Wojna w rejonie Bliskiego Wschodu toczy się nie tylko rakietami i dronami – jej kolejną sceną jest internet. Irańskie przedsiębiorstwo Explosive Media od początku konfliktu publikuje wygenerowane przez AI propagandowe nagrania w estetyce filmów Lego, które obejrzano już setki milionów razy. BBC porozmawiała z operatorem odpowiedzialnym za ich tworzenie.
- Irańskie Explosive Media tworzy proirańskie klipy w estetyce filmów Lego – krótko po każdym wydarzeniu wojennym, czasem nawet przed jego oficjalnym ogłoszeniem.
- Operator znany jako Pan Wybuchowy potwierdził, że klientem firmy jest irański rząd; filmy mają szerzyć alternatywną wobec zachodniej narrację o konflikcie.
- Ekspertka od propagandy dr Emma Briant ostrzega, że AI umożliwia Iranowi tworzenie treści „odpowiednich kulturowo” dla zachodnich odbiorców – narzędzia zostały wytrenowane na zachodnich danych.
Wojna w rejonie Bliskiego Wschodu rozpoczęta atakiem Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran toczy się nie tylko z wykorzystaniem rakiet i dronów. Jej inną sceną jest internet – a bronią memy, filmy i utwory muzyczne.
AI w służbie reżimu w Teheranie. Filmy propagandowe w konwencji Lego
Stacja BBC rozmawiała z przedstawicielem Explosive Media – irańskiego przedsiębiorstwa, które od początku wojny walczy w cyberprzestrzeni i publikuje wygenerowane przez AI propagandowe, proirańskie nagrania utrzymane w estetyce filmów Lego.
Paradoks „epickiej furii”: Nowa elita w Teheranie i stare dylematy
Popularność tworzonych nagrań wzrosła po ataku na Iran w lutym 2026 r. Explosive Media szybko reaguje na bieżące wydarzenia – publikują nagrania krótko ich wystąpieniu. Film o zawieszeniu broni opublikowano nawet przed oficjalnym ogłoszeniem rozejmu.
Reporterzy rozmawiali z Panem Wybuchowym (ang. Mr. Explosive) – operatorem mediów społecznościowych z Explosive Media.
Produkowane przez niego filmy są krzykliwe i przedstawiają Irańczyków stawiających dzielny opór wszechmocnemu globalnemu ciemiężcy – Stanom Zjednoczonym. Na jednym z nich widać prezydenta USA z aktami Epsteina, w tle słychać rap ze słowami „sekrety wyciekają, presja rośnie”. Na innym filmie słychać, że Iran „stoi tu w obronie wszystkich, których wasz system kiedykolwiek skrzywdził” – a do słów piosenki widać George'a Floyda pod butem amerykańskiego policjanta.
Propagandzista z Teheranu. Iran „dąży do prawdy i wolności”
W rozmowie wideo Pan Wybuchowy zaprezentował się w czerwono-zielonym świetle (barwy irańskiej flagi) obok hełmu z zielonym piórem kojarzonym z wojownikiem Husajnem ibn Alim, który pojawia się w kilku filmach od Explosive Media.
Pan Wybuchowy potwierdził w rozmowie z BBC, że irański rząd jest klientem Explosive Media.
Polacy wyjątkiem w europejskim sondażu. „USA stają się pośmiewiskiem”
Propagandzista z Iranu powiedział, że konwencja Lego użyta została, „ponieważ jest to język światowy”. Dodał, że używanie akt Epsteina ma pokazać Iran jako „dążącego do prawdy i wolności” w opozycji do tych, „którzy utożsamiają się z kanibalami”.
Filmy tworzone przez Irańczyków mają propagować na świecie inną niż oficjalna wersja wydarzeń. Na jednym z nich przedstawiono historię porwania przez irańską armię zestrzelonego pilota amerykańskiego myśliwca – Stany Zjednoczone z kolei deklarują, że pilot trafił na leczenie do Kuwejtu po jego odnalezieniu i uratowaniu przez siły specjalne USA.
– Możliwe, że nie było zaginionego pilota, nie było żadnej akcji ratunkowej. Ich głównym celem była kradzież uranu z Iranu. Tylko 13% tego, co mówi pan Trump, opiera się na faktach – skomentował Pan Wybuchowy.
Protesty w Iranie z 2025 r. propagandzista nazywa „zamachem stanu” finansowanym przez Trumpa. Nie zgadza się również z zarzutem o antysemityzm – „nasze filmy nie są antysemickie; nasze filmy są antysyjonistyczne”. Dodał, że prezentowane obrazy z premierem Izraela Binjaminem Netanjahu mają podkreślić „okrucieństwa, których się dopuścił”.
Wojna na Bliskim Wschodzie. „Wysoce wyrafinowana” propaganda Iranu
Dr Emma Briant, ekspertka od propagandy, w rozmowie z BBC zwróciła uwagę na potęgę „wysoce wyrafinowanej” irańskiej propagandy. Szacuje się, że wygenerowane przez AI propagandowe klipy obejrzano setki milionów razy podczas trwającego konfliktu.
Zdaniem Briant rozwój sztucznej inteligencji umożliwia Iranowi skuteczniejszą komunikację z zachodnimi odbiorcami – wykorzystywane narzędzia zostały wytrenowane na danych pochodzących z Zachodu, dzięki czemu potrafią tworzyć „odpowiednie kulturowo” treści.
Dlaczego płacimy coraz więcej i co rząd może z tym zrobić?
Dr Tine Munk, ekspertka ds. cyberwojny z Uniwersytetu Nottingham Trent, określa taktykę Iranu jako „obronną wojnę memów”. Dodała, że chodzi o „wyeliminowanie pośredników, prasy, mediów masowego przekazu”.
– Tradycyjna dyplomacja tu nie istnieje. Zaciera ona nasze rozumienie tego, co się dzieje. Ale zwiększa również ryzyko błędnej interpretacji i eskalacji. Jesteśmy więc w swego rodzaju zawieszeniu – podsumowała.