W Parlamencie Europejskim w Strasburgu odbyła się pierwsza historyczna ceremonia wręczenia Europejskiego Orderu Zasługi. Nowe wyróżnienie, ustanowione w 75. rocznicę Deklaracji Schumana, trafiło do 20 osób zasłużonych dla integracji i obrony wspólnych wartości. W gronie laureatów znaleźli się Lech Wałęsa oraz Jerzy Buzek.
- Europejski Order Zasługi został ustanowiony z okazji 75. rocznicy Deklaracji Schumana. Ma on promować integrację oraz kluczowe wartości wspólnoty.
- W gronie pierwszych wyróżnionych osób znalazła się dwójka Polaków. Lech Wałęsa otrzymał tytuł Wybitnego Członka, z kolei Jerzy Buzek został Honorowym Członkiem. To wielki sukces polskiej dyplomacji.
- Kapituła pod przewodnictwem Roberty Metsoli nagrodziła 20 osób. Wśród laureatów są Angela Merkel i Wołodymyr Zełenski.
Uroczystość rozpoczęła się po godz. 11:30. Kapituła nagrodziła 20 osób, z których 13 pojawiło się w Strasburgu osobiście. Wśród wyróżnionych Polaków znaleźli się były prezydent i przywódca Solidarności Lech Wałęsa, który otrzymał tytuł Wybitnego Członka Europejskiego Orderu Zasługi, oraz były premier i były szef Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek, uhonorowany tytułem Honorowego Członka.
– Europa została zbudowana traktat po traktacie, kryzys po kryzysie, przez kobiety i mężczyzn, którzy nie godzili się na akceptację, że dewastacja XX wieku jest końcem. Oni nie widzieli końca, tylko obowiązek budowania czegoś silniejszego. Chcieli pokazać, że solidarność jest silniejsza od podejrzeń, a współpraca długofalowa od krótkoterminowych interesów własnych. To jest Europa, którą otrzymaliśmy w spuściźnie. To jest największe polityczne osiągnięcie świata – mówiła przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola.
Jak podkreśliła, order ma być formą podziękowania. – Żeby uznać wyjątkowe kobiety i mężczyzn, którzy tak wiele z siebie dali, żeby kształtować Unię. Europejski Order Zasługi jest podziękowaniem dla tych, którzy, gdy było trudno i gdy wynik był niepewny, wybrali, że będą przewodzić. Dziękujemy tym, którzy podejmowali decyzje co do skutków, przy których nie mieli pojęcia, jakie będą, ale zastanawiali się, co będzie dobrym dla naszej Unii i jej obywateli – stwierdziła.
Buzek i Wałęsa odznaczeni Europejskim Orderem Zasługi
Wybór polskich polityków na pierwszych laureatów nowego wyróżnienia ma wymiar symboliczny. Stanowi on bezpośrednie nawiązanie do roli, jaką Warszawa odegrała w procesie jednoczenia kontynentu po upadku komunizmu.
Jako pierwszy z Polaków odznaczony został Jerzy Buzek. – Za wysiłki w roli premiera na rzecz integracji Polski z Unią Europejską i NATO. Za bycie liderem integracji europejskiej jako przewodniczący Parlamentu Europejskiego w okresie przejścia od Traktatu z Nicei do Traktatu z Lizbony. Za zreformowanie i wzmocnienie Parlamentu Europejskiego – wymieniała Ewa Kopacz przed wręczeniem orderu.
– To dla mnie ogromny zaszczyt. Traktuję to jako uznanie dla całego Parlamentu Europejskiego. To, co udało się zrobić, to dzięki wam. Spędziłem tutaj dwie dekady. Dziękuję – przyznał Buzek.
– Myśląc o przyszłości, powiedzmy jasno: świat, w którym korzystaliśmy z dywidendy pokoju, taniego gazu, bezpiecznego handlu z Chinami, a Stany Zjednoczone nas broniły, już nie istnieje. W tych warunkach niezwykły projekt, jakim jest nasza Unia, musimy na nowo przemyśleć i umocnić – podkreślił.
I dodał: – Ludzie muszą widzieć, że Unia daje bezpieczeństwo, pracę i dobrobyt. Ludzie muszą wierzyć w Europę. A ta zawsze była silna wtedy, gdy potrafiła wyobrazić sobie lepszą przyszłość i wspólnie, solidarnie ją budować. Dlatego marzmy odważnie i działajmy odpowiedzialnie.
Lech Wałęsa odznaczony został za „decydującą rolę w pokojowym zakończeniu komunistycznych rządów w Polsce, jako przywódca Solidarności. Za niezłomne zaangażowanie na rzecz wartości europejskich oraz realizację wizji zjednoczonej, wolnej i pokojowej Europy. Za wkład w ugruntowanie demokracji i praworządności jako pierwszy bezpośrednio wybrany prezydent Polski. Za ukierunkowanie kraju na integrację z Unią Europejską i NATO”.
– Przyjmuję to jako uznanie zwycięskiej walki Solidarności, na której czele stałem. Zależy mi na tym, aby Unia i pokolenie postsolidarnościowe odniosło sukces. Chciałbym się do tego przyczynić – mówił Wałęsa.
Merkel, Parolin, Zełenski wśród odznaczonych
Na liście odznaczonych znaleźli się także inni czołowi politycy oraz działacze społeczni. Wśród nich wymienić można byłą kanclerz Niemiec Angelę Merkel, byłego prezydenta i premiera Portugalii Aníbala Cavaco Silvę, sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej kardynała Pietro Parolina oraz prezydent Mołdawii Maię Sandu.
Orderem doceniono również osoby zaangażowane w obronę praw człowieka na wschodzie Europy. Laureatkami zostały ukraińska działaczka Ołeksandra Matwijczuk, stojąca na czele nagrodzonego Pokojową Nagrodą Nobla Centrum Wolności Obywatelskich, a także prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Ukraiński przywódca nie mógł jednak uczestniczyć osobiście w ceremonii.
Laureatów nowej nagrody wyłoniła kapituła, w skład której oprócz Roberty Metsoli weszły wiceprzewodniczące Parlamentu Europejskiego Sophie Wilmès i Ewa Kopacz. W procesie decyzyjnym brali udział również były unijny komisarz Michel Barnier, były szef Komisji Europejskiej José Manuel Barroso, były szef unijnej dyplomacji Josep Borrell oraz były premier Włoch Enrico Letta. Kandydatury były zgłaszane przez szefów państw i rządów krajów członkowskich, przewodniczących parlamentów narodowych oraz liderów instytucji unijnych.
Nowe wyróżnienie przyznawane jest w trzech rangach: Wybitnego Członka, Honorowego Członka oraz Członka Europejskiego Orderu Zasługi. Odznaczeni otrzymują medal lub baretkę, które zależnie od rangi nosi się na piersi lub szyi. Oprócz wymiaru symbolicznego nagroda niesie za sobą praktyczne uprawnienie – daje laureatom prawo wstępu na oficjalną galerię podczas posiedzeń plenarnych Parlamentu Europejskiego.
Inicjatorzy podkreślają, że w dobie współczesnych kryzysów geopolitycznych przypominanie o fundamentach zjednoczonej Europy jest ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Ma to być drogowskaz dla przyszłych pokoleń obywateli.