
W górskich lasach deszczowych Indonezji naukowcy odkryli nowy gatunek latającej żaby. Zwierzę nie tylko różni się od spokrewnionych gatunków budową ciała i głosem, ale też rozmnaża się w sposób, jakiego wcześniej nie obserwowano u azjatyckich żab z tego rodzaju. Zamiast pienistych gniazd składa jaja w galaretowatej masie zawieszonej nad wodą.
- Naukowcy opisali nowy gatunek latającej żaby z indonezyjskiej wyspy Sulawesi – Rhacophorus kurniatiae.
- Zwierzę różni się od spokrewnionych gatunków m.in. sposobem rozmnażania: składa jaja w galaretowatej masie, a nie w pienistych gniazdach.
- Badacze podkreślają, że odkrycie pokazuje, jak wiele niepoznanych gatunków wciąż skrywają górskie lasy deszczowe Indonezji.
Nowy gatunek otrzymał nazwę Rhacophorus kurniatiae. Opisali go naukowcy z Indonezji i Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis w czasopiśmie „Zootaxa”.
Żaba została odkryta podczas badań prowadzonych w górach Mekongga na wyspie Sulawesi w Indonezji. To obszar słabo zbadany, ale znany z wyjątkowo wysokiej różnorodności biologicznej.
Jak podkreślają badacze, nowy gatunek jest endemitem, co oznacza, że występuje wyłącznie w tym jednym rejonie świata.
To nie jest zwykła żaba. Potrafi szybować między drzewami
Należące do rodzaju Rhacophorus płazy bywają nazywane latającymi żabami, choć w rzeczywistości nie latają jak ptaki.
Ich cechą charakterystyczną są duże błony między palcami, które pomagają im szybować między gałęziami i bezpieczniej przemieszczać się w koronach drzew.
Naukowcy ustalili, że nowo opisana żaba różni się od spokrewnionych gatunków zestawem cech fizycznych, głosem oraz zachowaniem rozrodczym.
Badacze porównali 28 cech budowy ciała, a także dane genetyczne i nagrania odgłosów wydawanych przez żaby. To właśnie połączenie tych informacji pozwoliło potwierdzić, że chodzi o odrębny gatunek.
Zdaniem autorów badań to przykład tzw. gatunku kryptycznego – bardzo podobnego z wyglądu do innych, ale wyraźnie odrębnego pod względem genetyki i zachowania.
Naukowcy znaleźli ją wysoko w górach. Wokół były ich tysiące
Badacze prowadzili ekspedycje w górach Mekongga w latach 2009–2013. Wędrowali wzdłuż rzek, przez gęsty las deszczowy i trudno dostępne, górskie tereny.
Na wysokości ponad 6100 stóp, czyli około 1860 metrów nad poziomem morza, natrafili na niewielkie sezonowe jezioro górskie znane jako Danau Coca-Cola.
To właśnie tam znaleźli tysiące żab należących do nowo opisanego gatunku.
Jeden z badaczy wspominał, że widok był niezwykły, bo żaby pokrywały okolice zbiornika w dużym zagęszczeniu, co nie zdarza się często.
Mimo że zwierzęta z wyglądu przypominały inne latające żaby z tego regionu, naukowcy od początku podejrzewali, że mają do czynienia z czymś wyjątkowym.
Największe zaskoczenie przyszło później. Chodzi o jaja
Najbardziej niezwykła cecha nowego gatunku dotyczy sposobu rozmnażania.
Blisko spokrewnione latające żaby zwykle składają jaja w pienistych gniazdach. Taka spieniona osłona chroni je przed wysychaniem i pomaga młodym rozwijać się nad wodą.
Tymczasem Rhacophorus kurniatiae składa jaja w galaretowatej, zwartej masie, zawieszonej na roślinności nad wodą lub bardzo blisko niej.
W tej galaretowatej osłonie rozwijają się zarówno jaja, jak i kijanki.
Naukowcy podkreślają, że jest to strategia rozrodcza wcześniej nieopisana u azjatyckich latających żab z tego rodzaju.
Autorzy badania zaznaczają, że może to być przystosowanie do specyficznych warunków środowiskowych, zwłaszcza do życia w pobliżu okresowych zbiorników wodnych.
Nazwę nadano na cześć badaczki. To hołd dla Hellen Kurniati
Nowy gatunek nazwano Rhacophorus kurniatiae na cześć zmarłej herpetolożki Hellen Kurniati.
Była ona wieloletnią pracowniczką Museum Zoologicum Bogoriense i odegrała ważną rolę w rozwoju badań nad płazami i gadami w Indonezji.
Współpracownicy podkreślają, że miała ogromny wkład w dokumentowanie lokalnej różnorodności biologicznej.
To kolejny dowód, jak mało wiemy o przyrodzie Sulawesi
Badacze zaznaczają, że Sulawesi i okoliczne wyspy wciąż skrywają wiele nieopisanych gatunków.
Duża część tamtejszej fauny to endemity, czyli organizmy niewystępujące nigdzie indziej na Ziemi.
Odkrycie nowej żaby ma więc znaczenie nie tylko dla zoologii, ale również dla ochrony przyrody.
Naukowcy zwracają uwagę, że lepsze poznanie unikalnych gatunków może pomóc w staraniach o objęcie gór Mekongga skuteczniejszą ochroną.
Zespół badawczy podkreśla, że region ten jest obecnie rozważany jako obszar przyszłego parku narodowego.