Ministerstwo Zdrowia opublikowało dane statystyczne dotyczące wykonań w transplantologii w 2025 r. Udało się przeprowadzić rekordowe 2298 procedur transplantacyjnych oraz 106 przeszczepów od żyjących dawców. Dodatkowo przeprowadzono też 1650 przeszczepów tkanek oka.
-
Rok 2025 był rekordowy dla polskiej transplantologii: wykonano 2298 przeszczepów narządów i uratowano życie 2404 pacjentów.
-
Dane MZ pokazują wyraźny wzrost liczby dawców i transplantacji: nerek, wątroby i płuc, także dzięki współpracy międzynarodowej.
-
Państwo przeznacza 100 mln zł rocznie na rozwój transplantologii, sprzęt, koordynatorów i nowe technologie zwiększające skuteczność zabiegów.
W ramach międzynarodowej współpracy – poza Polską pobrano 59 narządów, z których 55 zostało przeszczepionych polskim pacjentom.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że „każdy z nas może uratować co najmniej sześć żyć”. Po śmierci do przeszczepienia można pobrać nie tylko narządy – nerki, trzustkę, wątrobę, serce czy płuca, ale także rogówki i inne tkanki (skórę, kości, zastawki serca).
Dane prezentowane przez Ministerstwo Zdrowia pokazują, że zarówno liczba dawców, jak i przeszczepów w ostatnich latach zwiększa się.
Od 2019 r. zauważalne wzrosty odnotowano w:
liczbie przeszczepień nerek: +80 proc. (w stosunku do 2021 r.)
liczbie przeszczepień wątroby: +160 proc. (w stosunku do 2020 r.)
liczbie przeszczepień płuc +45 proc. (w stosunku do 2020 r.)
(Dane: MZ)
Publiczne wsparcie na rzecz transplantologii
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że przekazuje rocznie 100 mln zł na rzecz Narodowego Programu Transplantologii. Dzięki tym funduszom i działaniu programu szpitale otrzymują wsparcie sprzętowe oraz rozbudowywana jest sieć koordynatorów transplantacyjnych i donacyjnych w szpitalach. Istotne jest także wsparcie rozwoju nowych technologii medycznych – perfuzji, która zwiększa dostępność przeszczepień narządowych, pozwalając m.in. na poprawę jakości przeszczepianego narządu.
Znaczenie w rozwoju polskiej transplantologii mają także działania podlegającego ministrowi zdrowia Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji „Poltransplant”. Centrum odpowiada m.in. za prowadzenie Krajowej Listy Oczekujących na Przeszczep, koordynuje pobieranie i przeszczepianie komórek, tkanek oraz narządów, a także zajmuje się promocją transplantologii.
Kto może zostać dawcą narządów pośmiertnie i za życia?
Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem narządy i tkanki mogą zostać pośmiertnie pobrane od każdego, kto nie wyraził za życia sprzeciwu.
Sprzeciw natomiast można wyrazić poprzez wpisanie się do Centralnego Rejestru Sprzeciwów (prowadzony przez „Poltransplant”), sporządzenie pisemnego własnoręcznie podpisanego oświadczenia lub złożenie ustnego oświadczenie w obecności co najmniej dwóch osób, które muszą potwierdzić to pisemnie.
W przypadku dawstwa za życia – oprócz zgodności tkankowej z biorcą – wymagana jest świadoma i dobrowolna zgoda potwierdzona podpisanym w obecności lekarza oświadczeniem. Gdy dawca i biorca nie są spokrewnieni w linii prostej, zgodę na transplantację musi wydać sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania dawcy.
Historia polskiej transplantologii
Początki polskiej transplantologii sięgają lat 60. XX wieku. Pierwszy udany przeszczep nerki wykonano w Polsce w 1966 r. w Warszawie. Ogromne znaczenie w rozwoju krajowej transplantologii miało wprowadzenie leków immunosupresyjnych, które mają zapobiegać odrzucaniu wszczepionych narządów.
Od 1966 r. szacuje się, że w Polsce przeprowadzono blisko 50 tys. transplantacji. Najczęściej przeszczepianym organem są nerki.
Szczegóły dotyczące transplantacji przeprowadzanych w Polsce, procedury prawne oraz informacje dotyczące osób oczekujących na przeszczep dostępne są na stronie internetowej Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji „Poltransplant”.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia, Zero.pl