Nielegalne składowisko niebezpiecznych odpadów w Ryczołku wciąż nie jest właściwie zabezpieczone. Reporterzy Zero.pl i Interwencji Zero wrócili na miejsce po publikacji materiału, w którym opisali zagrożenie dla pobliskiej 23. Bazy Lotnictwa Taktycznego, mieszkańców i środowiska. – My tutaj stoimy, nikogo więcej tutaj nie ma, nikt tego terenu nie zabezpiecza realnie – alarmował Patryk Słowik podczas programu.
- Niebezpieczne składowisko toksycznych odpadów znajduje się około 7 km od 23. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Janowie. Według ekspertyzy Akademii Pożarniczej ryzyko pożaru jest bardzo wysokie. O sprawie pisaliśmy w Zero.pl.
- Patryk Słowik przekazał, że przed publikacją materiału o zagrożeniu poinformowano ABW i Służbę Kontrwywiadu Wojskowego. Po powrocie reporterów na miejsce nie zastali tam jednak realnego zabezpieczenia terenu, co pokazaliśmy w czwartek rano w Interwencji Zero.
- Usunięcie odpadów może kosztować dziesiątki milionów złotych. Burmistrz Kałuszyna podkreśla, że gmina nie jest w stanie samodzielnie ponieść takich wydatków.
- Burmistrz Arkadiusz Czyżewski apeluje o pilne działania państwa i potraktowanie sprawy jako sytuacji kryzysowej na szczeblu krajowym.
Reporterzy Kanału Zero i Zero.pl ponownie pojawili się w Ryczołku, gdzie znajduje się nielegalne składowisko niebezpiecznych odpadów. W opublikowanym wcześniej materiale Patryk Słowik i Filip Baczkura opisali zagrożenie, jakie stwarza ono dla mieszkańców, środowiska oraz pobliskiej 23. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Janowie. Tym razem sprawdzili, czy po publikacji coś się zmieniło.
Na miejscu w czwartkowy ranek pojawiła się Interwencja Zero. Zgromadzili się okoliczni mieszkańcy, samorządowcy oraz nasi dziennikarze.
„Nic się do tej pory nie zmieniło”
– Publikacja materiału odbyła się we wtorek i nic się do tej pory nie zmieniło. Nadal jesteśmy w tym miejscu. To miejsce nie jest specjalnie chronione – powiedziała Monika Krześniak, rozpoczynając relację z Ryczołka.
Patryk Słowik zwrócił uwagę, że przed publikacją dziennikarze poinformowali o sprawie Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Służbę Kontrwywiadu Wojskowego. Chodziło o to, by służby mogły zareagować, zanim informacja o łatwym dostępie do składowiska trafi do szerokiej publiczności.
– Jeżeli my pokazujemy, że można tutaj wejść, a zaraz to pewnie pokażemy, że właściwie każdy może tutaj wejść, więc może wejść też nieprzyjaciel i unieszkodliwić bazę lotnictwa taktycznego, no to jeżeli publikowany jest taki materiał w ogólnopolskich mediach z dużymi zasięgami, to jest ten moment, kiedy już trzeba zadziałać – podkreślił dziennikarz.
Jak relacjonował, na miejscu nie było widać zmian w zabezpieczeniu terenu. – My tutaj stoimy, nikogo więcej tutaj nie ma, nikt tego terenu nie zabezpiecza realnie, no bo ciężko zabezpieczeniem nazwać jednego pana z prywatnej agencji ochrony, który tam, nie wiem, o osiemnastej czy dwudziestej idzie do domu – mówił Słowik.
Reporter przypomniał również, że składowisko jest oznaczone w nawigacji. Osoba, która chce tam dotrzeć, może znaleźć je, wpisując odpowiednią nazwę w mapach. Zdaniem Słowika teren powinien być pilnowany do czasu usunięcia odpadów. Równolegle należy rozpocząć samą operację ich utylizacji, ponieważ – jak wskazują eksperci – będzie ona skomplikowana logistycznie.
Zagrożenie dla wojskowego lotniska
Składowisko znajduje się około 7 km od 23. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Janowie. To ważny obiekt dla zabezpieczenia wschodniej flanki NATO. Stacjonują tam samoloty bojowe FA-50GF.
Słowik wyjaśniał, że w przypadku pożaru największym problemem dla bazy nie musi być bezpośrednie oddziaływanie płomieni. – Kłopotem oczywiście nie jest ogień, bo ogień tam nie dotrze. Natomiast kłopotem jest sadza, dym – zaznaczył.
Ekspertyza Akademii Pożarniczej z września 2026 r. wskazuje na bardzo wysokie prawdopodobieństwo pożaru. W pojemnikach znajdują się łatwopalne i niebezpieczne substancje, a część zbiorników jest uszkodzona i nieszczelna. W razie pożaru, przy niekorzystnych warunkach wiatrowych, skutki mogłyby objąć wojskowe lotnisko, pobliskie drogi i okoliczne miejscowości.
Wśród potencjalnych zagrożeń eksperci wymieniają emisję toksycznych substancji, w tym fosgenu i fluorowodoru. Niebezpieczna mogłyby być również woda użyta do gaszenia pożaru, która mogłyby doprowadzić do skażenia okolicznych rzek.
Burmistrz: gmina nie udźwignie kosztów
Podczas Interwencji Zero głos zabrał także burmistrz Kałuszyna Arkadiusz Czyżewski. Podkreślił, że na terenie w Ryczołku nigdy nie było zgody na składowanie odpadów. Służby odkryły je 5 lutego 2022 r. Od tamtej pory – jak mówił samorządowiec – wielokrotnie zwracał się do instytucji i osób decyzyjnych z prośbą o pomoc w sfinansowaniu utylizacji.
– Przez pięć lat występowałem wielokrotnie do wszelkich możliwych osób decyzyjnych, które, wydawało mi się, mogą zadziałać w ten sposób, żeby sfinansować utylizowanie tego nielegalnego składowiska – powiedział Czyżewski. Mimo to nic się nie zmieniło.
Boją się, że nowa autostrada przetnie ich domy. Interwencja Zero ruszyła do Prażmowa
Burmistrz przywołał wstępne wyliczenia kosztów sprzed około półtora roku. Wynikało z nich, że usunięcie odpadów może pochłonąć 70 mln zł. W materiale opublikowanym wcześniej przez Zero.pl wskazywano z kolei na ok. 80 mln zł. W obu przypadkach chodzi o kwotę, której gmina nie jest w stanie samodzielnie wyłożyć.
– To są pieniądze, które gmina Kałuszyn, niecałe sześć tysięcy mieszkańców, nigdy nie będzie w stanie odłożyć, nawet zabezpieczyć w budżecie w żaden sposób – zaznaczył samorządowiec.
Czyżewski podkreślił, że problem nie dotyczy wyłącznie jego gminy. Składowisko znajduje się w pobliżu zabudowań, a do centrum Kałuszyna jest – według burmistrza – około 1,5 km.
„To będzie ogromna tragedia”. Apel o reakcję na szczeblu krajowym
Burmistrz zaapelował o pilne działania i potraktowanie sprawy jako sytuacji kryzysowej. Podkreślał, że nie można czekać na kolejne procedury administracyjne, ponieważ zagrożenie wymaga szybkiej reakcji.
– Jeżeli my niezwłocznie nie rozwiążemy wspólnie tego tematu, to za chwilę to będzie ogromna tragedia – ostrzegał Czyżewski. Dodał, że konsekwencje mogą dotknąć nie tylko mieszkańców Kałuszyna, ale również znacznie większego obszaru.
Samorządowiec przywołał katastrofę ekologiczną na Odrze. Jak mówił, w tamtej sytuacji państwo musiało zareagować szybko, zamiast czekać na zakończenie procedur i ustalenie odpowiedzialnych. Podobnego podejścia oczekuje w sprawie składowiska w Ryczołku.
– Apeluję jeszcze raz o zadziałanie w tej materii, zadziałanie w trybie nagłym, potraktowanie tego jako sytuacji kryzysowej na szczeblu krajowym – podkreślił burmistrz. Drugi z dziennikarzy Zero.pl i współautor tekstu Filip Baczkura wyraził nadzieję, że odpowiednie służby niebawem doprowadzą do rozwiązania tego problemu.
Składowisko wykryto w 2022 r. Wcześniejszy materiał Zero.pl opisywał nie tylko skalę zagrożenia, lecz także dokumentację wskazującą, że o niebezpieczeństwie wiedziało wojsko, a ekspertyza Akademii Pożarniczej trafiła do kierownictwa Ministerstwa Obrony Narodowej.