Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha oraz pełniąca obowiązki ministra kultury Tetiana Bereżna zaapelowali do organizatorów Biennale Sztuki w Wenecji o wycofanie zgody na udział Rosji w nadchodzącej edycji wydarzenia. Urzędnicy argumentują, że rosyjska agresja za cel obrała sobie nie tylko zniszczenie państwa ukraińskiego, ale i jego kulturę.
- Ukraińscy ministrowie spraw zagranicznych i kultury wydali wspólne oświadczenie, w którym domagają się usunięcia Rosji z listy uczestników weneckiej imprezy kulturalnej.
- W latach 2022-2024 rosyjscy artyści i instytucje byli wykluczeni z Biennale.
- Kijów przytoczył dane, według których Rosjanie wywieźli z Ukrainy podczas trwającej wojny co najmniej 35 482 muzealne eksponaty.
„Biennale w Wenecji jest jedną z najbardziej opiniotwórczych platform sztuki na świecie i nie może stać się sceną do wybielania zbrodni wojennych, które Rosja codziennie popełnia przeciwko narodowi ukraińskiemu oraz naszemu dziedzictwu kulturowemu. Od 2014 roku Rosja celowo niszczy obiekty ukraińskiego dziedzictwa kulturowego, naruszając normy międzynarodowego prawa humanitarnego oraz postanowienia Konwencji haskiej z 1954 roku o ochronie dóbr kultury w razie konfliktu zbrojnego” – czytamy w opublikowanym wspólnie komunikacie szefa resortu spraw zagranicznych Andrija Sybihy oraz minister kultury Tetiany Bereżnej.
Ukraińskie władze podkreśliły, że chciałyby, żeby weneccy kuratorzy podtrzymali swoją wcześniejszą decyzję z lat 2022-2024 o wykluczeniu z wydarzenia rosyjskich artystów i instytucji.
Andrij Sybiha i Tetiana Bereżna zaznaczyli także, że rosyjska sztuka pozostaje w ścisłym związku z rosyjskim przywództwem politycznym. Podali przykład ujawnionych relacji biznesowych komisarz rosyjskiego pawilonu Anastazji Karnejewej z przemysłem wojskowym.
„Wykluczenie Rosji z międzynarodowych platform kulturalnych jest kluczowe dla zachowania ich neutralności, uniknięcia upolitycznienia oraz ochrony sfery kultury przed państwową propagandą wojenną. Szczególne zaniepokojenie budzą informacje o powiązaniach ogłoszonej komisarz rosyjskiego pawilonu, Anastazji Karnejewej, z rosyjskim kompleksem wojskowo-przemysłowym, co po raz kolejny pokazuje, że w Rosji kultura pozostaje nierozerwalnie związana z militarystycznym reżimem” – napisano.
Dodatkowo, jak podkreślili ukraińscy ministrowie, Rosja używa języka sztuki jako propagandy swoich agresywnych działań: „Rosja otwarcie wykorzystuje również kulturę jako narzędzie wpływu politycznego. Wymownym przykładem jest wypowiedź Michaiła Piotrowskiego, dyrektora Państwowego Muzeum Ermitażu, który rosyjskie projekty kulturalne za granicą określił mianem «operacji specjalnej»”.
Ukraina nie chce Rosji na Biennale. Co zrobią Włosi?
Według ukraińskiego MSZ dopuszczenie Rosji do udziału w międzynarodowym wydarzeniu artystycznym w obecnych warunkach byłoby sprzeczne z wartościami, które – zdaniem Kijowa – powinna reprezentować globalna społeczność kulturalna. „Wierność zasadom wolności, godności człowieka i prawa międzynarodowego powinna być fundamentem dla świata sztuki, podobnie jak solidarność z narodem ukraińskim, którego kulturę próbuje się zniszczyć” – podkreślono w oświadczeniu.
Ukraińskie władze przypomniały również o skali strat poniesionych przez sektor kultury od początku rosyjskiej inwazji. Jak wskazano, od 2022 roku w wyniku działań wojennych zginęło 346 artystów oraz 132 ukraińskich i zagranicznych pracowników mediów.
Według danych Kijowa rosyjskie siły okupacyjne wywiozły z Ukrainy co najmniej 35 482 muzealne eksponaty. Jednocześnie ponad 2,1 mln obiektów dziedzictwa kulturowego pozostaje na terenach kontrolowanych przez Rosję, gdzie – jak zaznaczono – grozi im zniszczenie lub nielegalny wywóz.
Ukraińscy rządzący napisali w oświadczeniu także o polityce rusyfikacji, odnosząc się także do historii: „Język ukraiński jest wypierany z edukacji, mediów i przestrzeni publicznej, ukraińskie książki są niszczone, zbiory bibliotek przepisywane, a nauczyciele, dziennikarze i przedstawiciele kultury są prześladowani”.
Władze Fundacji Biennale w Wenecji w środę potwierdziły uczestnictwo Rosji w imprezie kulturalnej. Swoją decyzję argumentowały stwierdzeniem, że Wenecja to „miasto dialogu”. Zagraniczne media informują, że włoski rząd nie jest z tego powodu zadowolony, a w piątek ministerstwo kultury przekazało, że powyższa decyzja została powzięta „w całości niezależnie” przez Fundację Biennale.
Biennale w Wenecji to jedna z najważniejszych i najstarszych międzynarodowych wystaw sztuki współczesnej na świecie. Pierwsza jej edycja odbyła się w 1895 r. Jej nazwa pochodzi od włoskiego słowa „dwuletni” – wystawa odbywa się bowiem w cyklicznej, dwuletniej formule. Podczas weneckiego Biennale prezentowane są awangardowe nurty w sztuce, architekturze, a także filmie, tańcu i teatrze. Niektóre z ekspozycji nawiązują do aktualnych tematów społeczno-politycznych.