Planowane na 2027 r. wydatki krajów wschodniej flanki NATO liczone w PKB przestają rosnąć. Polska już w tym roku straci pałeczkę lidera Sojuszu, wydając ok. 4,5 proc. PKB – pisze w środę „Rzeczpospolita”.
- Polskę, która jeszcze w 2025 r. była liderem, przeznaczając na obronność ok. 4,3 proc. PKB, w 2026 r. mają wyprzedzić Litwa, Łotwa i Estonia.
- W 2027 r. trzy państwa bałtyckie planują wydawać na obronność co najmniej 5 proc. PKB.
Polski budżet obronny na 2027 r. ma tymczasem wynieść 198 mld zł – nominalnie o prawie 2 mld zł mniej niż plan na 2026 r. Przy zakładanym wzroście gospodarki o ok. 4 proc. oznacza to również niższy udział wydatków w PKB niż zaplanowane na ten rok 4,5 proc.
Zapytany przez „Rzeczpospolitą”, dlaczego budżet na obronność będzie mniejszy niż tegoroczny, wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz przekonuje, że wydatki będą faktycznie większe, ponieważ zakupy finansowane z unijnego instrumentu SAFE będą zwolnione z VAT.
Państwa regionu zaczynają dochodzić do poziomu, przy którym dalsze, szybkie zwiększanie wydatków staje się trudne. Litwa i Estonia utrzymają w 2027 r. poziom 5 proc. PKB, Finlandia zwiększy nominalnie budżet o ok. 600 mln euro, do 7 mld euro.
Polska traci pozycję lidera wschodniej ściany NATO
Czechy planują 2 proc. PKB, a Słowacja i Węgry również nie deklarują znaczących wzrostów. „Niemcy planują, uwzględniając fundusz specjalny, wydać na obronność prawie 140 mld euro, co stanowi ponad 3 proc. PKB – to najwyższy wynik od zakończenia zimnej wojny. Nieznane są jeszcze plany Szwecji i Rumunii” – pisze "Rz".
Próg 5 proc. PKB na wydatki obronne i bezpieczeństwo w NATO wynika z ustaleń podjętych na szczycie Sojuszu Północnoatlantyckiego w Hadze w czerwcu 2025 r. Decyzja ta zastąpiła dotychczasowy cel 2 proc. PKB z 2014 r. i wyznaczyła państwom członkowskim zobowiązanie do osiągnięcia nowego wskaźnika do 2035 r.
Nowy cel 5 proc. PKB podzielono na dwa filary: co najmniej 3,5 proc. PKB przeznaczane na „podstawowe potrzeby obronne”, czyli bezpośrednie zakupy uzbrojenia, modernizację wojska, utrzymanie sił zbrojnych i gotowości bojowej oraz do 1,5 proc. PKB przeznaczane na szeroko pojęte bezpieczeństwo i odporność – w tym na cyberbezpieczeństwo, ochronę infrastruktury krytycznej, odporność cywilną oraz rozbudowę logistyki i infrastruktury transportowej podwójnego zastosowania (dual-use).
Może też Cię zainteresować: