„Masza i Niedźwiedź” to jedna z najpopularniejszych kreskówek na świecie, ale na Ukrainie właśnie została objęta kolejnymi ograniczeniami. YouTube zablokował tam trzy kanały związane z rosyjską produkcją, a ukraińskie władze zarzucają jej wykorzystywanie treści dla dzieci do promowania prorosyjskich narracji.
- YouTube zablokował trzy kanały związane z „Maszą i Niedźwiedziem” na Ukrainie. Dotyczy to materiałów w języku rosyjskim, ukraińskim i angielskim.
- Sankcje objęły pięć osób i cztery podmioty związane z produkcją oraz dystrybucją serialu. Wśród nich znalazło się studio Animaccord.
- Ukraińskie władze zarzucają bajce promowanie prorosyjskich narracji. CPD uważa, że popularność serialu może być wykorzystywana do oddziaływania na dzieci.
Popularna rosyjska animacja „Masza i Niedźwiedź” została objęta kolejnymi ograniczeniami na Ukrainie. YouTube zablokował tam trzy kanały związane z serialem, a decyzja jest konsekwencją sankcji nałożonych przez ukraińskie władze na osoby i firmy odpowiedzialne za produkcję oraz dystrybucję bajki.
Trzy kanały zablokowane przez YouTube
O decyzji poinformowało ukraińskie Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji (CPD). Blokada dotyczy kanałów publikujących materiały w języku rosyjskim, ukraińskim i angielskim.
Podstawą decyzji był dekret Wołodymyra Zełenskiego z 20 sierpnia 2026 r. Dokument wprowadził w życie postanowienia Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy dotyczące sankcji wobec osób oraz podmiotów związanych z popularną kreskówką.
CPD przekazało, że ograniczenie dostępności serialu ma przede wszystkim zmniejszyć jego oddziaływanie na ukraińskie dzieci. Jednocześnie władze wskazują na aspekt finansowy. „Blokowanie tych kanałów ogranicza dostęp do tych treści ukraińskim dzieciom i pozbawia Rosję kolejnego miejsca do zarabiania pieniędzy i wywierania wpływu hybrydowego” – napisano w komunikacie.
Sankcje wobec producentów serialu
Ukraińskie restrykcje nie dotyczą wyłącznie samych kanałów na YouTube. Sankcjami objęto pięć osób oraz cztery podmioty prawne związane z produkcją i rozpowszechnianiem „Maszy i Niedźwiedzia”.
Wśród nich znalazło się studio Animaccord, a także osoby związane z jego działalnością, w tym założyciel, dyrektor generalny i reżyser. Sankcjami objęto również posiadacza praw autorskich.
Biuro Prezydenta Ukrainy uzasadniało decyzję obawami dotyczącymi przekazu serialu. Według ukraińskich władz produkcja „rozpowszechnia prorosyjskie narracje przemycane pod przykrywką treści dla dzieci, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Ukrainy”.
CPD od dawna analizuje „Maszę i Niedźwiedzia”
Ukraińskie Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji już w październiku ubiegłego roku krytycznie oceniało popularną animację. Analitycy instytucji twierdzili, że serial może wpływać na sposób postrzegania Rosji i jej historii przez najmłodszych odbiorców.
Bajka Masza i niedźwiedź (fot. Shutterstock / Shutterstock)
Według CPD produkcja ma służyć „kształtowaniu pozytywnego wizerunku Rosji (w postaci wielkiego, dobrodusznego Niedźwiedzia), ośmieszania sąsiednich narodów poprzez infantylny i destrukcyjny obraz Maszy oraz normalizacji sowieckiej przeszłości i symboliki militarnej w środowisku dziecięcym”.
Ukraińska instytucja zwracała również uwagę na wiek odbiorców. Jej zdaniem rosyjskie produkcje kierowane do dzieci mogą mieć szczególne znaczenie propagandowe, ponieważ najmłodsi są bardziej podatni na wpływ przekazywanych treści. CPD określało je jako „zagrożenie ideologiczne, ponieważ wpływają na najwrażliwszą grupę odbiorców”.
Kontrowersje wokół Animaccord
W analizach ukraińskich władz pojawił się również wątek działalności samego studia Animaccord. Firma posiada struktury między innymi w Stanach Zjednoczonych, na Cyprze i w Polsce.
Czytaj również: Zamulanie stawu, czyli o tym jak działa rosyjska propaganda
CPD podkreślało jednak, że zagraniczna obecność przedsiębiorstwa nie oznacza zerwania związków z Rosją. Według instytucji „studio zachowuje bezpośrednie powiązania z Rosją poprzez właścicieli, kierownictwo oraz prawa własności intelektualnej”.
Ukraińskie władze uznają, że takie powiązania mogą umożliwiać obchodzenie ograniczeń finansowych wprowadzanych wobec rosyjskich podmiotów.
Czerwona gwiazda i wojskowe skojarzenia
Na inne kontrowersje związane z serialem zwracał wcześniej uwagę portal sprawdzamto.pl, działający w ramach projektu polskich mediów publicznych poświęconego przeciwdziałaniu dezinformacji.
Serwis wskazywał między innymi na jeden z odcinków, w którym Masza pojawia się w czapce z czerwoną gwiazdą. Według autorów analizy nakrycie głowy przypominało element umundurowania kojarzony z NKWD, czyli aparatem represji politycznych Związku Radzieckiego.
Przypomniano również materiał promocyjny serialu opublikowany w 2015 r. W poście pojawiło się zdanie: „Hej, jestem teraz w armii”. Według sprawdzamto.pl ponad 50 brytyjskich parlamentarzystów uznało wówczas taki przekaz za „aktywna normalizacja radzieckiej ikonografii wojskowej dla globalnej publiczności małych dzieci”. Wpis miał później zniknąć z internetu.
Nie tylko Ukraina ogranicza emisję bajki
Spór wokół „Maszy i Niedźwiedzia” nie jest nowy i nie ogranicza się do Ukrainy. Z powodu zarzutów dotyczących ideologicznego przekazu oraz przedstawiania serialu jako potencjalnego „konia trojańskiego Kremla” ograniczenia dotyczące emisji lub dystrybucji produkcji wprowadzały wcześniej również niektóre europejskie państwa.
Wśród nich wymieniane są Wielka Brytania, Niemcy, Włochy i Finlandia.
CPD zwraca także uwagę na relacje pomiędzy przedstawicielami studia a rosyjskimi władzami. Według ukraińskiej instytucji o znaczeniu serialu dla Moskwy może świadczyć między innymi fakt, że z kierownictwem Animaccord osobiście spotykał się Władimir Putin.
Jedna z najpopularniejszych bajek na YouTube
Mimo kontrowersji „Masza i Niedźwiedź” pozostaje globalnym hitem. Skala popularności produkcji jest szczególnie widoczna w serwisie YouTube.
Jeden z najbardziej znanych odcinków, „Przepis na katastrofę”, przekroczył 4,6 mld wyświetleń. Pozostałe epizody również cieszą się ogromnym zainteresowaniem i w wielu przypadkach osiągają setki milionów odsłon.
To właśnie ogromny zasięg serialu sprawia, że ukraińskie władze traktują go nie tylko jako popularną produkcję dla dzieci, lecz także jako potencjalne narzędzie oddziaływania informacyjnego.