W wieku 87 lat zmarł Anatolij Kaszpirowski, radziecki psychoterapeuta i telewizyjny hipnotyzer, który pod koniec lat 80. stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych fenomenów masowej kultury ZSRR, a później również Polski.
- Kaszpirowski zmarł 3 października w wieku 87 lat.
- Jego seanse w Polsce oglądały miliony widzów.
- W 1990 r. rozpoczął występy i działalność telewizyjną nad Wisłą.
O jego śmierci poinformował w sobotę rosyjski prezenter telewizyjny Andriej Małachow. Według przekazanych przez niego informacji psychoterapeuta zmarł w szpitalu. Przyczyną śmierci miało być zatrzymanie akcji serca.
Kaszpirowski urodził się 11 sierpnia 1939 r. w Stawnicy na terenie ówczesnej Ukraińskiej SRR. W 1962 r. ukończył Winnicki Instytut Medyczny, a następnie przez około 25 lat pracował w szpitalu psychiatrycznym. Zajmował się psychoterapią i technikami hipnozy.
Ogromną popularność przyniosły mu występy telewizyjne pod koniec lat 80. W 1989 roku w radzieckiej telewizji pokazano sześć odcinków „Seansów zdrowia”. Kaszpirowski przekonywał widzów, że za pomocą sugestii może wpływać na ich samopoczucie, a nawet pomagać w leczeniu dolegliwości na odległość.
Jego występy oglądały miliony osób, a sam psychoterapeuta zaczął organizować wielkie tournée po Związku Radzieckim i innych krajach.
Charakterystyczne dla jego seansów były rytuały, sugestywna intonacja i powtarzane polecenia. Jednym z najbardziej pamiętnych elementów występów było odliczanie: „adin, dwa, tri, czietyrje”. W epoce schyłku ZSRR Kaszpirowski stał się czymś więcej niż telewizyjnym psychoterapeutą – był masowym fenomenem społecznym.
Olivier Dard: Współczesna prawica nacjonalistyczna nie projektuje nowego człowieka
Fenomen także w Polsce
Kaszpirowski szczególną popularność zdobył również nad Wisłą. W latach 1989-1990 jego telewizyjne seanse oglądało według danych przywoływanych przez Polskie Radio nawet 60 proc. Polaków. Ulice pustoszały, gdy pojawiał się na ekranie.
W 1990 r. przyjechał do Polski, gdzie występował publicznie i prowadził program „Telewizyjna klinika doktora Kaszpirowskiego”. Program szybko stał się jednym z najpopularniejszych programów telewizyjnych w kraju. W 1991 r. przyznano mu, jako wyjątek dla cudzoziemca, nagrodę Wiktory.
Kaszpirowski stał się w Polsce jedną z najbardziej charakterystycznych postaci początku transformacji ustrojowej.
Braun chciał sprowadzać Hindusów do Polski? Ujawniono nagrania
Od telewizyjnego uzdrowiciela do polityka
Kaszpirowski nie ograniczał działalności do telewizji. Występował przed wielkimi publicznościami w Rosji i za granicą, a w 1993 r. został deputowanym do Dumy Państwowej pierwszej kadencji z listy Liberalno-Demokratycznej Partii Rosji (LDPR). W 1995 r. uczestniczył także w negocjacjach podczas kryzysu zakładniczego w Budionnowsku.
Z czasem jego metody spotykały się z coraz większą krytyką środowiska medycznego.
W latach 2000. był pociągany do odpowiedzialności administracyjnej za nielegalne wykonywanie praktyk medycyny ludowej, a w latach 2010. wszczęto wobec niego postępowanie karne dotyczące podobnych zarzutów. Sąd ostatecznie go uniewinnił.
Powrót fenomenu
W ostatnich latach Kaszpirowski ponownie pojawiał się w przestrzeni publicznej. Prowadził internetowy kanał, organizował płatne spotkania i nadal występował przed publicznością. W 2025 r., mając 86 lat, po raz kolejny został ojcem.
W Polsce Kaszpirowski był przy tym szczególnym symbolem przełomu lat 80. i 90. – czasu, gdy wraz z końcem starego systemu do mieszkań wkraczały nowe, często niezwykłe postaci, obietnice i sposoby poszukiwania nadziei.
Kaszpirowski zmarł 3 października 2026 roku. Miał 87 lat.
Przypominamy program Arelety Bojke w Kanale Zero o Kaszpieowski: