Na samą decyzję episkopatu o stworzeniu takiej ogólnopolskiej komisji trzeba było czekać na tyle długo, że niektórzy biskupi postanowili powołać na własną rękę takie zespoły w swoich diecezjach.
I tak najbardziej zaawansowane są już prace komisji w diecezji sosnowieckiej (gdzie opublikowano pierwszy, częściowy raport), prace rozpoczęła również komisja w archidiecezji łódzkiej, a odkąd arcybiskupa Jędraszewskiego w Krakowie zastąpił kard. Ryś, również pod Wawelem trwają przygotowania do powołania podobnego gremium.
Papieski jałmużnik wrócił do Polski. Ingres kard. Krajewskiego
Jednak podczas ostatniego, marcowego spotkania biskupów (KEP obraduje w systemie kwartalnym) ogłoszono wreszcie powołanie komisji ogólnopolskiej. Kolejnym krokiem ma być powołanie przewodniczącego, którego zadaniem będzie skompletowanie składu komisji i opracowanie regulaminu współpracy z poszczególnymi diecezjami i zgromadzeniami zakonnymi.
To zadanie nie musi jednak być zwykłą formalnością. Jak mówił w kwietniu w portalu Zero.pl biskup sosnowiecki Artur Ważny, pierwotna wersja takiego regulaminu została odrzucona, bo nie gwarantowała w wystarczającym stopniu niezależności przewodniczącego i komisji. Tymczasem to od szczegółowych zasad będzie zależało, jakie w praktyce komisja będzie miała możliwości działania, choćby w zakresie dostępu do kościelnych archiwów.
A to właśnie te zasoby stanowią podstawowe źródło materiałów, na których eksperci z komisji będą pracować.
Ostatecznie większość biskupów zrozumiała, że w przypadku braku dostatecznych gwarancji niezależności bardzo trudno będzie znaleźć kompetentnego człowieka, który zgodziłby się prowadzić prace komisji i firmować je swoim nazwiskiem.
Komu zostanie powierzone to zadanie, przekonamy się już dziś. Nazwisko kandydata ma przedstawić prymas Polski, abp Wojciech Polak, zatwierdzić musi go jednak cały episkopat. W przyjętym 11 marca przez biskupów dokumencie określającym zasady działania Komisji czytamy, że w komisji nie może zasiadać osoba będąca członkiem Konferencji Episkopatu Polski, Konferencji Wyższych Przełożonych Męskich Zgromadzeń Zakonnych oraz Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych, ale także postać, która z jakichkolwiek przyczyn mogłaby być narażona na konflikt interesów, w tym „osoba, wobec której pojawił się formalnie lub publicznie wiarygodny zarzut dopuszczenia się wykorzystania seksualnego, osoba skrzywdzona wykorzystaniem seksualnym w Kościele” oraz... wykonująca zawód dziennikarza.
Spór sprzed 1700 lat decyduje, że dziś jest Wielkanoc
O ile większość tych wyłączeń jest merytorycznie uzasadniona, o tyle ostatnie, dotyczące dziennikarzy, budzi pewne kontrowersje, szczególnie biorąc pod uwagę dotychczasowe prace komisji sosnowieckiej (gdzie z powodzeniem zespołowi przewodniczy dziennikarz Tomasz Krzyżak) czy dominikańskiej (w której zasiadał Tomasz Terlikowski).