Szykuje się drastyczna podwyżka tzw. opłaty cukrowej. Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym, który zakłada, że najmocniej wzrosną stawki za napoje energetyczne – opłata za dodatek kofeiny lub tauryny skoczy aż dziesięciokrotnie. Zmiany mają wejść w życie z początkiem 2027 r.
- Rada Ministrów poparła projekt Ministerstwa Finansów i Gospodarki podnoszący opłatę od słodzonych napojów, energetyków, syropów-suplementów oraz koncentratów.
- Stawka za dodatek kofeiny lub tauryny wzrośnie z 10 groszy do 1 zł za litr, a maksymalny koszt opłaty za litr napoju zwiększy się z 1,20 zł do 1,80 zł.
- Pieniądze z wyższych stawek trafią do NFZ na profilaktykę i leczenie otyłości, choć w tle pozostaje weto prezydenta Karola Nawrockiego do poprzedniej wersji tych przepisów.
Pracowałeś w wakacje? Przed 1 października musisz zrobić jedną rzecz
Przyjęta przez rząd propozycja nowelizacji przepisów o zdrowiu publicznym oznacza istotne przeformułowanie dotychczasowych zasad naliczania opłaty cukrowej. Podstawowa opłata stała za napoje zawierające do 5 gramów cukru w 100 ml (lub co najmniej jeden słodzik) pójdzie w górę z 50 do 70 groszy za litr. Z kolei część zmienna, pobierana za każdy gram cukru powyżej progu 5 gramów, zostanie podwojona – z 5 do 10 groszy.
Największe przełożenie na ceny sklepowe odczują jednak miłośnicy napojów energetycznych. Opłata za obecność kofeiny bądź tauryny wzrośnie dziesięciokrotnie – z dotychczasowych 10 groszy do aż 1 zł za litr. Rząd podnosi również górny limit obciążenia: maksymalna kwota opłaty za litr napoju zwiększy się z 1,20 zł do 1,80 zł.
Co Polacy sądzą o systemie kaucyjnym? Wyniki badania mogą zaskakiwać
Na co pójdą pieniądze z opłaty cukrowej?
Nowe regulacje uszczelnią ponadto dotychczasowe przepisy, rozszerzając katalog produktów objętych opłatą. Danina dotknie m.in. mocno słodzone syropy owocowe sprzedawane jako suplementy diety (z wyłączeniem małych opakowań do 200 ml, np. syropów na kaszel), a także napoje z zawartością minimum 20 proc. soku i do 5 g cukru, o ile zawierają kofeinę, taurynę lub słodziki.
Nowością jest również stała opłata dla wszystkich rodzajów koncentratów do przygotowywania napojów, która wyniesie 3 zł za litr lub kilogram.
Wpływy ze zgromadzonych środków zostaną przekazane do budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia. Zdaniem resortu finansów oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, finanse te pozwolą na zwiększenie nakładów na edukację zdrowotną, przeciwdziałanie otyłości oraz opiekę medyczną nad pacjentami z chorobami cywilizacyjnymi.
„W Polsce coraz więcej osób zmaga się z nadwagą i otyłością, co zwiększa ryzyko chorób, m.in. cukrzycy i chorób układu krążenia. Jednym z czynników sprzyjających nadmiernej masie ciała jest częste spożywanie słodkich napojów. Zmiany mają zachęcać producentów do ograniczania zawartości cukru i innych składników nadających napojom słodki smak” – oceniła KPRM.
Prezydent kontra wyższa opłata cukrowa
Mimo że wejście przepisów w życie zaplanowano na 1 stycznia 2027 roku, ścieżka legislacyjna może okazać się wyboista. Przypomnijmy, że w połowie grudnia 2025 r. prezydent Karol Nawrocki zablokował zbliżony projekt ustawy, powołując się na zobowiązanie o niepodpisywaniu ustaw podnoszących obciążenia podatkowe.
– Zamiast uszczelniać system podatkowy, rząd sięga do kieszeni obywateli. Podatek w wysokości nawet 3,60 zł od dwulitrowego napoju czy soku to realny cios w domowe budżety – tłumaczył prezydent.
Zawetowane przepisy miały podwyższyć opłatę cukrową, aby zniechęcić do kupowania słodkich i energetycznych napojów, a tym samym ograniczyć m.in. otyłość i cukrzycę. Stawki opłaty miały zostać podniesione m.in. z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju z cukrem do 5 g w litrze lub słodzikiem i z 0,10 zł do 1,00 zł za dodatek kofeiny lub tauryny.
Może zainteresuje Cię także: