Warszawski Urząd Stanu Cywilnego (USC) dokonał pierwszej transkrypcji małżeństwa jednopłciowego zawartego na terenie Unii Europejskiej. Decyzję ogłosił prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski, powołując się na wyroki TSUE i NSA. Równolegle premier Donald Tusk zapowiedział przygotowanie rozporządzenia, które ma ujednolicić procedury w całym kraju.
- Warszawski USC dokonał pierwszej transkrypcji małżeństwa jednopłciowego zawartego w Polsce.
- Rafał Trzaskowski zapowiedział dalsze rozpatrywanie podobnych wniosków.
- Donald Tusk deklaruje przygotowanie rozporządzenia obowiązującego w całym kraju.
Na konferencji prasowej zorganizowanej w warszawskim ratuszu, Rafał Trzaskowski poinformował o pierwszej transkrypcji.
– Tak jak zapowiadałem bez zwłoki dokonałem transkrypcji. I tak jak również zapowiadałem inne tego rodzaju wnioski będą rozpatrywane przez nasz urząd stanu cywilnego. Bardzo się cieszę z zapowiedzi pana Premiera o rozporządzeniu w tej sprawie i mam nadzieję, że zostanie ono szybko przyjęte – oświadczył na briefingu prezydent stolicy.
Ponadto Rafał Trzaskowski wyraził nadzieję, że ustawa dotycząca osoby najbliższej w najbliższym czasie zostanie procedowana przez Sejm.
Żurek straszył Nawrockiego Trybunałem Stanu. „Stał się memem”
Rafał Trzaskowski o decyzji warszawskiego USC
Wcześniej, prezydent Warszawy poinformował w mediach społecznościowych, że warszawski Urząd Stanu Cywilnego rozpocznie transkrypcję małżeństw osób tej samej płci zawartych na terenie UE. Jak przekazał, pierwszy akt ma zostać sporządzony w najbliższych dniach.
W programie „Fakty po Faktach”, Rafał Trzaskowski zapowiedział natomiast, że procedura zostanie przeprowadzona po otrzymaniu dokumentacji administracyjnej dotyczącej Jakuba i Mateusza Trojanów, którzy zawarli związek małżeński w Berlinie. We wtorek poinformował, że dokumenty trafiły już do warszawskiego USC. Dziś formalności zostały dopełnione.
– Dokonujemy transkrypcji w sposób w formie, którą uznaliśmy za najbardziej stosowną i po konsultacji z innymi urzędami stanu cywilnego. Moi współpracownicy rozmawiali również z organizacjami działającymi o prawa osób LGBT – podkreślał na briefingu prezydent Warszawy.
Prezydent Warszawy odniósł się również do planowanych działań rządu. Według jego zapowiedzi przygotowywane rozporządzenie ma ujednolicić procedury dotyczące transkrypcji aktów małżeństwa w całym kraju.
Do sprawy odniósł się także premier Donald Tusk przed posiedzeniem rządu. Szef rządu zapowiedział wykonanie wyroku TSUE dotyczącego uznawania małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą.
Polexit? „Niemożliwe, to jest zły pomysł”
Decyzje TSUE i NSA
Sprawa nabrała znaczenia po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z listopada 2025 r. Następnie, 20 marca, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Jakub i Mateusz Trojanowie mają prawo do uzyskania polskiego aktu małżeństwa po zawarciu związku w Niemczech. NSA zobowiązał kierownika warszawskiego USC do zmiany wcześniejszej odmownej decyzji.
Według informacji przekazywanych przez administrację wojewódzką, dokumentacja dotycząca sprawy została pod koniec kwietnia przekazana do Urzędu Wojewódzkiego, a następnie przesłana do warszawskiego Urzędu Stanu Cywilnego.
Zapowiadane przez rząd rozwiązania mają określić sposób realizacji wyroków sądowych oraz zasady prowadzenia transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych w urzędach stanu cywilnego na terenie całej Polski.
Ministerstwo Rodziny: świadczenia społeczne dla małżeństw jednopłciowych
W odpowiedzi na pytania redakcji Zero.pl Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje, że kluczowa teza wynikająca zarówno z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, sprowadza się do obowiązku uznawania przez Rzeczpospolitą Polską małżeństw zawartych legalnie w innych państwach członkowskich UE – w szczególności w kontekście korzystania przez obywateli Unii z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu.
Resort podkreśla, że państwo polskie ma obowiązek zapewnienia ciągłości życia rodzinnego obywateli UE, także w sytuacji, gdy małżeństwo zostało zawarte poza granicami kraju. W praktyce oznacza to, że małżeństwa jednopłciowe zawarte za granicą powinny być uznawane na terytorium Polski, a skutki prawne wynikające z pozostawania w związku małżeńskim powinny być respektowane również przez polskie instytucje.
Ministerstwo zaznacza, że uznanie małżeństwa nie powinno ograniczać się wyłącznie do transkrypcji aktu małżeństwa. Zdaniem resortu obejmuje ono również konieczność respektowania praw i uprawnień przysługujących małżonkom, w tym dostępu do świadczeń społecznych i innych praw wynikających ze statusu małżeńskiego.
Co istotne, według przedstawionego stanowiska realizacja tych obowiązków może następować bez konieczności wprowadzania zmian ustawowych – poprzez odpowiednie stosowanie obowiązujących przepisów i wykonywanie wyroków sądów krajowych oraz europejskich.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej deklaruje jednocześnie, że zamierza respektować wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie planuje działań, które mogłyby prowadzić do dyskryminacji lub wykluczania osób pozostających w małżeństwach jednopłciowych z dostępu do praw i świadczeń należnych małżonkom.
Resort odniósł się również do kwestii adopcji i przysposobienia dzieci. W odpowiedzi podkreślono, że zagadnienia te pozostają poza kompetencjami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i należą do właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości, a konkretnie Departamentu Spraw Rodzinnych i Nieletnich. Ministerstwo zaznacza przy tym, że wyrok NSA dotyczący transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa nie stanowi podstawy prawnej do zmian w przepisach regulujących adopcję czy przysposobienie dziecka.
Do sprawy odniosła się dla Zero.pl ministra Agnieszka Dziemanowicz-Bąk. Jak wskazała, Polska będzie honorować śluby zawarte za granicą przez pary jednopłciowe, a przygotowywane rozporządzenie dotyczące transkrypcji aktów małżeństwa ma zostać uzgodnione i podpisane w najbliższym czasie.
Ministra podkreśliła, że kwestia ta dotyczy zarówno godności i prawa par jednopłciowych do życia rodzinnego, jak i obowiązku wykonywania wyroków polskich oraz europejskich sądów.