Podczas rozmów w Abu Zabi Moskwa miała domagać się wyjścia Finlandii z NATO i wycofania sił Sojuszu z Estonii, Łotwy i Litwy – twierdzi „Bild”. Na dodatek Kreml w piątek przekazał, że Europa musi najpierw wykazać gotowość do udziału w procesie pokojowym.
- Według „Bilda” Rosja chce nowego ładu bezpieczeństwa w Europie: Finlandia miałaby opuścić NATO, a siły Sojuszu wycofać się z państw bałtyckich. Moskwa żąda też całego Donbasu i neutralności Ukrainy.
- W zamian Rosja miała zaproponować wycofanie broni jądrowej z Białorusi i wojsk z Naddniestrza. Niemiecki dziennik podkreśla, że to jedna z kilku propozycji, a nie wiadomo, którą popiera Putin.
- Kreml uzależnia udział Europejczyków w negocjacjach od ich „szczerej gotowości” do wkładu w pokój. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas odpowiada, że to nie Rosja będzie wskazywać, kto reprezentuje UE.
Czytaj także: Nocne rozmowy z udziałem Polski. „Na lotnisku wojskowym w Dublinie”
Podczas rozmów w Abu Zabi o zakończeniu wojny Rosji przeciwko Ukrainie Moskwa domagała się wystąpienia Finlandii z NATO oraz wycofania sił Sojuszu z terytorium krajów bałtyckich. Informację przekazał dziennik „Bild” na swoim rosyjskojęzycznym kanale w Telegramie. Doniesienia nie zostały dotąd oficjalnie potwierdzone.
Według niemieckiej gazety rosyjska propozycja „nowego ładu bezpieczeństwa w Europie” zakłada wycofanie sił NATO z Estonii, Łotwy i Litwy. Finlandia, która wstąpiła do Sojuszu w 2023 r., miałaby z niego wyjść. Oznaczałoby to de facto cofnięcie zmian, do których doszło w regionie Morza Bałtyckiego po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.
Wśród warunków Moskwy znalazło się również przejęcie całego Donbasu, w tym części obwodów donieckiego i ługańskiego, które pozostają pod kontrolą Kijowa. Ukraina miałaby przyjąć status państwa niezaangażowanego i zrzec się planów wstąpienia do NATO. Opcja członkostwa w Unii Europejskiej pozostałaby otwarta.
Czytaj także: Hiszpania z rekordową liczbą ludności. Wskazano na migrację
Porty, morza i Mołdawia
Zgodnie z rosyjskim planem porty w Odessie i Mikołajowie zostałyby zdemilitaryzowane, aby Ukraina nie mogła wykorzystywać ich jako baz morskich. Propozycja zawiera także zapisy o swobodzie żeglugi na Morzu Czarnym i Bałtyckim. Szczegóły tych gwarancji nie są znane.
Żądania, jak podaje „Bild”, dotyczą również Mołdawii. Rosja zaproponowała przekształcenie jej w republikę federalną, złożoną z Mołdawii, autonomicznej Gagauzji oraz kontrolowanego de facto przez Rosję separatystycznego Naddniestrza. Gdyby Mołdawia przystąpiła do UE, Naddniestrze i Gagauzja miałyby prawo do referendum w sprawie niepodległości.
W zamian Moskwa miała zaoferować wycofanie broni jądrowej z Białorusi i rezygnację z rozmieszczania tam rakiet średniego zasięgu. Zadeklarowała też gotowość do wycofania swoich wojsk z Naddniestrza. Niemiecki dziennik zaznacza, że to jedna z kilku propozycji omawianych w nieformalnych negocjacjach.
Wielu pośredników, jedna niewiadoma
Według „Bilda” równolegle działa kilka grup pośredników, które często ze sobą rywalizują. Nie jest więc jasne, które pomysły cieszą się poparciem Władimira Putina.
W czwartek doradca Putina ds. polityki zagranicznej Jurij Uszakow oświadczył, że Kreml liczy na poparcie Europy dla rozmów o nowej architekturze bezpieczeństwa europejskiego. Wypowiedział się po spotkaniu Putina z wysłannikami Donalda Trumpa, Steve’em Witkoffem i Jaredem Kushnerem. Wylądowali oni w Moskwie po dwudniowych negocjacjach w Abu Zabi w formacie Ukraina–USA–Rosja.
Uszakow przekazał, że Putin poparł amerykańską propozycję rozwiązania kwestii bezpieczeństwa Rosji i Ukrainy przez stworzenie systemu bezpieczeństwa europejskiego. Przypomniał też, że Kreml przedstawił już taki pomysł w 2021 r. Według agencji Reutera po wizycie w Moskwie wysłannicy spotkali się jeszcze z Wołodymyrem Zełenskim w Dublinie.
Czytaj także: Rozmowy pokojowe o Ukrainie – Europa dołączy do negocjacji. Podsumowanie nocy
Powrót do postulatów sprzed inwazji
Eksperci ds. bezpieczeństwa od dawna ostrzegają, że Rosja próbuje powiązać rozmowy o zakończeniu wojny z szerszymi zmianami w europejskiej architekturze bezpieczeństwa. W tym celu wraca do żądań zgłaszanych przed agresją na Ukrainę. Najnowsze doniesienia wpisują się w ten schemat.
W grudniu 2021 r. Moskwa wezwała NATO do gwarancji, że Sojusz nie będzie się rozszerzać. Domagała się też, by USA nie rozmieszczały wojsk w regionach, w których Rosja mogłaby uznać je za zagrożenie. Żądała ponadto wycofania sił i infrastruktury NATO z państw, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 r.
Jak informował wcześniej „The Washington Post”, państwa europejskie nie zamierzają negocjować z Rosją przyszłego kształtu bezpieczeństwa kontynentu, dopóki nie dojdzie do zawieszenia broni w Ukrainie. Moskwa prezentuje odwrotną logikę. Szef MSZ Siergiej Ławrow mówił w tym tygodniu, że Rosja chce najpierw wynegocjować szeroką ramę bezpieczeństwa w Europie, a dopiero potem zajmować się szczegółami wojny.
Kreml stawia warunki Europie
W piątek rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oświadczył, że Europa musi pokazać gotowość do przyczynienia się do procesu pokojowego, zanim zapadnie decyzja o jej udziale w rozmowach. Wypowiedź sugeruje, że Rosja nie zobowiązała się jeszcze do włączenia Europejczyków. Amerykańscy negocjatorzy twierdzili w czwartek, że Putin zgodził się na ich udział.
Pieskow zapewnił, że Moskwa byłaby otwarta na jakąś formę kontaktów z Europą jeszcze przed jej udziałem w negocjacjach. Dodał jednak, że nie prowadzono na ten temat konkretnych rozmów. Zapytany o Emmanuela Macrona jako możliwego rozmówcę, odparł, że co godzinę pojawiają się doniesienia o zupełnie innych kandydatach.
Pieskow nie skomentował możliwości reprezentowania UE przez Kaję Kallas. Kallas, która często podważa dobrą wiarę Rosji i prowadzi kolejne pakiety sankcji, odpowiedziała, że to nie Rosja ma wskazywać, kto powinien reprezentować Unię. Jej zdaniem Moskwa nie chce po drugiej stronie nikogo silnego, bo chce przeforsować maksymalne żądania. Rosyjscy i ukraińscy urzędnicy mówili o pewnym postępie w Abu Zabi, ale nie widać przełomu w kluczowych kwestiach, takich jak terytoria.
„Skoro Rosja obstaje przy swoich maksymalistycznych żądaniach, my również powinniśmy trzymać się własnych. Przygotowaliśmy je wspólnie z ministrami spraw zagranicznych państw UE. Europejczycy muszą być obecni przy stole negocjacyjnym – nie tylko po to, by w rozmowach uczestniczyć, ale by mieć wpływ na ich rezultat” – napisała w piątek na X.
Oglądaj także: