Śmierć bliskiej osoby wiąże się z licznymi formalnościami, w tym z uporządkowaniem spraw finansowych. Jeśli zmarły senior nie zdążył odebrać przysługującej mu emerytury lub renty, pieniądze nie przepadają. Jak przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych, bliscy mogą ubiegać się o tzw. niezrealizowane świadczenie, składając odpowiedni wniosek.
- Niezrealizowane świadczenie to pieniądze z ZUS, do których zmarły miał prawo, ale nie zdążył ich odebrać lub decyzja w jego sprawie nie została wydana przed śmiercią.
- O wypłatę zaległego świadczenia w pierwszej kolejności mogą ubiegać się małżonek i dzieci, którzy prowadzili ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe.
- Wniosek (formularz ENS) wraz z dokumentami należy złożyć w ZUS maksymalnie w ciągu 12 miesięcy od dnia zgonu świadczeniobiorcy.
Nowa opłata za paczki spoza UE. Zakupy na chińskich platformach znów podrożeją
Większość osób wie o istnieniu zasiłku pogrzebowego, jednak niewiele z nich ma świadomość, czym jest niezrealizowane świadczenie. Jak przypomina ZUS, określa się tak należności z tytułu emerytury lub renty, do których zmarły nabył prawo przed śmiercią, ale z różnych przyczyn pieniądze nie trafiły na jego konto lub nie zostały doręczone przez kuriera.
Sytuacja taka ma miejsce m.in. wtedy, gdy senior zmarł w danym miesiącu, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych – powiadomiony o zgonie – wstrzymał standardową wypłatę.
Ile można zarobić na handlu przed cmentarzem? Kwota może zaskoczyć
Podobnie dzieje się, gdy senior złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury lub o ponowne przeliczenie jej wysokości i spełnił wszystkie formalne kryteria, lecz zmarł w trakcie trwania procedury administracyjnej, zanim urzędnicy wydali oficjalną decyzję. Wówczas pieniądze należne za okres od momentu złożenia wniosku do miesiąca śmierci ubezpieczonego mogą zostać przekazane jego bliskim.
Kto może dostać niezrealizowane świadczenie?
W jednym z ostatnich wpisów na platformie X ZUS przypomina, że przepisy jasno określają hierarchię osób uprawnionych do przejęcia tych funduszy. W pierwszej kolejności prawo do wypłaty ma współmałżonek oraz dzieci, pod warunkiem że prowadzili ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe.
Jeśli takich osób nie ma, środki mogą trafić do współmałżonka i dzieci mieszkających osobno.
Na końcu listy znajdują się inni członkowie rodziny, którzy byli uprawnieni do renty rodzinnej bądź faktycznie pomagali w utrzymaniu zmarłego.
Procedura ubiegania się o pieniądze wymaga dopełnienia formalności w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Podstawowym dokumentem jest wniosek o niezrealizowane świadczenie (druk ENS), który można pobrać i wypełnić w dowolnej placówce organu rentowego.
Do wniosku należy dołączyć komplet załączników potwierdzających tożsamość i stopień pokrewieństwa:
- skrócony odpis aktu zgonu (chyba że został dostarczony wcześniej, np. przy ubieganiu się o zasiłek pogrzebowy),
- odpis aktu małżeństwa (w przypadku ubiegania się o środki przez męża lub żonę),
- odpis aktu urodzenia (w przypadku dzieci zmarłego),
- oświadczenia lub dokumenty potwierdzające wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego bądź sprawowanie opieki finansowej.
Termin i podatek
Kluczową kwestią jest pilnowanie ustawowych terminów. Wniosek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci ubezpieczonego. Po upływie tego okresu roszczenia o wypłatę niezrealizowanych świadczeń bezpowrotnie wygasają. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wnioskodawca wcześniej złoży wniosek o dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie.
Należy także pamiętać o kwestiach podatkowych. Wypłacone przez ZUS środki są traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu. Organ rentowy pobierze od wypłacanej kwoty zaliczkę na podatek dochodowy i odprowadzi ją do urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku podatkowego prześle beneficjentowi formularz PIT-11 do corocznego rozliczenia.
Może zainteresuje Cię także: