– Przywódcy uzgodnili, że nasz europejski zespół ds. negocjacji pokojowych w Ukrainie składa się z instytucji UE oraz grupy E5 (Polska, Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy) w ramach koalicji chętnych. Nasze zasady i stanowiska w tych negocjacjach pozostają dobrze znane – powiedział Szef Rady Europejskiej Antonio Costa.
- Ustalenia te są następstwem spotkania, do którego doszło w Dublinie w nocy z czwartku na piątek. Udział wzięli w nim: wysłannicy prezydenta USA Donalda Trumpa, Jared Kushner i Steve Witkoff, a także prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oraz przedstawiciele: Polski, Niemiec, Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii, a także instytucji UE.
- Moskwa uzależnia udział Europy od jej „gotowości” do wkładu w pokój. Według „Bilda” stawia też absurdalne żądania wobec NATO, których nikt oficjalnie nie potwierdził.
- Kolejna runda rozmów ma być rozszerzona o Europejczyków, ale nie ma jeszcze terminu oraz ostatecznego składu delegacji. Na 26–27 listopada zaplanowano szczyt Rady Europejskiej.
Czytaj także: Kulisy negocjacji w Abu Zabi. Rosja z absurdalnymi żądaniami
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa przekazał, że Polska znalazła się wśród państw negocjujących w sprawie wojny Rosji przeciw Ukrainie. W gronie negocjatorów znalazły się też Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy oraz instytucje UE.
– Dzisiaj przywódcy uzgodnili, że nasz europejski zespół ds. negocjacji pokojowych w Ukrainie składa się z instytucji UE oraz grupy E5 w ramach koalicji chętnych. Nasze zasady i stanowiska w tych negocjacjach pozostają dobrze znane, a nasz europejski zespół będzie nadal działał w ścisłej koordynacji i pełnej jedności – powiedział Costa na konferencji prasowej.
– Europa musi przemawiać jednym, wyraźnym głosem we wszystkich dyskusjach kształtujących przyszłość Ukrainy oraz bezpieczeństwo naszego kontynentu, jest to zatem wspólny wysiłek całego zespołu – dodał przewodniczący Rady Europejskiej.
– Pięć europejskich państw: Francja, Włochy, Polska, Niemcy i Wielka Brytania (E5) oraz instytucje europejskie uczestniczyć będzie w imieniu Europy w negocjacjach z Rosją, Ukrainą oraz USA. Stawką jest pokój w Ukrainie i bezpieczeństwo Polski i całej Europy. To nasz czas – potwierdził Donald Tusk w samolocie przed wylotem z Dublina do Warszawy
– Dla mnie było bardzo ważne, żeby wszyscy wreszcie zrozumieli, że nie można rozmawiać o o bezpiecznej Europie i o zakończeniu wojny w Ukrainie bez Polski – podsumował premier, mówiąc o „imponującym wsparciu” m.in. Niemiec, Francji, Włoch, państwa Grupy Wyszehradzkiej, państw bałtyckich, skandynawskich i Grecji.
Tusk podkreślił również, że „nikt nie zamierza pytać Rosjan o zgodę, jak ma wyglądać, reprezentacja Europy”.
Spotkanie w Dublinie
Podczas rozmów w Dublinie Amerykanie przekazali efekty spotkania Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera z Władimirem Putinem. Po dwóch dniach negocjacji w Abu Zabi wysłannicy Donalda Trumpa polecieli do Moskwy, a następnie do Dublina, gdzie poinformowali Wołodymyra Zełenskiego o ustaleniach. Witkoff zapowiedział, że „Europejczycy będą obecni na kolejnym spotkaniu”.
Czytaj także: Nocne rozmowy z udziałem Polski. „Na lotnisku wojskowym w Dublinie”
Kto reprezentuje Europę?
Kushner napisał, że obie strony zgodziły się rozszerzyć kolejną rundę o europejskich partnerów, ale nie wskazał, kto ich reprezentuje. Nie podał też, w jakiej formie odbyły się konsultacje w Dublinie ani kto reprezentował Polskę. Termin kolejnej rundy uzgodniono, lecz go nie ujawniono.
Kreml nie spieszy się z potwierdzeniem. Rzecznik Dmitrij Pieskow oświadczył w piątek, że Europa musi najpierw pokazać gotowość do przyczynienia się do procesu pokojowego, zanim zapadnie decyzja o jej udziale. Wypowiedź sugeruje, że Moskwa nie zobowiązała się jeszcze do włączenia Europejczyków, choć Amerykanie twierdzili, że Putin się na to zgodził.
Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas odpowiedziała, że to nie Rosja będzie wskazywać, kto reprezentuje Unię. Podkreśliła, że Europejczycy muszą być przy stole nie tylko po to, by uczestniczyć w rozmowach, ale by mieć wpływ na ich rezultat. Rosyjscy i ukraińscy urzędnicy mówili o postępie w Abu Zabi, lecz przełomu w sprawie terytoriów nie widać.
Żądania Moskwy i spór o kolejność
Według „Bilda” w Abu Zabi Rosja miała domagać się wyjścia Finlandii z NATO, wycofania sił Sojuszu z państw bałtyckich oraz przejęcia całego Donbasu. Doniesienia nie zostały oficjalnie potwierdzone. Gazeta zaznacza, że to jedna z kilku propozycji i nie wiadomo, którą popiera Putin.
Doradca Putina Jurij Uszakow oświadczył po spotkaniu na Kremlu, że Moskwa liczy na poparcie Europy dla rozmów o nowej architekturze bezpieczeństwa i że NATO nie może się dalej rozszerzać. Podobne postulaty Rosja zgłaszała w 2021 r., przed pełnoskalową inwazją. Polski dyplomata Robert Pszczel ocenił, że to blef, który USA i NATO powinny nazwać po imieniu.
Spór dotyczy też kolejności. Europejczycy nie chcą rozmawiać o przyszłym ładzie bezpieczeństwa przed zawieszeniem broni, a Siergiej Ławrow mówił, że Rosja chce najpierw ustalić szeroką ramę bezpieczeństwa w Europie. Na 26–27 listopada zaplanowano szczyt Rady Europejskiej, który zajmie się finansami Ukrainy na 2027 rok i projektem 22. pakietu sankcji wobec Rosji. Uszakow zapowiedział też spotkanie Putina z Trumpem podczas szczytu APEC.
Oglądaj także: