Choć zwykło się dzielić koty na te odważne i towarzyskie oraz wycofane czy wręcz strachliwe, rzeczywistość okazuje się znacznie bardziej skomplikowana. Z nowych badań wynika, że u naszych domowych czworonogów występuje złożona struktura osobowościowa. Niektóre koty przejawiają typ nieśmiałości przypominający zachowania obserwowane u dzieci.
- Badacze przeanalizowali zachowania 310 kotów, wykorzystując kwestionariusze stosowane wcześniej w psychologii rozwoju dzieci.
- Wyróżniono cztery kocie typy osobowości, w tym grupę zwierząt nieśmiałych, u których wysoki poziom lęku współwystępuje z silną potrzebą poznania człowieka.
- Złożony typ nieśmiałości najczęściej obserwowano u samców oraz u osobników, które w przeszłości żyły na wolności.
Naukowcy o tajemnicach Wielkiej Piramidy. Jak Egipcjanie przenosili wielotonowe bloki?
Przez długi czas naukowcy badający zachowanie kotów analizowali reakcje czworonogów według stosunkowo prostej skali: od skrajnego strachu do zdecydowanej odwagi. W przypadku ludzi nieśmiałość definiowana jest jednak jako znacznie bardziej złożona cecha. U dzieci objawia się ona wewnętrznym konfliktem – młody człowiek w obecności nieznanej osoby jednocześnie czuje lęk i powstrzymuje się przed interakcją, ale z drugiej strony odczuwa silną potrzebę podejścia i poznania nowej osoby.
Badacze z Uniwersytetu w Kioto pod kierownictwem Madoki Hattori postanowili sprawdzić, czy podobny wzorzec emocjonalny występuje u kotów domowych (Felis catus). Wyniki opublikowano 4 listopada 2026 r. na łamach czasopisma naukowego „PLOS One”.
Ujawniają tajemnice Wielkiego Kościoła Jezusa. Niezwykłe odkrycia Polaków
Cztery typy kociej osobowości
W celu dokładnego zbadania problemu japoński zespół naukowy przeprowadził wnikliwe analizy zachowań 310 kotów domowych. Kluczowym narzędziem badawczym była ankieta internetowa skierowana do właścicieli zwierząt, opracowana na podstawie kwestionariuszy stosowanych wcześniej w ocenie rozwoju i psychologii dzieci. Kwestionariusz pozwolił naukowcom ocenić stopień nieśmiałości, poziom lęku oraz gotowość do podchodzenia do nowych ludzi i zabawek u każdego z ocenianych osobników.
Analiza uzyskanych danych pozwoliła wyróżnić cztery główne typy osobowości u kotów:
- Bardzo towarzyskie: charakteryzujące się niskim poziomem lęku oraz bardzo wysoką chęcią eksploracji i nawiązywania interakcji.
- Towarzyskie: wykazujące niski poziom lęku oraz umiarkowaną tendencję do podchodzenia do nowych obiektów czy ludzi.
- Lękliwe: osiągające wysokie wyniki na skali strachu przy jednoczesnym, znikomym dążeniu do kontaktu.
- Nieśmiałe (w typie ludzkim): wyróżniające się wysokim poziomem lęku, któremu towarzyszy silna potrzeba zbliżenia się do nieznanych osób lub przedmiotów.
Skąd bierze się kocia nieśmiałość?
Wyodrębnienie czwartej grupy – kotów łączących obawę z ciekawością – stanowi najważniejszy wniosek z przeprowadzonych badań. Postawa ta jest bezpośrednim odzwierciedleniem nieśmiałości znanej z psychologii rozwoju człowieka. Naukowcy zauważyli również pewne prawidłowości statystyczne: ten specyficzny, złożony typ osobowości częściej występował u samców oraz u osobników, które urodziły się jako zwierzęta wolno żyjące przed trafieniem do domów.
Chociaż u większości badanych czworonogów nieśmiałość bezpośrednio wiązała się po prostu ze strachem, istnienie grupy o postawie mieszanej jednoznacznie wskazuje, że zwierzęta te są zdolne do przeżywania bardziej złożonych stanów emocjonalnych, niż dotychczas przypuszczano.
Nowe spojrzenie na opiekę i dobrostan zwierząt
Wniosek z badań naukowców z Kioto ma charakter nie tylko teoretyczny, ale i wysoce praktyczny. Autorzy publikacji podkreślają, że odejście od prostej etykietki dzielącej koty na „przymilne” i „dzikie” może znacząco poprawić jakość ich życia.
Lepsze zrozumienie indywidualnych cech psychicznych zwierząt pozwoli zarówno właścicielom, jak i pracownikom schronisk na skuteczniejszą adaptację warunków otoczenia do specyficznych potrzeb danego osobnika. Pozwoli to uniknąć błędów wychowawczych, zredukuje stres u zwierząt i umożliwi budowanie głębszej, opartej na wzajemnym zrozumieniu relacji między człowiekiem a jego pupilem.
Obejrzyj także: