Od wprowadzenia systemu kaucyjnego minęło niemal pół roku. Jak chwali się rząd, przez ten czas zwrócone zostało blisko 28 mln puszek i butelek. Statystyki, które udostępniają dyskonty, mówią o jeszcze większym sukcesie. A jak wyglądają realia? Pracownia SW Research na zlecenie portalu Zero.pl zapytała Polaków o to, czy znają zasady programu, a także, czy z niego korzystają. Wyniki zaskakują.
- System kaucyjny działa od 1 października 2025 r. i obejmuje m.in. puszki, butelki plastikowe oraz szklane butelki wielokrotnego użytku. Do obrotu trafiło już ok. 530 mln opakowań, z czego zwrócono blisko 28 mln – wynika z danych resortu klimatu.
- Dane sklepów wskazują na znacznie większą skalę zwrotów. Zarówno Lidl, jak i Biedronka informują o ok. 53 mln oddanych opakowań od startu systemu.
- W badaniu przeprowadzonym przez pracownię SW Research na zlecenie Zero.pl aż 78,7 proc. Polaków deklaruje, że zna zasady systemu kaucyjnego, a 63,9 proc., że zwraca opakowania nim objęte.
System kaucyjny obowiązuje od 1 października 2025 r. Obejmuje on wybrane opakowania, takie jak butelki plastikowe, puszki i szklane butelki wielokrotnego użytku. – Mamy już dość oglądania nielegalnych wysypisk, które płoną w naszym środowisku, w naszym otoczeniu, często za oknem – mówiła przy okazji wprowadzania systemu Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska.
Jedną z kluczowych zmian przy nowym systemie było dostosowanie do niego opakowań. Jak przekazało na początku marca Ministerstwo Klimatu i Środowiska, takich do obrotu trafiło już ok. 530 mln. Zwróconych z tego zostało blisko 28 mln. – Ta różnica jest naturalna i wynika ze specyfiki obrotu towarowego. Od momentu wprowadzenia opakowania na rynek, przez sprzedaż i konsumpcję, do jego zwrotu może minąć nawet kilka miesięcy – tłumaczyła wiceszefowa resortu Anita Sowińska.
Dane z ministerstwa różnią się jednak od tych przedstawianych przez dyskonty. Lidl pod koniec lutego informował, że od początku obowiązywania systemu zwróconych zostało 53 mln opakowań. Podobną liczbę podała Biedronka. Wskazuje to, że w obliczeniach resortu istnieje duża „rezerwa”.
Sondaż na zlecenie Zero.pl. Tyle proc. Polaków zna zasady systemu kaucyjnego
Pracownia SW Research na zlecenie portalu Zero.pl zapytała Polaków o to, czy znają zasady programu, a także, czy z niego korzystają. Wyniki mogą wydawać się zaskakujące.
Jak się okazuje, 78,7 proc. ankietowanych na pierwsze z pytań – „Czy zna Pan/Pani zasady systemu kaucyjnego w Polsce?” – odpowiada twierdząco. Jedynie 12,1 proc. przyznaje, że ich nie zna, a 9,2 proc. nie ma w tej sprawie zdania.
Sondaż SW Research na zlecenie Zero.pl. „Czy zna Pan/Pani zasady systemu kaucyjnego w Polsce?” (fot. Zero.pl)
Znacznie wyższą świadomość zasad mają mężczyźni – 81,1 proc. – niż kobiety – 76,6 proc. Wraz z wiekiem rośnie deklarowana znajomość zasad systemu. W grupie najmłodszej do 24 r.ż., zasady zna 72,3 proc. badanych, podczas gdy w grupie najstarszej, powyżej 50 r.ż., odsetek ten rośnie do 82,3 proc.
Najniższą świadomość systemu kaucyjnego mają mieszkańcy największych aglomeracji liczących powyżej 500 tys. mieszkańców. Znajomość zasad deklaruje jedynie 66,5 proc. z nich. Największą wiedzą o systemie kaucyjnym wykazują się mieszkańcy małych miast do 20 tys. mieszkańców. Aż 87 proc. respondentów z tej grupy zna zasady systemu.
Jak zostać milionerem, czyli system kaucyjny bez tajemnic
Sondaż na zlecenie Zero.pl pokazuje, ile proc. Polaków korzysta z systemu kaucyjnego
Nieco inaczej wyglądają odpowiedzi badanych na pytanie: „Czy zwraca Pan/Pani butelki objęte systemem kaucyjnym np. w sklepie lub automacie?”. W tym przypadku pozytywnej odpowiedzi udzieliło 63,9 proc. badanych, podczas gdy negatywnej 30,5 proc. Pozostałe 5,6 proc. nie ma w tej sprawie zdania.
Sondaż SW Research na zlecenie Zero.pl. „Czy zwraca Pan/Pani butelki objęte systemem kaucyjnym np. w sklepie lub automacie?” (fot. Zero.pl)
O ile płeć w odpowiedziach badanych na ma większego znaczenia, o tyle ponownie zróżnicowanie widoczne jest w przypadku miejsca zamieszkania. Najwięcej odpowiedzi pozytywnych znalazło się wśród osób z miast poniżej 20 tys. mieszkańców – 75,9 proc. – a najmniej wśród mieszkańców największych aglomeracji – 55,6 proc.
Badanie zostało zrealizowane w dniach 03.03-04.03.2026 przez agencję SW Research metodą wywiadów on-line (CAWI – Computer-Assisted Web Interview) na panelu internetowym SW Panel. W ramach badania przeprowadzono 833 ankiety z ogólnopolską próbą dorosłych. Zastosowano dobór kwotowy - próba była reprezentatywna ze względu na łączny rozkład płci, wieku i klasy wielkości miejscowości zamieszkania.