„Prowadź swój pług przez kości umarłych” Olgi Tokarczuk znalazła się wśród 50 książek wszech czasów wybranych przez brytyjski „Daily Telegraph”. Krytyk Jake Kerridge docenił powieść za niekonwencjonalną formę i radykalny sposób patrzenia na świat.
- „Prowadź swój pług przez kości umarłych” znalazła się w zestawieniu obok dzieł Homera, Platona, Dantego, Mary Shelley czy Jamesa Joyce’a.
- Krytyk „Daily Telegraph” Jake Kerridge określił powieść Tokarczuk jako niekonwencjonalną zagadkę kryminalną i zwrócił uwagę na jej związki z twórczością Williama Blake’a.
- Wśród książek XXI wieku wyróżniono m.in. „Persepolis”, „Rok magicznego myślenia”, „Genialną przyjaciółkę” i „W komnatach Wolf Hall”.
Książka Olgi Tokarczuk „Prowadź swój pług przez kości umarłych” znalazła się na liście 50 książek wszech czasów opublikowanej w poniedziałek przez brytyjski dziennik „Daily Telegraph”. Zestawienie ma przedstawiać dzieła, które – zdaniem jego autora – „każdy poważny czytelnik powinien mieć na swojej półce”.
Krytyk literacki dziennika Jake Kerridge określił powieść polskiej noblistki jako „niekonwencjonalną zagadkę kryminalną”. Fabuła rozgrywa się na wsi na polsko-czeskim pograniczu, gdzie kolejni zapaleni myśliwi giną w tajemniczych i makabrycznych okolicznościach.
Kerridge przypomniał, że Tokarczuk zaczerpnęła tytuł powieści z aforyzmu poety Williama Blake’a. Zdaniem krytyka proza polskiej pisarki, podobnie jak twórczość brytyjskiego poety, daje czytelnikowi „nowy, radykalny sposób patrzenia na świat”.
Mocny głos krytyczny w powieści Tokarczuk
Autor zestawienia zwrócił również uwagę na krytyczny wymiar książki. Ocenił, że oskarżenie Tokarczuk pod adresem polskiej kultury, w której – jak napisał – okrucieństwo jest endemiczne, wybrzmiewa tym mocniej, że zostało sformułowane nie wprost.
Powieść Tokarczuk znalazła się w zestawieniu obok dzieł należących do kanonu światowej literatury. „Daily Telegraph” uwzględnił m.in. „Iliadę” Homera, „Ostatnie dni Sokratesa”, czyli brytyjskie wydanie czterech dialogów Platona, oraz „Metamorfozy” Owidiusza.
Kerridge rekomenduje także „Boską komedię” Dantego, zabierającą czytelnika w podróż przez piekło i czyściec, oraz eseje Michela Montaigne’a, podkreślając ich erudycję. Wśród klasyków znalazł się również „Frankenstein” Mary Shelley. Krytyk ocenił, że żadna z jego filmowych adaptacji nie dorównuje literackiemu pierwowzorowi.
Od „Ulissesa” po współczesne klasyki
Na liście nie zabrakło „Alicji w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla. Zdaniem autora zestawienia książka przetrwała „wygładzenie”, któremu została poddana w animowanej adaptacji Disneya.
Literaturę XX wieku reprezentują m.in. modernistyczny „Ulisses” Jamesa Joyce’a oraz „Wielki Gatsby” Francisa Scotta Fitzgeralda, określony jako anatomia amerykańskiego snu. Wśród mniej oczywistych wyborów znalazły się „Trylogia kairska” egipskiego pisarza Naguiba Mahfouza oraz surrealistyczna „Trąbka do słuchania” Leonory Carrington.
Kerridge przyznał, że wskazanie przyszłych klasyków XXI wieku było szczególnie trudne. Z ostatniego ćwierćwiecza wybrał m.in. „Persepolis” Marjane Satrapi, „Rok magicznego myślenia” Joan Didion, „Genialną przyjaciółkę” Eleny Ferrante oraz „W komnatach Wolf Hall” Hilary Mantel.
Jedna książka na autora
Autor zestawienia podkreślił, że lista nie ma być wyłącznie próbą wskazania najbardziej oczywistych klasyków. Jego zdaniem niezależnie od tego, czy czytelnicy zgodzą się z dokonanym wyborem, zestawienie pokazuje, że literatura ma się znacznie lepiej, niż często się zakłada.
Przy tworzeniu listy obowiązywała zasada, zgodnie z którą każdy autor mógł być reprezentowany tylko przez jedno dzieło. Zestawienie nie obejmuje Biblii ani żadnego dramatu Williama Szekspira. Jak wyjaśnił Kerridge, ich obecność w kanonie literatury jest oczywistością.
Wyróżnienie dla „Prowadź swój pług przez kości umarłych” wpisuje twórczość Tokarczuk w szeroki kontekst światowej literatury – od starożytnych eposów i filozoficznych dialogów po najnowszą prozę. Powieść polskiej autorki została przez brytyjskiego krytyka zestawiona z dziełami, które od pokoleń kształtują literacki kanon.