Połączenie antybiotyków z dietą bogatą w cukier może dodatkowo zaburzać mikrobiom jelitowy – wynika z badania naukowców z NYU Langone Health i innych ośrodków. Szczególnie narażeni mogą być pacjenci onkologiczni, u których dochodzi do rozwoju potencjalnie groźnych bakterii.
- Naukowcy przeanalizowali 9419 posiłków spożytych przez 173 hospitalizowanych pacjentów onkologicznych i sprawdzili związane z dietą zmiany mikrobiomu.
- Każde dodatkowe 100 g cukru spożyte w ciągu 48 godzin przed leczeniem wiązało się ze spadkiem różnorodności bakterii jelitowych o 21 proc.
- Eksperymenty na myszach pokazały, że połączenie antybiotyku i sacharozy prowadziło do gwałtownego namnażania bakterii z rodzaju Enterococcus, w tym Enterococcus faecium.
Przełom w leczeniu nowotworów mózgu? Pierwszy taki lek od ponad 20 lat
Antybiotyki są jednym z podstawowych narzędzi współczesnej medycyny i ratują zdrowie oraz życie. Ich działanie może jednak prowadzić również do zaburzenia naturalnego mikrobiomu człowieka, w tym mikrobioty jelitowej. W konsekwencji organizm może stać się bardziej podatny na zakażenia.
Cukier może pogłębiać zaburzenia mikrobiomu
Naukowcy z NYU Langone Health i innych ośrodków sprawdzili, jak na mikrobiom wpływa połączenie antybiotykoterapii z dietą zawierającą cukier. W badaniu uwzględniono 9419 posiłków spożytych przez 173 hospitalizowanych pacjentów onkologicznych. Następnie analizowano zmiany zachodzące w ich mikrobiomie jelitowym.
Badacze odnotowali wyraźny spadek tzw. różnorodności alfa. Jest to miara zróżnicowania gatunków bakterii obecnych w jelitach. Każde 100 g cukru spożytego w ciągu 48 godzin przed leczeniem wiązało się ze spadkiem tego wskaźnika o 21 proc. Jednocześnie zaobserwowano nasilone namnażanie Enterococcus faecium, bakterii związanej z trudnymi do leczenia zakażeniami.
Ważna szczepionka od teraz za darmo. Dostępna dla części Polaków
Groźne bakterie namnażały się szybciej
Wyniki obserwacji u ludzi potwierdzono następnie w eksperymentach przeprowadzonych na myszach. Do trzeciego dnia badania połączenie antybiotyku i sacharozy w diecie doprowadziło do ponad 16-krotnego wzrostu liczebności bakterii z rodzaju Enterococcus w jelitach. Szóstego dnia ich liczebność była już ponad 30 razy większa.
Jak zaznaczył dr Jonas Schluter z NYU Langone, jeden z naukowców kierujących badaniem opisanym w czasopiśmie „Nature”, coraz więcej wiadomo o związku między uszkodzeniami mikrobiomu wywoływanymi przez antybiotyki a długoterminowymi problemami zdrowotnymi. Jego zdaniem ważne jest więc poszukiwanie czynników, które mogą ograniczać te zagrożenia.
Naukowiec wskazał, że wyniki analizy ponad 9 tys. posiłków sugerują możliwość wykorzystania modyfikacji diety w trakcie antybiotykoterapii i po jej zakończeniu. Jednym z potencjalnych działań miałoby być ograniczenie spożycia słodyczy. Badacze podkreślają jednak, że potrzebne są dalsze badania.
Szczególne znaczenie dla pacjentów onkologicznych
Badaniem objęto pacjentów z nowotworami krwi. Naukowcy wybrali tę grupę m.in. dlatego, że osoby te często otrzymują antybiotyki, a podczas hospitalizacji możliwe jest dokładne monitorowanie spożywanych przez nich produktów.
Dr Marcel van den Brink, naczelny lekarz City of Hope, zwrócił uwagę, że mikrobiom staje się coraz ważniejszym elementem opieki nad pacjentami onkologicznymi. Szczególne znaczenie może mieć zachowanie jego różnorodności u osób poddawanych intensywnemu leczeniu, m.in. przeszczepieniu szpiku kostnego.
Pacjenci z nowotworami krwi po przeszczepieniu komórek macierzystych często spędzają w szpitalu kilka tygodni. W tym czasie otrzymują chemioterapię i antybiotyki, a ich sposób odżywiania może ulec znaczącym zmianom. Jednocześnie dochodzi do poważnych zaburzeń mikrobiomu, co stwarza warunki do intensywnego namnażania bakterii takich jak Enterococcus faecium.
Potrzebne są dalsze badania
Autorzy badania podkreślają, że u pacjentów z nowotworami krwi uszkodzenie mikrobiomu wiąże się z gorszymi wynikami leczenia, w tym większym ryzykiem zakażeń. Jonathan Peled z Memorial Sloan Kettering Cancer Center wskazał, że kolejnym krokiem powinny być badania kliniczne sprawdzające, czy krótkoterminowe zmiany w diecie rzeczywiście mogą poprawić wyniki leczenia.
Naukowcy przypuszczają, że cukry mogą być wykorzystywane przez bakterie, które przetrwały antybiotykoterapię, ułatwiając im namnażanie. Nie wiadomo jednak, czy cukier bezpośrednio stymuluje rozwój Enterococcus, osłabia konkurujące z nim bakterie, czy też działa poprzez inny mechanizm.
Wyniki badania wskazują więc na możliwy związek między spożyciem cukru a nasileniem zaburzeń mikrobiomu podczas antybiotykoterapii. Nie oznaczają jednak, że ograniczenie cukru zostało już potwierdzone jako sposób zapobiegania zakażeniom lub poprawy wyników leczenia. Taką hipotezę mają dopiero zweryfikować przyszłe badania kliniczne.
Może zainteresuje Cię również: