Umowa w sprawie programu SAFE podpisana. Zgodnie z jej postanowieniami Polska otrzyma 43,7 mld euro w niskooprocentowanych pożyczkach na kwestie związane z zapewnieniem bezpieczeństwa kraju. Pieniądze mają trafić głównie do polskiego przemysłu i gospodarki.
- Polska podpisała pierwszą w UE umowę pożyczkową w ramach programu SAFE. Premier Donald Tusk mówił o „momencie przełomowym” dla Polski i Unii Europejskiej.
- Do Polski ma trafić 180 mld zł na bezpieczeństwo i przemysł zbrojeniowy. Środki wesprą też rozwój technologii oraz firm współpracujących z sektorem obronnym.
- Rząd zapowiada, że 89 proc. funduszy trafi do polskiego przemysłu zbrojeniowego. Pieniądze mają wesprzeć m.in. Tarczę Wschód i systemy antydronowe.
Umowę ws. SAFE w obecności premiera Donalda Tuska podpisali m.in.: Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, szef MON, Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki oraz komisarze UE – ds. obrony Andrius Kubilius i ds. budżetu – Piotr Serafin.
Moment przełomowy dla Polski i UE
Po podpisaniu umowa została przekazana na ręce premiera Tuska.
– To jest szczególny moment, moment przełomowy w historii Polski i Unii Europejskiej – mówił szef polskiego rządu.
– Ale nie chodzi o uroczyste ceremonie, a o istotę tego przełomu. Polska będzie bezpieczniejsza w tych trudnych, jakże ryzykownych czasach, w tym szczególnym miejscu na Ziemi. Będzie bezpieczniejsza o 180 mld zł. To jest gigantyczna kwota. To jest kwota, która będzie zainwestowana wprost i bezpośrednio w polskie bezpieczeństwo, w polski przemysł zbrojeniowy, w polskie firmy, które kooperują z przemysłem zbrojeniowym, w nasze możliwości technologiczne – podkreślił Donald Tusk.
– Mamy wszyscy nadzieję, że ominie nas otwarty konflikt. Ale wiemy, w jakim czasie i miejscu żyjemy, więc chcemy mieć pewność, że polska armia i polski przemysł zbrojeniowy będą w stanie sprostać każdemu wyzwaniu. Jesteśmy częścią największego sojuszu militarnego (…), ale przecież dobrze wiemy, że Polska jako sojusznik będzie mogła liczyć na pełną lojalność i solidarność sojuszników wtedy, kiedy sama też będzie w stanie zadbać o bezpieczeństwo: swoje, sojuszników, całego kontynentu. I dzisiaj to zadanie będzie prostsze – podkreślił premier.
„Polska dzisiaj realnie rządzi w Europie”
Donald Tusk przypomniał także początki programu SAFE.
– Polska była zawsze w awangardzie starań o to, aby Unia Europejska wzięła na siebie dużo większą odpowiedzialność za nasze wspólne bezpieczeństwo. Idea SAFE narodziła się tak naprawdę w czasie mojej długiej, serdecznej rozmowy z premierem Grecji (…) Wymagało to głębokiej korekty polityki Unii Europejskiej. Polska dzisiaj – i mówię o tym bez słowa przesady - nadaje ton tym pozytywnym zmianom. Unia Europejska staje się mądrzejsza, nowocześniejsza, jeśli chodzi o zdolność do reagowania na wyzwania dzisiejszego świata – zaznaczył premier.
– Realizujemy te zmiany i tak, to Polska dzisiaj realnie rządzi w Europie, jeśli chodzi o te potrzebne zmiany. I robimy to dlatego, żeby wzmocnić Europę, a nie ją osłabić – dodał szef rządu.
Zdaniem Tuska podpisanie umowy ws. SAFE przez Polskę to zła wiadomość dla Rosji.
– Nie mam żadnych wątpliwości, że tak jak my dzisiaj mamy świetne humory, to w Moskwie mają dużo gorsze nastroje i gorsze humory, bo to jest (…) także dzień, w którym cała Europa pokazuje, że wyciągnęła lekcję z historii i że jest gotowa wziąć na swoje barki dużo większą odpowiedzialność za swoje bezpieczeństwo – ocenił premier.
Program SAFE
To pierwsza umowa pożyczkowa w ramach programu SAFE zaakceptowana przez Komisję Europejską dla jakiegokolwiek państwa. Kolejne kraje niedługo przejdą podobną procedurę. Drugim państwem, które podpisze umowę, będzie Litwa.
Środki, które mają trafić do Polski, zostaną przeznaczone m.in. na realizację programu Tarcza Wschód, rozwój systemów antydronowych, obrony przeciwlotniczej, artylerii oraz modernizację infrastruktury transportowej o znaczeniu wojskowym.
Rząd deklaruje, że 89 proc. funduszy trafi do polskiego przemysłu zbrojeniowego.
Za obsługę techniczną pożyczki będzie odpowiedzialny Bank Gospodarstwa Krajowego.
Po podpisaniu umowy Polska ma prawo ubiegać się o tzw. pre-financing, czyli pierwszą zaliczkę z pożyczki, wynoszącą ok. 6,5 mld euro. Aby otrzymywać kolejne transze, polskie władze muszą dostarczyć dokumentację projektową na programy, które będą wspierane pieniędzmi z kredytu.