoralne.

25 tysięcy Niebieskich Kart i cena „promocji 4+4”

Jest jeszcze rachunek, którego nie da się przeliczyć na złotówki – rachunek ludzkiej krzywdy. Jak wynika z policyjnych statystyk dotyczących realizacji procedury „Niebieskie Karty” w 2025 r., 24 988 osób stosujących przemoc domową znajdowało się pod wpływem alkoholu. Gdy sklepy kuszą promocjami „kup cztery piwa, kolejne cztery gratis”, dla setek tysięcy polskich dzieci nie jest to „okazja cenowa”, lecz zapowiedź piekła, które wieczorem rozpęta się w ich domu.

REKLAMA
Reklama

Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA), które wspierają nasze działania, mówią o tym z perspektywy osób, które ten koszmar przeżyły. Dla nich wszechobecne reklamy alkoholu nie są neutralnym tłem, ale ciągłym przypomnieniem o chaosie, wstydzie i lęku, w którym dorastały, podczas gdy telewizja wmawia im, że ta sama butelka to synonim szczęśliwej rodziny.

Wybór zero-jedynkowy przy Wiejskiej

Czy ustawa, nad którą w czwartek pochyli się Sejm, to rozwiązanie idealne? Bądźmy szczerzy: nie. Jako „Akcja Uczniowska” popieramy te przepisy całym sercem, bo to ogromny krok w dobrą stronę – całkowity zakaz reklamy alkoholu, nocna prohibicja na terenie całego kraju, ograniczenie sprzedaży na stacjach benzynowych, walka z promocjami obniżającymi cenę jednostkową i uderzenie w tzw. „alkotubki” udające musy owocowe dla dzieci.

Jednocześnie od roku powtarzamy parlamentarzystom, czego w tych przepisach wciąż brakuje, by system był szczelny: zrównania akcyzy na piwo z akcyzą na mocniejsze alkohole (dziś czysty alkohol w piwie jest opodatkowany znacznie niżej niż w wódce, przez co piwo jest absurdalnie tanie), wydzielenia w sklepach zamkniętych stref dla alkoholu i produktów zero procent oraz powołania Rzecznika ds. Profilaktyki Uzależnień.

I pamiętajmy: żaden zakaz nie zadziała w pełni, jeśli nie damy młodym ludziom wiedzy o tym, jak działa ich mózg, czym jest uzależnienie i jak radzić sobie z emocjami bez takich substancji.

REKLAMA
Reklama

Dzieci mogły wybrać „inną płeć”. Kontrowersyjna ankieta MSWiA

Dziś najważniejsze jest, by nie zepsuć tego, co udało się wypracować. Społeczeństwo jest na te zmiany gotowe. W badaniach 80 proc. Polaków opowiada się za zakazem reklamy alkoholu, w tym piwa bezalkoholowego. Politycy nie mogą udawać, że nie widzą tego mandatu społecznego, który wcale nie zdarza się tak często.

W czwartek na sali plenarnej Sejmu nie będzie miejsca na wymówki. Nie będzie można zasłonić się partyjną dyscypliną, niejasnymi analizami prawnymi czy troską o „tradycję”. Posłanki i posłowie staną przed wyborem zero-jedynkowym: albo odrzucą szkodliwe poprawki Senatu i przywrócą ustawie jej pierwotny sens, albo ugną się pod presją lobbystów i zostawią furtkę do dalszego rozpijania społeczeństwa. Zaraz potem swój podpis będzie musiał złożyć prezydent. Wierzę, że w Pałacu Prezydenckim zwycięży troska o polskie rodziny i przyszłość najmłodszych, a nie podszepty tych, którzy na ludzkiej słabości zarabiają miliardy.

Miarą odpowiedzialności państwa nie jest to, ile zarobi na ludzkiej słabości, ale ilu ludzi potrafi przed nią uchronić. Politycy! Nie zawiedźcie.

Źródło: Zero.pl
Paweł Mrozek
Paweł MrozekDziałacz społeczny i edukacyjny, założyciel Akcji Uczniowskiej, członek Instytutu Praw Dziecka im. Janusza Korczaka - autor zewnętrzny.
REKLAMA
Reklama